İstanbul’daki ölüm için adli inceleme sürüyor
İstanbul’da 3 yaşındaki bir kız çocuğunun yaşamını yitirmesinin ardından başlatılan adli soruşturma sürüyor. Soruşturma kapsamında, çocuğun ateş düşürücü şurubu yüksek dozda almış olabileceği iddiası inceleniyor. Ölüm nedenine ilişkin kesin değerlendirme, adli tıp incelemeleri ve soruşturma dosyasındaki bulgular tamamlandıktan sonra yapılacak.
Dosyaya yansıyan bilgilerde, çocuğa verilmesi gereken miktarın üzerinde şurup verilmiş olabileceği öne sürülüyor. Yüksek doz iddiası henüz soruşturma aşamasında bulunuyor. İnceleme sonuçlanmadan ölüm nedenine ilişkin kesin hüküm kurulamayacak.
Olay, çocuklarda sık kullanılan ateş düşürücü ilaçların dozunun doğru hesaplanması, uygulama zamanlarının kaydedilmesi ve aynı etken maddeyi içeren ürünlerin birlikte kullanılmaması gerektiğini yeniden gündeme getirdi.
Aşırı doz iddiası henüz soruşturma aşamasında
Ateş düşürücü şuruplar çocuklarda ağrı, huzursuzluk ve ateşle ilişkili yakınmaları azaltmak için hekim önerisiyle kullanılabiliyor. Ancak parasetamol ve ibuprofen içeren ürünlerde önerilen miktarın aşılması ciddi sağlık sorunlarına neden olabiliyor.
Parasetamolün fazla alınması karaciğerde toksik etki oluşturabilir. İlk saatlerde belirti görülmemesi, risk olmadığı anlamına gelmez. Karaciğer hasarı ilerleyen saatlerde veya günlerde belirti verebilir; ağır tablolarda sarılık, bilinç değişikliği ve karaciğer yetmezliği gelişebilir.
İbuprofen içeren ilaçlar ise özellikle kusma, ishal veya yeterli sıvı alamama nedeniyle sıvı kaybı yaşayan çocuklarda böbrekleri olumsuz etkileyebilir. Yüksek miktarlarda kullanım mide-bağırsak sistemi ve sinir sistemiyle ilgili sorunlara da yol açabilir.
Uzmanlar, ateş düşürücülerin günlük yaşamda yaygın kullanılmasının güvenlik kurallarını değiştirmediğini vurguluyor. İlacın etken maddesi, şurubun yoğunluğu, çocuğun kilosu, eşlik eden hastalıkları ve kullanılan başka ilaçlar birlikte değerlendirilmeden doz belirlenmemeli.
Çocuklarda ilaç dozu kilo ve ürüne göre belirlenir
Çocuklarda ilaç dozu çoğunlukla kilo üzerinden hesaplanır. Yaş tek başına yeterli bir ölçüt değildir. Aynı hacimde görünen iki farklı şurup, farklı miktarda etken madde içerebilir. Bu nedenle yalnızca mililitre miktarına bakmak yerine, kutu ve prospektüste yazan konsantrasyon da kontrol edilmeli.
Uzmanların sık karşılaştığı hatalar arasında ilacı önerilenden kısa aralıklarla tekrarlamak, gün içindeki toplam miktarı takip etmemek ve farklı isimlerle satılan fakat aynı etken maddeyi taşıyan ürünleri birlikte kullanmak yer alıyor. Daha önce kullanılan bir dozun, çocuğun güncel kilosu ve yeni alınan şurubun yoğunluğu kontrol edilmeden tekrar verilmesi de risk yaratabilir.
Ailelerin mutfak kaşığı yerine ilaç kutusundan çıkan ölçüm enjektörünü veya uygun ölçüm aracını kullanması öneriliyor. Yemek ve tatlı kaşıklarının hacmi standart olmadığı için verilen ilaç miktarı değişebilir. Uygulama saati, verilen miktar ve ürünün adı yazılı biçimde kaydedildiğinde doz tekrarlarının önüne geçmek kolaylaşır.
Uzmanlar, parasetamol ve ibuprofenin dönüşümlü kullanımının her çocuk için rutin bir yöntem olmadığını belirtiyor. İki farklı ilacı aynı gün içinde kullanmak, doz ve saat takibini zorlaştırabilir. Hekim tarafından özel bir plan yapılmadıkça, ateş hemen düşmedi diye ek doz vermek veya farklı bir şuruba geçmek güvenli kabul edilmiyor.
Ateşte çocuğun genel durumu da değerlendirilir
Ateş, tek başına hastalık değil, çoğu zaman enfeksiyona karşı gelişen bir vücut yanıtıdır. Ateş düşürücü ilaçların amacı her zaman vücut sıcaklığını normal değere indirmek değildir; çocuğun ağrı ve huzursuzluğunu azaltmak da tedavinin parçasıdır.
Çocuğun sıvı alımı, uyanıklığı, solunumu, idrar miktarı ve davranışları ateş derecesiyle birlikte değerlendirilmelidir. Hafif giysiler tercih etmek, ortamı aşırı sıcak tutmamak ve sık aralıklarla sıvı sunmak destekleyici yöntemler arasında sayılıyor. Soğuk duş, buz uygulaması, alkol veya sirkeyle silme gibi uygulamalar önerilmiyor.
Ateş düşürücünün etkisini görmek için yeterli süre tanımak da önem taşıyor. Uzmanlar, ilacın etkisi görülmeden kısa süre sonra tekrar ilaç verilmesinin doz aşımı riskini artırabileceği uyarısında bulunuyor. İlaç uygulaması için çocuğun hekimi veya eczacısından ürün özelinde bilgi alınması gerekiyor.
Acil değerlendirme gerektiren belirtiler neler?
Üç aydan küçük bebeklerde 38 derece ve üzerindeki ateş için gecikmeden tıbbi değerlendirme istenmeli. Solunum güçlüğü, ense sertliği, basmakla solmayan döküntü, nöbet, belirgin uykuya eğilim, sıvı alamama, uyandırılamama ve idrar miktarında belirgin azalma da acil başvuru gerektiren belirtiler arasında bulunuyor.
Bir çocuğa önerilenden fazla ilaç verildiği biliniyorsa veya verilen miktardan emin olunamıyorsa belirtilerin başlaması beklenmemeli. Sağlık kuruluşuna başvururken ilaç kutusu ya da şişesi, etken madde bilgisi, yaklaşık miktar ve uygulama saatleri yanına alınmalı. Evde kusturmaya çalışmak veya sağlık çalışanı önerisi olmadan başka ilaç vermek risk oluşturabilir.
İstanbul’daki ölümle ilgili soruşturmanın sonucu, yüksek doz iddiasının doğruluğunu ve ölüm nedenini ortaya koyacak. Uzmanların ortak uyarısı ise çocuklara ilaç verirken hekim önerisine, ürün bilgisindeki talimatlara, doğru ölçüm aracına ve günlük toplam doza titizlikle uyulması yönünde.
Sıkça Sorulanlar
İstanbul'da 3 yaşındaki çocuğun ölümüyle ilgili ne araştırılıyor?
Adli makamlar, 3 yaşındaki kız çocuğunun ölümünde yüksek doz ateş düşürücü şurup kullanımı iddiasını inceliyor. Kesin ölüm nedeni, adli inceleme ve soruşturma tamamlandıktan sonra belirlenecek.
Çocuklarda ateş düşürücü dozu nasıl belirlenir?
Çocuklarda ateş düşürücü dozu çoğunlukla kilo, ilacın etken maddesi ve şurubun yoğunluğuna göre belirlenir. Aynı mililitredeki farklı ürünler değişik miktarda etken madde içerebileceği için ürün bilgisi ve hekim önerisi dikkate alınmalıdır.
Ateş düşürücü şurup fazla verilirse hangi riskler oluşabilir?
Parasetamolün yüksek dozu karaciğer hasarı ve ağır vakalarda karaciğer yetmezliği riski taşıyabilir. İbuprofenin fazla alınması, özellikle sıvı kaybı olan çocuklarda böbrek hasarı ve mide-bağırsak sorunlarına neden olabilir.
Çocuğa fazla ilaç verildiğinden şüphelenildiğinde ne yapılmalı?
Belirtilerin ortaya çıkması beklenmeden acil tıbbi değerlendirme istenmelidir. Sağlık kuruluşuna giderken ilaç kutusu, etken madde bilgisi, yaklaşık verilen miktar ve uygulama saatleri paylaşılmalı; evde kusturma uygulanmamalıdır.