İngiltere Başbakanı Andy Burnham, Gloucestershire’daki RAF Fairford yakınında beş İngiliz vatandaşının gözaltına alınmasına neden olan olayda İran’ın rolü olduğuna dair güçlü işaretler bulunduğunu söyledi. Soruşturma 1 Ekim’de Londra’da gözaltına alınan 27 yaşındaki İngiliz-İran çifte vatandaşı şüpheliyle genişledi. İngiliz terörle mücadele polisi, yabancı devlet bağlantısı dahil bütün ihtimalleri incelerken Tahran iddiaları reddetti.
İngiltere İran bağlantısına dair işaretler açıkladı
Burnham, hafta sonu RAF Fairford çevresinde yaşanan olayın karmaşık ve ciddi bir polis soruşturması olduğunu vurguladı. İngiltere hükümetinin değerlendirmesi, İran’ın olayda payı olabileceği yönünde. Başbakan, değerlendirmeye dayanak oluşturan istihbarat veya soruşturma ayrıntılarını açıklamadı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da olayın yabancı bir aktörün izlerini taşıdığını söylemişti. İngiliz terörle mücadele birimleri, olası suçların yabancı bir devlet adına bilerek ya da farkında olmadan hareket eden kişiler aracılığıyla işlenip işlenmediğini inceliyor.
İran’ın Londra Büyükelçiliği, olayla Tahran arasında bağ kuran değerlendirmeleri temelsiz ve kötü niyetli spekülasyon olarak niteledi. İran Dışişleri Bakanlığı, İngiliz büyükelçisini çağırarak Burnham’ın açıklamasını protesto etti. İran, temmuz ayında kendi topraklarına yönelik saldırılarda kullanılan askerî üsleri meşru hedef sayacağını açıklamıştı.
Yeni gözaltı soruşturmayı Londra’da genişletti
Terörle mücadele polisi, 1 Ekim’de Londra merkezinde 27 yaşındaki İngiliz-İran çifte vatandaşı bir erkeği terör eylemi hazırlığı şüphesiyle gözaltına aldı. Gözaltı, RAF Fairford çevresindeki olayla bağlantılı yürütülen soruşturma kapsamında yapıldı.
Polis ayrıca 26 yaşındaki bir İngiliz vatandaşını ihtar altında sorguladı. Yetkililer, iki kişiyle bağlantılı adreslerde arama yaptı. Soruşturmayı yürüten üst düzey polis yetkilisi, uzman ekiplerin birden fazla soruşturma hattını değerlendirdiğini ve olası yabancı devlet bağlantısının araştırılan başlıklardan biri olduğunu açıkladı.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İngiliz makamlarına İran destekli olası bir saldırı hakkında önceden istihbarat verdiklerini öne sürdü. İngiliz makamları, Netanyahu’nun istihbarat paylaşımı iddiası hakkında ayrıntı vermedi. Gözaltı, İran’ın olayla bağlantısını kanıtlayan bir yargı kararı ya da resmî sonuç anlamına gelmiyor.
Beş şüpheli sıkı kefalet koşullarıyla serbest
Polis, 27 Eylül Pazar günü sabaha karşı Whelford’da üç şüpheli araçla ilgili ihbar aldı. RAF Fairford’un doğusunda yer alan köyde yapılan operasyonla yaşları 23 ile 25 arasında değişen beş İngiliz vatandaşı gözaltına alındı. Şüpheliler önce patlayıcı suçları, ardından terör eylemi hazırlığı şüphesiyle sorgulandı.
Dört şüphelinin Westminster’da, bir şüphelinin Camden’de yaşadığı açıklandı. Londra’daki bağlantılı adreslerde aramalar tamamlandı. Polis, kapsamlı sorgu ve incelemelerin ardından beş kişiyi 28 Eylül’de kefaletle serbest bıraktı.
Yetkililer, kefalet kararının soruşturma stratejisi ve polislik deneyimine dayandığını belirtti. Şüpheliler hakkındaki soruşturma sürüyor; hareketleri ve iletişimleri için ağır sınırlamalar uygulanıyor. Donald Trump, kefalet kararını eleştirirken Burnham, İngiliz güvenlik birimlerinin dosyayı yakından denetlediğini söyledi.
Olayın ilk ihbarlarından birini gözaltına alınan kişilerden birinin yaptığı da ortaya çıktı. Şüphelinin polisi hangi gerekçeyle aradığı ve görüşmede ne söylediği açıklanmadı. Yakındaki bir çiftçi ise saat 01.36’da araçların sıra dışı biçimde park edildiğini ve çevrede maskeli kişiler gördüğünü bildirerek acil çağrı hattını aradı.
Üç araçta benzin bulundu, patlayıcı bulunmadı
Polis, askerî patlayıcı imha uzmanları ve adli ekiplerin üç araç üzerinde ayrıntılı inceleme yaptığını açıkladı. İncelemelerde el yapımı patlayıcı düzeneği bulunmadı. Araçlarda bir miktar benzin ile büyük ölçüde boş plastik bidonlar tespit edildi.
İlk müdahale sırasında Whelford’da 400 metrelik güvenlik çemberi kuruldu. Yaklaşık 85 hane tedbir amaçlı tahliye edildi; bazı yollar kapatıldı ve bölgede patlayıcı imha ekipleri görev yaptı. Polis 30 Eylül’de güvenlik çemberini kaldırarak olay yerini yeniden açtı.
Patlayıcı bulunmaması, olayın niteliğine ilişkin tüm soruları ortadan kaldırmadı. Soruşturmacılar, araçların ve şüphelilerin RAF Fairford çevresindeki varlığının amacını, yabancı devlet bağlantısı iddiasını ve farklı ihtimalleri araştırmayı sürdürüyor.
RAF Fairford’un İran savaşıyla bağlantısı
RAF Fairford, uzun süredir ABD Hava Kuvvetleri tarafından ileri operasyon noktası olarak kullanılıyor. İngiltere’nin onayıyla ABD bombardıman uçakları son aylarda üsten Orta Doğu’ya yönelik görevler gerçekleştirdi. Üs, 2026’daki İran savaşı sırasında İran’a yönelik saldırılarda kullanılan merkezler arasında yer aldı.
İngiltere hükümetinin İran bağlantısına ilişkin açıklaması, üssün askerî rolü nedeniyle diplomatik ve güvenlik boyutu taşıyor. İngiliz makamları, soruşturmanın açık uçlu olduğunu ve kamuoyunun doğrulanmamış bilgiler üzerinden değerlendirme yapmaması gerektiğini bildirdi.
Parlamentonun parti konferansları nedeniyle tatilde bulunduğu dönemde Burnham, acil ihtiyaç doğması hâlinde parlamentoyu geri çağırabileceğini söyledi. Başbakan, mevcut aşamada böyle bir adım için acil gerek görmediğini belirtti.
Yerel halk tahliye ve bilgi eksikliğini eleştirdi
Whelford ve RAF Fairford çevresindeki bazı sakinler, tahliye sırasında ve sonrasında yeterli bilgi alamadıklarını söyledi. Bölge halkı, özellikle olaydan önce üs çevresinde güvenliğin artırıldığına dair gözlemlerini aktardı. Yerel polis ise canlı soruşturma nedeniyle paylaşılabilecek bilgilerin sınırlı olduğunu belirtti.
Bazı sakinler silahlı polislerin hızlı müdahalesini olumlu karşılarken, bazıları tahliye ve güvenlik uygulamalarının aileler üzerinde kaygı yarattığını anlattı. Yetkililer, etkilenen yerleşimlerde devriyeleri artıracaklarını ve halka bilgi vermek için temas noktaları oluşturacaklarını açıkladı.
Soruşturmanın sonraki aşamasında, İran bağlantısına ilişkin kanıtların olup olmadığı, yedi kişinin RAF Fairford yakınındaki faaliyetlerinin amacı ve kefalet koşullarının kapsamı netleşecek. İngiliz makamlarının yeni bulguları soruşturmanın güvenliği elverdiği ölçüde açıklaması bekleniyor.
Sıkça Sorulanlar
RAF Fairford soruşturmasında kim gözaltına alındı?
İngiliz polisi, 1 Ekim 2026'da 27 yaşındaki İngiliz-İran çifte vatandaşı bir erkeği terör eylemi hazırlığı şüphesiyle Londra'da gözaltına aldı. 26 yaşındaki bir İngiliz vatandaşı da ihtar altında sorgulandı.
RAF Fairford yakınındaki araçlarda ne bulundu?
Polis, üç araçta bir miktar benzin ve çoğu boş plastik bidon tespit etti. İncelemelerde el yapımı patlayıcı düzeneği veya başka patlayıcı bulunmadı.
İngiltere İran hakkında ne açıkladı?
Başbakan Andy Burnham, RAF Fairford olayıyla ilgili İran'ın rol oynadığına dair güçlü işaretler bulunduğunu söyledi. İngiliz makamları soruşturmanın sürdüğünü ve ayrıntıların açıklanmadığını bildirdi.
İran RAF Fairford iddialarına nasıl yanıt verdi?
İran, olayla bağlantısı olduğu yönündeki iddiaları reddetti. İran Dışişleri Bakanlığı, açıklamalar nedeniyle İngiliz büyükelçisini Tahran'a çağırdı.
İlk beş şüphelinin hukuki durumu nedir?
27 Eylül'de gözaltına alınan beş İngiliz vatandaşı 28 Eylül'de sıkı kefalet koşullarıyla serbest bırakıldı. Beş şüpheli hakkındaki terör soruşturması devam ediyor.