Kenya’nın Mombasa kentindeki Yüksek Mahkeme, kendisini vaiz olarak tanıtan Paul Mackenzie ile 28 sanığı, Şakahola Ormanı’nda 190 çocuk ve bir yetişkinin ölümünden cinayetten suçlu buldu. Mahkeme, ölümlerin gönüllü dini oruçtan değil, dini söylem ve emir zinciriyle yürütülen ölümcül bir aç bırakma düzeninden kaynaklandığına hükmetti. Sanıkların cezası 6 Kasım’da açıklanacak.
Mahkeme 191 ölüm için cinayet hükmü verdi
Yargıç Diana Kavedza Mochache, sekiz saati aşan duruşmada savcılığın 29 sanık hakkındaki cinayet suçlamasını kanıtladığını açıkladı. Karar, 190 çocuk ile bir yetişkinin ölümünü kapsıyor. Mackenzie ve diğer sanıklar, mağdurların kendi tercihleriyle ölümcül oruç tuttuğunu savundu; mahkeme özellikle 16 yaş altındaki çocukların gönüllü hareket ettiği yönündeki savunmayı kabul etmedi.
Dava, Kenya’da dini grupların denetimi, çocukların korunması ve kamu kurumlarının ihmal iddiaları bakımından en önemli ceza yargılamalarından biri sayılıyor. Yakınlarını kaybeden aileler karar için Mombasa’daki adliye binasında toplandı. Şakahola’da hayatını kaybedenlerin yakınları, hükmün benzer olayların önlenmesine katkı vermesini beklediklerini söyledi.
Aç bırakma düzeninde çocuklar önce hedef alındı
Mahkeme kararına göre Mackenzie’nin yönettiği Good News International Church bünyesinde dini öğretiler, takipçileri dış dünyadan koparmak ve ölümcül oruca yönlendirmek için kullanıldı. Mackenzie’nin takipçilerine, dünyadaki yaşamın sona yaklaştığını ve açlıktan ölmenin cennete ulaşmanın yolu olduğunu anlattığı belirtildi.
Savcılık, aç bırakmanın belirli bir sıra içinde uygulandığını bildirdi. Çocuklar ilk aşamada hedef alındı; ardından kadınlar, genç erkekler ve diğer erkekler için benzer emirlerin verildiği öne sürüldü. Mahkeme, bazı çocukların ayrı tutulduğunu, yiyeceğe erişiminin kesildiğini ve kaçmaya ya da yemek yemeye çalıştıklarında engellendiğini dinledi.
Yargıç Mochache, Mackenzie’nin vaazları ve yazılı materyallerle takipçilerini ailelerinden, evlerinden ve geçim kaynaklarından ayrılmaya ikna ettiğini anlattı. Telefonundan elde edilen mesajların da takipçilerin Şakahola’ya taşınması öncesindeki iletişimi gösterdiği bildirildi. Mahkeme kayıtlarında eğitim ve tıbbi yardımın reddedilmesinin teşvik edildiği de yer aldı.
Şakahola Ormanı’nda 429 ceset çıkarıldı
Polis, 2023’te gelen ihbarların ardından Kenya’nın kıyı kesimindeki Şakahola Ormanı’nda arama başlattı. Aramalarda sığ mezarlar bulundu ve bugüne kadar 429 ceset çıkarıldı. Cesetlerin büyük bölümü ileri derecede bozulduğu için kimlik tespiti sınırlı sayıda yapılabildi.
Otopsi bulguları, birçok kişinin açlıktan öldüğünü gösterdi. Ancak mahkemenin değerlendirdiği bulgular arasında boğulma, boyuna baskı ve kafa travması da bulunuyor. Karar yalnızca 191 ölümü kapsarken, ormanda çıkarılan diğer cesetlerle ilgili soruşturmalar sürüyor.
Mackenzie, 2023’te gözaltına alındıktan sonra Şakahola’daki mezarların ortaya çıkarılmasıyla yeniden tutuklandı. Mackenzie hakkında terörle bağlantılı suçlamalar ile yakınlardaki Kwa Binzaro köyünde bulunan 52 kişinin ölümüyle ilgili ayrı bir dava da bulunuyor. Mackenzie, diğer suçlamaları kabul etmiyor.
Karar dini grupların denetimini yeniden tartışmaya açtı
Şakahola ölümleri, Mackenzie’nin daha önce de güvenlik makamlarının bilgisi dahilinde olmasına rağmen grubun faaliyetlerini nasıl sürdürdüğü sorusunu gündeme getirdi. Mackenzie’nin 2017’de radikalleşme suçlamasıyla gözaltına alındığı, 2019’da ise çocuk ölümleriyle bağlantılı başka bir soruşturmada tutuklanıp kefaletle serbest kaldığı bildirildi.
Mackenzie, kilise faaliyetlerini 2019’da kapattıktan sonra Şakahola Ormanı’na taşındı. Takipçilerinin yerel toplulukların ve kurumların gözetiminden uzak alanlarda yaşadığı belirtildi. Kenya’da siyasi temsilciler, sivil toplum kuruluşları ve mağdur aileleri, dini kurumlara yönelik denetimin güçlendirilmesi ile çocuk koruma mekanizmalarının etkinleştirilmesi çağrısı yapıyor.
Polisin Eylül 2025’te Şakahola operasyonundan sonraki döneme tarihlenen yeni mezarlarda çok sayıda ceset bulduğunu bildirmesi, soruşturmanın kapsamını genişletti. 6 Kasım’daki ceza duruşması, 191 ölümle ilgili yargılamanın sonraki aşamasını oluşturacak. Soruşturmaların kapsamı ve diğer cesetlere ilişkin adli incelemeler, Şakahola vakasının hukuki boyutunun devam edeceğini gösteriyor.
Sıkça Sorulanlar
Paul Mackenzie hangi suçtan hüküm giydi?
Paul Mackenzie, Şakahola Ormanı'nda 190 çocuk ve bir yetişkinin ölümüyle ilgili 191 cinayet suçundan hüküm giydi. Mackenzie ile birlikte 28 sanık da suçlu bulundu.
Şakahola Ormanı'nda kaç ceset çıkarıldı?
Şakahola Ormanı'ndaki aramalarda bugüne kadar 429 ceset çıkarıldı. Mombasa'daki mahkeme kararı ise 191 ölümü kapsıyor.
Mahkeme, ölümlerin nasıl gerçekleştiğine hükmetti?
Mahkeme, takipçilerin dini söylem, yalıtım ve hiyerarşik emirlerle ölümcül açlığa zorlandığı sonucuna vardı. Otopsi bulgularında açlığın yanı sıra boğulma, boyuna baskı ve kafa travması bulguları da yer aldı.
Paul Mackenzie'nin cezası ne zaman açıklanacak?
Paul Mackenzie ve diğer 28 sanığın cezasının 6 Kasım 2026'da açıklanması bekleniyor. Mackenzie'nin terörle bağlantılı suçlamalar ve Kwa Binzaro'daki 52 ölümle ilgili ayrı davaları da bulunuyor.