Madrid’de 87 yaşındaki Maricarmen Abascal’ın yıllardır yaşadığı evden çıkarılmasının ardından başlayan konut krizi protestoları, hükümeti yeni yasal düzenleme hazırlığına yöneltti. Başbakan Pedro Sánchez, 27 Eylül’de kiracıları korumayı ve tahliyeleri sınırlamayı hedefleyen bir yasa tasarısı sunmak için çalıştıklarını açıkladı. Ancak hükümetin parlamentoda çoğunluğu bulunmadığı için paketin onay süreci belirsizliğini koruyor.
Madrid’de tahliye sonrası meydanda çadır eylemi başladı
Maricarmen Abascal, 23 Eylül’de Madrid’in Retiro semtindeki dairesinden polis müdahalesiyle çıkarıldı. Abascal’ın sedyeyle binadan çıkarılması, kentte uzun süredir biriken barınma sorununa yönelik tepkinin simgesi hâline geldi.
26 Eylül’de on binlerce kişi Madrid sokaklarında yürüdü. Eylemciler anahtarlarını salladı, düdük çaldı ve kira sözleşmelerine koruma getirilmesini istedi. Yürüyüşün ardından yüzlerce kişi, başkentin ulaşım ve turizm merkezlerinden Puerta del Sol Meydanı’nda çadır kurarak geceyi meydanda geçirdi.
Protestocular, alternatif bir konut sağlanmadan tahliye yapılmasının yasaklanmasını, kiracılar için daha güçlü güvenceler getirilmesini ve kira piyasasındaki usulsüzlüklere karşı denetimin artırılmasını talep ediyor. Kiracılar Birliği, eylemin en az hükümetin yeni tedbirleri görüşmesinin beklendiği salı gününe kadar sürmesini planlıyor.
Abascal’ın kirasındaki artış protestoları büyüttü
Abascal’ın ailesinin 1956’dan beri bağlantılı olduğu dairede onlarca yıl yaşadığı bildirildi. Binanın el değiştirmesinin ardından Abascal’a evi satın alma seçeneği sunuldu, ancak emekli aylığıyla bu bedeli karşılayamadı.
Kiracılar Birliği’nin aktardığına göre aylık kira önce 500 avrodan 2 bin 650 avroya çıkarıldı. Daha sonra 1.650 avroya indirilen kira da Abascal için karşılanabilir olmadı. Birlik, kira artışının ilk sözleşme bedeline göre yüzde 275’e ulaştığını bildirdi.
Abascal, hastaneden yayımlanan video mesajında, kendi yaşadıklarının başkalarının da aynı durumla karşılaşmaması için yasaların değişmesine katkı sağlamasını istedi. Tahliye, yalnızca bir kişinin barınma sorunu olarak değil, kentlerde artan kira baskısının örneği olarak protestoların merkezine yerleşti.
Hükümetin kira sözleşmesi planı parlamentoya bağlı
Pedro Sánchez, yeni konut yasasının hızla hazırlanacağını söyledi. Taslakta kira sözleşmelerinin otomatik veya belirsiz süreli yenilenmesine yönelik korumaların ve tahliyeleri zorlaştıracak hükümlerin yer alması bekleniyor.
Hükümet, konut erişimindeki bozulmanın 2027 genel seçimleri öncesinde temel siyasi başlıklardan biri hâline gelmesini engellemeye çalışıyor. Buna karşın iktidar partisi parlamentoda tek başına çoğunluğa sahip değil. Benzer nitelikteki bir düzenleme 2026 içinde parlamentodan geçememişti.
Eylemciler, hükümetin açıklayacağı düzenlemenin somut tahliye güvenceleri içermesini istiyor. Meydandaki çadır eylemi, yasa taslağının içeriği ve parlamentodaki destek düzeyine göre devam edebilir.
Konut açığı ve yükselen kiralar krizi derinleştiriyor
İspanya Merkez Bankası, ülkede talep ile yeni konut üretimi arasındaki fark nedeniyle büyük bir konut açığı bulunduğunu hesaplıyor. Açıkla ilgili tahminler kaynaklara göre değişiyor: bazı değerlendirmelerde 550 bin, bazı değerlendirmelerde ise 700 bin konut eksikliği belirtiliyor. Her iki tahmin de özellikle Madrid, Barselona ve Valensiya’da arzın talebin gerisinde kaldığına işaret ediyor.
Madrid’de kiraların son on yılda neredeyse iki katına çıktığı tahmin ediliyor. Gelir artışının konut maliyetlerine yetişememesi, kiralık ev arayanların üzerindeki baskıyı artırıyor. Turizm talebi ve nüfus artışı da büyük şehirlerdeki sınırlı konut stokunu zorluyor.
İspanya’da kamu destekli kiralık konutların toplam konut stokundaki payı yüzde 2’nin altında kalıyor. Avrupa Birliği ortalaması yüzde 8 seviyesinde bulunuyor. Protestocular, kamu konutu yatırımlarının artırılmasını da kalıcı çözümün parçası olarak görüyor.
Puerta del Sol daha önce de kitlesel eylemlere sahne oldu
Puerta del Sol Meydanı, 2011’de ekonomik kriz, işsizlik, yolsuzluk ve tahliyelere karşı başlayan protestolarda haftalarca süren oturma eylemlerine ev sahipliği yapmıştı. Bugünkü gösterilerde de farklı yaş gruplarından aileler ve gençler bir araya geldi.
Eylemciler, 2011’de konut satın alamamanın öne çıktığını, günümüzde ise uygun fiyatlı bir oda veya kiralık daire bulmanın da zorlaştığını savunuyor. Madrid’deki eylem, İspanya’da konut politikasının kira denetimi, tahliye kuralları ve kamu konutu üretimi başlıklarında yeniden tartışılmasına neden oldu.
Sıkça Sorulanlar
Madrid'deki konut protestoları neden başladı?
Protestolar, 87 yaşındaki Maricarmen Abascal'ın Madrid'de onlarca yıldır yaşadığı daireden 23 Eylül 2026'da çıkarılmasının ardından başladı. Eylemciler, yükselen kiralara ve alternatif konut olmadan yapılan tahliyelere tepki gösteriyor.
Madrid'deki protestocular ne talep ediyor?
Protestocular kiracıları koruyan düzenlemeler, belirsiz süreli veya otomatik yenilenen kira sözleşmeleri, kira piyasasında denetim ve alternatif konut sağlanmadan tahliye yasağı istiyor.
Pedro Sánchez konut krizi için ne açıkladı?
Başbakan Pedro Sánchez, kiracı korumalarını güçlendirecek ve tahliyeleri sınırlayacak bir konut yasası hazırlamak için çalıştıklarını açıkladı. Tasarının parlamentoda kabul edilmesi, hükümetin çoğunluğu bulunmadığı için kesin değil.
İspanya'da konut açığı ne kadar?
Konut açığına ilişkin tahminler farklılık gösteriyor. Bazı hesaplamalar 550 bin, bazıları ise 700 bin konut eksikliğine işaret ediyor; açık özellikle Madrid, Barselona ve Valensiya'da yoğunlaşıyor.