Cumartesi eylemleri için yeni kısıtlama kararı
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 24 Ekim Cumartesi günü yapılması beklenen gösterilerde yalnızca yetkili sendikaların düzenlediği eylemlere izin verileceğini açıkladı. Macron, sendika dışındaki kişi ve grupların başvurularını mümkün olan her yerde yasaklayacaklarını söyledi. Yerel valilikler, onaylı sendika yürüyüşleri için şehir merkezlerindeki iş yerlerini korumayı amaçlayan alternatif güzergâhlar belirleyecek.
Macron, güvenlik birimleri ve bakanlarla Élysée Sarayı’nda yaptığı toplantının ardından hükümetin önceliğinin kamu düzenini sağlamak olduğunu bildirdi. Fransa Cumhurbaşkanı, 17 Ekim’de yaşanan yağma ve kundaklama olaylarından aşırı sol grupları sorumlu tuttu. Macron ayrıca, protestocuların hayat pahalılığı, enerji giderleri, eğitim koşulları ve kamu hizmetlerine ilişkin talepleri için görüşmelerin sürmesi gerektiğini söyledi.
24 Ekim öncesinde sendikalar, öğrenci örgütleri ve Sarı Yelekliler hareketinin farklı kentlerde eylem çağrıları bulunuyor. Paris’te yetkililerin onay verdiği bir sendika yürüyüşünün Bastille Meydanı’ndan başlaması bekleniyor. Sendika dışı grupların çağrıları ise yerel makamların güvenlik değerlendirmesine göre engellenebilecek.
Lyon ve bazı kentlerde yasaklar genişletildi
Lyon’da valilik, 24 Ekim Cumartesi günü kentteki tüm gösterileri yasakladı. Toulon, Rouen merkez ve Grenoble’da da protesto kısıtlamaları açıklandı. Nice, Marsilya, Bordeaux, Lille ve Lyon dahil çeşitli kentlerde gençlerin hareketi ile belirli toplanmalar için uygulanan kısmi gece kısıtlamaları hafta boyunca sürdü.
Paris’te öğrenci örgütlerinin 22 Ekim için yaptığı protesto çağrısı da yasaklandı. Olası izinsiz toplanmalar nedeniyle merkezdeki bazı metro istasyonları kapatıldı. Orléans’ta ise bir siyasi partinin yıllık toplantısı ile sendikaların ve sol grupların eylem planları, güvenlik güçlerinin ek önlem almasına neden oldu.
Başbakan Sébastien Lecornu, hafta sonu için geniş çaplı polis konuşlandırması sözü verdi. İçişleri yönetimi, görevli güvenlik personeli sayısının önceki hafta sonuna kıyasla yüzde 20 artırılacağını duyurdu. Bazı polislerin büyük kalabalıkların kontrolü konusunda yeterli eğitim almadıklarını söylemesi, güvenlik hazırlıklarıyla ilgili tartışmaları da sürdürdü.
17 Ekim olaylarının bilançosu ve soruşturmalar
17 Ekim’de yakıt fiyatları, hayat pahalılığı ve eğitim koşullarını protesto etmek için ülke genelinde yaklaşık 550 bin kişi yürüdü. Haftalar süren öğrenci eylemlerinin ardından gerçekleşen gösterilerin büyük bölümü barışçıl geçti. Ancak bazı kentlerde gruplar polisle çatıştı, mağazaları yağmaladı ve binalara zarar verdi.
Lyon’daki 19. yüzyıldan kalma bir binada bulunan turizm ofisi ateşe verildi. Limoges’ta belediye binasının saat kulesi ve çatısının bir bölümü yangın sonucu çöktü. Yangın sırasında binada bulunan polisleri öldürmeye teşebbüs şüphesiyle 30’lu yaşlardaki bir kişi gözaltına alındı; 66 yaşındaki ikinci şüpheli de yakalandı.
Gözaltı sayısına ilişkin açıklamalar farklı rakamlar içeriyor. Yetkililerin farklı aşamalarda paylaştığı verilere göre ülke çapında 2 bin 510 ila 2 bin 700 kişi gözaltına alındı; binden fazla kişi mahkemeye çıkarıldı. Hızlandırılmış yargılamalarda 217 kişinin hapse girdiği, işlemler tamamlandıkça sayının artabileceği bildirildi.
Güvenlik planı, diyalog çağrısı ve ekonomik etkiler
Macron, kamu düzeni tedbirleri ile protestoların temel taleplerine ilişkin diyalog kanallarını birlikte işletmek istiyor. Hükümetin öğrenci ve öğrenci temsilcileri, sendikalar, işverenler, belediyeler ile parlamenterlerle 26 Ekim Pazartesi günü görüşmesi planlanıyor. Görüşmelerde hane halkı bütçeleri üzerindeki enerji ve yaşam maliyeti baskısı ile eğitim hizmetlerindeki sorunların ele alınması bekleniyor.
Şiddet olayları ticari hayatı ve turizmi de etkiledi. Paris Île-de-France bölgesindeki otel rezervasyonlarının yaklaşık yüzde 10’unun iptal edildiği, yeni olayların iptalleri artırabileceği bildirildi. Bazı ülkeler vatandaşlarına Fransa seyahatleri için güvenlik uyarısı yaptı.
Yağmalama olaylarında binlerce işletmenin zarar gördüğü belirtilirken, Paris’teki bazı mağazalar vitrinlerini koruyucu panellerle kapattı. Lüks perakende şirketleri özel güvenlik görevlendirdi. 24 Ekim’deki eylemlerin seyri, Macron yönetiminin hem güvenlik politikası hem de sosyal taleplere vereceği yanıt bakımından belirleyici olacak.
Sıkça Sorulanlar
Fransa'da 24 Ekim protestolarına hangi gruplar katılabilecek?
Fransa'da 24 Ekim Cumartesi günü yalnızca yetkili makamların onay verdiği sendika gösterilerine izin verilmesi planlanıyor. Yerel valilikler, kayıtlı sendikalar için alternatif yürüyüş güzergâhları önerecek.
Macron neden sendika dışı protestoları yasaklama kararı aldı?
Emmanuel Macron, 17 Ekim'deki protestolarda yaşanan yağma, kundaklama ve polisle çatışmaların yeniden yaşanmasını önlemek amacıyla sendika dışı eylemleri mümkün olan yerlerde yasaklayacaklarını açıkladı.
Hangi Fransız kentlerinde protesto yasakları bulunuyor?
Lyon'da 24 Ekim için tüm gösteriler yasaklandı. Toulon, Rouen merkez ve Grenoble'da da kısıtlamalar açıklandı; Nice, Marsilya, Bordeaux ve Lille gibi kentlerde ayrıca kısmi gece önlemleri uygulandı.
17 Ekim protestolarında kaç kişi gözaltına alındı?
Yetkililerin farklı aşamalarda verdiği rakamlar, Fransa genelinde 2 bin 510 ila 2 bin 700 kişinin gözaltına alındığını gösteriyor. Binden fazla kişi mahkemeye çıkarıldı ve 217 kişi hızlandırılmış yargılamalar sonunda hapse girdi.