Suudi Arabistan Doğu-Batı Petrol Boru Hattı Yeniden Çalışmaya Başladı

Suudi Arabistan Doğu-Batı Petrol Boru Hattında Akış Başladı

Suudi Arabistan, İnsansız Hava Aracı (İHA) saldırıları nedeniyle geçici olarak durdurulan Doğu-Batı petrol boru hattında (Petroline) operasyonları yeniden başlattı. Ülkenin doğusundaki petrol sahalarından Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu limanına uzanan 1200 kilometrelik hat, ilk etapta düşük kapasiteyle çalışmaya geçti. Devlet petrol şirketi Saudi Aramco, hatta günlük 4 milyon varillik tam kapasiteye ulaşmak amacıyla teknik çalışmaları sürdürüyor.

Eylül ayı ortasında Irak topraklarından düzenlendiği açıklanan İHA saldırıları, Riyad ve Medine bölgelerindeki boru hattı altyapısına zarar vermiş, Suudi Enerji Bakanlığı tedbir amaçlı olarak sevkiyatı durdurmuştu. Yaklaşık 10 günlük aranın ardından hattın paralel yedek borular üzerinden kademeli olarak devreye alınmasıyla Kızıldeniz üzerinden petrol ihracatının önü yeniden açıldı.

Küresel Petrol Piyasalarında Fiyatlar Son İki Haftanın En Düşüğünde

Doğu-Batı hattının yeniden faaliyete geçtiğine ilişkin haberler, küresel petrol piyasalarında hızlı bir fiyat düşüşünü beraberinde getirdi. Uluslararası gösterge Brent ham petrolünün varil fiyatı, üst üste beşinci işlem gününde gerileyerek 98 doların altına indi. ABD hafif petrolü (WTI) ise varil başına 93 dolar seviyesine kadar çekildi. Bu rakamlar, 8 Eylül’den bu yana kaydedilen en düşük seviyeler olarak öne çıkıyor.

Enerji analistleri, arz kaygılarının hafiflemesiyle piyasalardaki rahatlamanın belirginleştiğini bildiriyor. Yıl başından bu yana Orta Doğu’daki gerilimler ve Hürmüz Boğazı’ndaki nakliye riskleri nedeniyle %60’ın üzerinde değer kazanan petrol fiyatları, boru hattının açılmasıyla nefes aldı. Akaryakıt piyasalarında dizel fiyatları yüksek seyrini korurken, ham petrol arzındaki artışın rafineri marjlarını dengelemesi bekleniyor.

Yanbu Limanından Asya Pazarlarına İlk Yüklemeler Hazırlanıyor

Doğu-Batı boru hattının çalışmaya başlamasıyla birlikte Yanbu limanındaki ham petrol yükleme terminalleri yeniden hareketlendi. Hattın açılmasının ardından ilk kargo yüklemesinin Çin’e gönderilmek üzere planlandığı açıklandı. Asyalı rafineri işletmecilerine Suudi yetkililer tarafından sevkiyatların kısa süre içinde normale döneceği bilgisi verildi.

Piyasa aktörleri, Suudi petrolünün Akdeniz ve Avrupa pazarlarına ulaştırılması amacıyla Mısır’daki Said Limanı ve Sidi Kerir terminallerine tanker yönlendirmeye başladı. Gemiden gemiye (STS) transfer yöntemleriyle teslimat süreçlerinin hızlandırılması hedefleniyor. Hat tam kapasiteye ulaştığında, dünya petrol arzının yaklaşık %4’üne denk gelen günlük 4 milyon varillik hacim Hürmüz Boğazı’na ihtiyaç duyulmadan Kızıldeniz üzerinden Asya ve Avrupa’ya sevk edilebilecek.

Birleşmiş Milletler Zirvesinde ABD ile İran Arasında Diplomasi Trafiği

Petrol fiyatlarındaki gerilemeyi destekleyen bir diğer unsur ise New York’ta düzenlenen Birleşmiş Milletler Genel Kurulu marjındaki diplomatik temaslar oldu. ABD ve İran temsilcilerinin BM çatısı altında dolaylı görüşmeler yürütebileceğine dair beklentiler piyasalardaki endişeleri azalttı. İran tarafı, ABD’nin askeri baskıyı hafifletmesi ve liman blokajını kaldırması halinde Hürmüz Boğazı’nı bir hafta içinde seyrüsefere açabileceğini duyurdu.

ABD yönetimi ise diplomatik kanalların açık tutulduğunu fakat somut adımların görülmesi gerektiğini vurguluyor. İki ülke arasında aracılar vasıtasıyla yürütülen Müzakerelerde gerilimin düşürülmesi ve deniz seyrüsefer güvenliğinin sağlanması ana gündem maddelerini oluşturuyor. Görüşmelerden çıkacak olumlu sonuçların Orta Doğu’daki enerji koridorlarının yeniden istikrara kavuşmasına katkı sağlayacağı değerlendiriliyor.

Hürmüz Boğazı’ndaki Kriz ve Küresel Enerji Güvenliği

Bölgedeki askeri çatışmalar, Basra Körfezi’ni dünya pazarlarına bağlayan Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemi trafiğinde ciddi aksamalara yol açmıştı. Günlük gemi geçiş sayısının düşmesi, Suudi Arabistan’ı Doğu-Batı boru hattına daha bağımlı hale getirdi. Bu stratejik hat, Suudi petrolünü Basra Körfezi’ndeki tanker riskinden uzaklaştırarak emniyetli bir biçimde Kızıldeniz’e taşıyor.

Boru hattındaki kesinti süresince Suudi Arabistan, Umman yakınlarında gemiden gemiye aktarma operasyonlarıyla teslimatlarını sürdürmeye çalışmıştı. Ancak Doğu-Batı hattının tam kapasiteyle çalışması, küresel enerji piyasalarında arz güvenliğinin yeniden tesisi için en kritik unsur olarak kabul ediliyor. Bölgedeki diğer üreticilerin ve boru hatlarının durumu yakından takip edilirken, Suudi Arabistan’ın altyapısını koruma tedbirlerini artırdığı ifade ediliyor.