Suudi Arabistan, Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin kapanmasının ardından Kızıldeniz’e uzanan Doğu-Batı Petrol Boru Hattı’nın operasyonel kapasitesini günlük 5,8 milyon varile çıkardı. Enerji Bakanı Abdülaziz bin Selman, 6 Ekim’de Bahreyn’in başkenti Manama’da yapılan panelde açıklanan seviyenin, ülkenin doğusundaki petrol üretim merkezlerinden Yanbu’daki ihraç tesislerine sevkiyatı güçlendirdiğini bildirdi.
Petroline günlük 5,8 milyon varile ulaştı
Petroline adıyla da bilinen Doğu-Batı Petrol Boru Hattı, Suudi Arabistan’ın en önemli ham petrol taşıma altyapılarından biri olarak çalışıyor. Abdülaziz bin Selman, hattın operasyonel kapasitesinin açıklama günü itibarıyla günlük 5,8 milyon varil ham petrol seviyesine ulaştığını söyledi.
Açıklanan kapasite, hattın azami pompalama kapasitesinin altında bulunuyor. Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı, 12 Nisan 2026 tarihinde Doğu-Batı Petrol Boru Hattı’nın tam pompalama kapasitesini günlük yaklaşık 7 milyon varil olarak duyurmuştu. Güncel operasyonel seviye ile azami kapasite arasındaki fark yaklaşık 1,2 milyon varil olarak hesaplanıyor.
Kapasite verisi, hattın yeniden devreye alınmasının ardından ulaşılan yeni aşamayı gösteriyor. Doğu-Batı Petrol Boru Hattı, eylül ayında İHA saldırıları nedeniyle yaklaşık 11 gün kapalı kalmış, 22 Eylül’de yeniden çalışmaya başlamıştı.
Hürmüz Boğazı kapanınca kara hattı öne çıktı
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı petrol tankerleri başta olmak üzere gemi geçişlerine kapatması, Suudi Arabistan için alternatif ihracat yollarının önemini artırdı. Körfez petrolünün uluslararası piyasalara sevkinde kritik konumdaki Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlama, deniz taşımacılığında belirsizlik yarattı.
Doğu-Batı Petrol Boru Hattı, Suudi Arabistan’ın doğudaki üretim ve işleme merkezlerinden çıkan ham petrolü ülke içinden geçirerek Kızıldeniz kıyısına ulaştırıyor. Yanbu’daki rafineri ve ihracat tesislerine erişim, petrolün Hürmüz Boğazı’ndan geçmeden dünya pazarlarına taşınmasına imkân sağlıyor.
Hattın 5,8 milyon varillik operasyonel kapasiteye ulaşması, Suudi Arabistan’ın ihracat esnekliğini artırıyor. Ancak 7 milyon varillik azami kapasitenin henüz tamamının kullanıma açıldığına ilişkin açıklama yapılmadı.
İHA saldırıları üç pompa istasyonunu vurmuştu
Doğu-Batı Petrol Boru Hattı, 10 ve 11 Eylül tarihlerinde Irak yönünden geldiği bildirilen kamikaze insansız hava araçlarının hedefi olmuştu. Hattın çalışmasında görev alan 11 pompa istasyonundan üçünün doğrudan isabet aldığı aktarılmıştı.
Saldırıların ardından boru hattı yaklaşık 11 gün kapalı kaldı. Onarım çalışmaları ve operasyonel düzenlemeler sonrasında petrol sevkiyatı yeniden başlatıldı. Günlük 5,8 milyon varillik kapasite açıklaması, saldırıların ardından tesislerin önemli bölümünün yeniden işletmeye alındığını gösteriyor.
4 Ekim’de Hureys’teki bir arıtma istasyonunun saldırıda hedef alındığı ve sevkiyatın aksadığı yönünde haberler de yayımlandı. Buna karşılık 6 Ekim’deki bakanlık açıklaması, Petroline’ın operasyonel olarak günlük 5,8 milyon varil taşıma kapasitesine ulaştığını ortaya koydu.
Abkayk ile Yanbu arasındaki hat 1200 kilometre
Saudi Aramco’nun işlettiği Doğu-Batı Petrol Boru Hattı, Abkayk bölgesinden başlayarak Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu’ya kadar yaklaşık 1.200 kilometre uzanıyor. Boru hattının tamamı Suudi Arabistan sınırları içinde yer alıyor.
Petroline, ham petrolü doğudaki üretim alanlarından ve işleme merkezlerinden Yanbu’daki rafineri ile ihraç noktalarına taşıyor. Hat, deniz rotalarına bağımlılığı azaltan kara bağlantısı olması nedeniyle enerji arz güvenliğinde merkezi rol üstleniyor.
Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik koşulları sürdükçe, Petroline’ın fiilî taşıma kapasitesi uluslararası petrol piyasaları tarafından yakından izlenecek. Suudi Arabistan’ın hattı azami 7 milyon varil düzeyine ne zaman çıkaracağına ilişkin yeni bir takvim paylaşılmadı.
Kapasite artışı petrol piyasası için ne anlama geliyor
Petroline’ın kapasite artışı, Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz üzerinden ham petrol ihracatını sürdürme imkânını genişletiyor. Alternatif güzergâhın kullanılabilirliği, Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş kısıtlamalarının küresel arz üzerindeki baskısını sınırlayabilecek unsurlardan biri olarak görülüyor.
Boru hattının saldırılara karşı korunması ise sevkiyatın devamlılığı için belirleyici olmaya devam ediyor. Pompa istasyonlarında meydana gelebilecek yeni hasarlar, hattın operasyonel kapasitesini ve Yanbu üzerinden yapılacak ihracatı doğrudan etkileyebilir.
Sıkça Sorulanlar
Suudi Arabistan Doğu-Batı Petrol Boru Hattı'nın kapasitesi ne kadar?
Suudi Arabistan Enerji Bakanı Abdülaziz bin Selman, Petroline'ın operasyonel kapasitesinin 6 Ekim 2026 itibarıyla günlük 5,8 milyon varil ham petrole ulaştığını açıkladı. Hattın açıklanan azami pompalama kapasitesi günlük yaklaşık 7 milyon varil.
Petroline hangi güzergâhta çalışıyor?
Petroline, Suudi Arabistan'ın doğusundaki Abkayk bölgesinden Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu'ya kadar yaklaşık 1.200 kilometre uzanıyor. Hat, ham petrolü ülke içinden geçirerek rafineri ve ihracat tesislerine taşıyor.
Doğu-Batı Petrol Boru Hattı neden önem taşıyor?
Doğu-Batı Petrol Boru Hattı, Suudi Arabistan'ın ham petrolü Hürmüz Boğazı'nı kullanmadan Kızıldeniz'e ulaştırmasını sağlıyor. Hürmüz Boğazı'ndaki gemi geçişlerinin kısıtlanması, kara hattının ihracat açısından önemini artırdı.
Petroline daha önce saldırıya uğradı mı?
Doğu-Batı Petrol Boru Hattı, 10 ve 11 Eylül tarihlerinde kamikaze İHA saldırılarının hedefi oldu. On bir pompa istasyonundan üçünün isabet aldığı bildirildi ve hat yaklaşık 11 gün kapalı kaldı.