Starship ilk yörünge denemesi için hazır
SpaceX, 28 Eylül Pazartesi günü Starship-Super Heavy roketiyle program tarihindeki ilk yörünge denemesini yapmayı planlıyor. ABD Federal Havacılık İdaresi, 26 Eylül’de 14. uçuşun fırlatma ve atmosfere yeniden giriş faaliyetleri için lisans izni verdi.
Fırlatma, Teksas’ın güneyindeki Starbase tesisinden yapılacak. 75 dakikalık pencere yerel saatle 07.15’te, Türkiye saatiyle 15.15’te açılacak. Hava koşulları veya teknik gerekçeler nedeniyle pencere içinde kalkış yapılamazsa uçuş ertelenebilecek.
124 metre yüksekliğindeki Starship-Super Heavy, bugüne kadar üretilen en büyük ve en güçlü roket sistemi olarak tanımlanıyor. Entegre sistem daha önce 13 kez uçtu; önceki görevlerin tamamı, araç kontrolden çıksa bile belirlenmiş bir bölgeye geri dönmesini sağlayan yörünge altı rotalarda gerçekleşti.
Yörüngeye giriş kararı uçuş sırasında verilecek
- test uçuşunda SpaceX, kalkıştan sonraki yükseliş ve ilk süzülme evresinde aracın sistem sağlığını izleyecek. Kontrollerin olumlu sonuç vermesi hâlinde Ship 41 adlı üst kademe, kalkıştan yaklaşık 25 dakika sonra deniz seviyesi için tasarlanmış Raptor motorlarından birini yeniden çalıştıracak. Bu ateşleme, aracın rotasını yükseltip yörüngeye yerleşmesini sağlayacak.
Şirket, erken aşamada arıza belirtisi görürse yörüngeye giriş ateşlemesini iptal edebilecek. Böyle bir durumda Starship, önceki testlere benzer biçimde yörünge altı rotada uçacak. Yörünge denemesi, Starship’in dünya çevresinde serbest düşüş hareketine geçmesi anlamına geldiği için aracın yönlendirme ve itki sistemlerindeki aksaklıklar aktif uydular ile diğer uzay araçları bakımından ek risk oluşturabilir.
Super Heavy B21 güçlendiricisinin ise kalkıştan yaklaşık yedi dakika sonra Meksika Körfezi’ne kontrollü iniş yapması planlanıyor. Uçuşta ne güçlendiricinin ne de üst kademenin fırlatma kulesinde yakalanması hedefleniyor.
Starship 26 Starlink V3 uydusunu bırakacak
Yörüngeye yerleşme başarılı olursa Ship 41, kalkıştan yaklaşık 34 dakika sonra 26 Starlink V3 internet uydusunu konuşlandırmaya başlayacak. Uyduların yaklaşık birer dakikalık aralıklarla bırakılması ve dağıtım işleminin yaklaşık 30 dakika sürmesi planlanıyor.
Starlink V3 uyduları, önceki nesillere kıyasla daha yüksek enerji üretimi ve daha hızlı veri iletimi hedefiyle geliştirildi. SpaceX, yörüngede yaklaşık 11 bin etkin Starlink uydusu işletiyor. İlk yörünge denemesindeki 26 uydu, planlanan yeni nesil takımyıldızının başlangıç grubunu oluşturacak.
Üç uyduda ek görüntüleme donanımı bulunacak. Söz konusu uyduların, ayrıldıktan sonra Starship’in ısı kalkanı karolarını görüntüleyerek yeniden giriş sırasında aracın dış yüzeyine ilişkin veri toplaması öngörülüyor.
Yaklaşık 10 saatlik uçuşta altı tur planlandı
Uçuş planına göre Starship, Dünya çevresinde yaklaşık altı tur atacak. Daha önce en fazla yaklaşık 65 dakika süren yörünge altı uçuşların aksine, yeni görevin toplam süresi yaklaşık 10 saate yaklaşacak.
Üst kademe, kalkıştan yaklaşık dokuz saat sonra 11 saniyelik yörüngeden çıkış ateşlemesi yapacak. Ardından atmosferden kontrollü biçimde geçerek Şili açıklarındaki Pasifik Okyanusu’na iniş hedeflenecek. Yeniden giriş sırasında ısı kalkanı, yörünge hızının oluşturduğu yüksek sıcaklık ve aerodinamik yüklere dayanmak zorunda kalacak.
SpaceX, hem Super Heavy hem de Ship’in uzun vadede hızlı biçimde yeniden kullanılmasını istiyor. Şirket, operasyonel görevlerde iki kademeyi de fırlatma alanına döndürüp kulenin yakalama kollarıyla alma hedefi taşıyor. Super Heavy için üç kez denenen kule yakalama manevrası, Ship üst kademesi için henüz uygulanmadı.
Ay görevleri için yakıt aktarımı bekleniyor
Starship’in yörünge uçuşu, NASA’nın insanlı Ay programı bakımından da önem taşıyor. NASA, Starship’i gelecekteki insanlı Ay inişleri için iniş aracı olarak seçti. Ancak Ay’a gidecek bir Starship’in, Dünya yörüngesinde tanker görevindeki başka Starship araçlarından yakıt alması gerekecek.
Uzayda aşırı soğuk itici madde aktarımı henüz gösterilmiş değil. İnsanlı görevler öncesinde yaşam destek sistemlerinin eklenmesi, yörüngede buluşma ve yakıt ikmali teknolojilerinin sınanması da gerekiyor. Bu nedenle 14. uçuş, operasyonel uydu taşısa da Starship’in test programının bir parçası olmaya devam edecek.
Başarılı bir yörünge denemesi, Starship’in daha ağır yükleri daha düşük maliyetle taşıma hedefi için önemli veri sağlayacak. Başarısızlık veya iptal edilen yörüngeye giriş ise SpaceX’in sonraki test uçuşlarında çözmesi gereken teknik başlıkları belirleyecek.
Sıkça Sorulanlar
Starship'in ilk yörünge denemesi ne zaman yapılacak?
SpaceX, Starship-Super Heavy'nin 14. test uçuşunu 28 Eylül 2026 Pazartesi günü planladı. Teksas'taki Starbase'den yapılacak fırlatma için pencere Türkiye saatiyle 15.15'te açılacak.
Starship ilk yörünge uçuşunda kaç uydu taşıyacak?
Ship 41 üst kademesi, yörüngeye yerleşmesi hâlinde 26 Starlink V3 internet uydusunu konuşlandıracak. Üç uydu, Starship'in ısı kalkanını görüntülemek için ek kamera sistemleri taşıyacak.
Starship uçuşu ne kadar sürecek ve nereye inecek?
Uçuşun yaklaşık 10 saate yakın sürmesi ve Starship'in Dünya çevresinde altı tur atması planlanıyor. Üst kademenin atmosferden geçtikten sonra Şili açıklarındaki Pasifik Okyanusu'na kontrollü iniş yapması hedefleniyor.
SpaceX yörüngeye girişten neden vazgeçebilir?
SpaceX, yükseliş ve ilk süzülme aşamasındaki sistem kontrollerinde arıza belirtisi görürse yörüngeye giriş ateşlemesini iptal edebilir. Böylece Starship, daha önceki denemelerde kullanılan yörünge altı rotada kalır.
Starship'in yörünge uçuşu neden önemli?
Yörünge uçuşu, Starship'in uydu konuşlandırma, yeniden kullanılabilir taşıma ve gelecekteki Ay görevleri için gerekli temel kabiliyetlerini sınayacak. Ay görevleri öncesinde uzayda yakıt aktarımı ve insanlı uçuş sistemleri gibi başka teknik eşiklerin de aşılması gerekiyor.