2026 Nobel Barış Ödülü’nün sahibi Güney Afrikalı hukukçu Navanethem “Navi” Pillay, ödül kararının açıklanmasının ardından ABD Başkanı Donald Trump’ın Nobel Barış Ödülü’nü hak ettiğine yönelik açıklamalarına espriyle karşılık verdi. Pillay, daha fazla alkış gelmesi hâlinde ödülü Trump ile paylaşabileceğini söyledi.
Norveç Nobel Komitesi, 9 Ekim’de Oslo’da yaptığı açıklamada Pillay’ı barışın güçlendirilmesi, uluslararası hukukun geliştirilmesi ve ağır uluslararası suçların yargılanmasına katkıları nedeniyle 2026 Nobel Barış Ödülü’ne layık gördü. Komite, savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırım iddialarının hukuki çerçevede ele alınmasında Pillay’ın uzun yıllara dayanan görevlerine vurgu yaptı.
Ödül haberini Nürnberg’de meslektaşlarıyla aldı
Pillay, Nobel kararını insan hakları savunucuları ve hukukçularla bir arada bulunduğu sırada öğrendi. Uluslararası Af Örgütü Genel Sekreteri Agnes Callamard, ödül haberinin duyurulduğu anlara ait görüntüleri paylaştı ve Pillay’ın Nürnberg Mahkemesi’nde bulunduğunu belirtti.
Pillay, ödülü meslektaşlarıyla birlikte öğrenmekten memnuniyet duyduğunu söyledi. Nürnberg Mahkemesi, İkinci Dünya Savaşı sonrasında Nazi Almanyası yöneticilerinin yargılandığı davalarla uluslararası ceza hukukunun gelişiminde önemli bir yer tutuyor. Pillay’ın ödül haberini bu tarihsel mekânda alması, uluslararası hukukun savaş suçları ve insanlığa karşı suçlarla mücadeledeki rolünü yeniden gündeme taşıdı.
Norveç Nobel Komitesi, kararında anlaşmazlıkların şiddet ya da güç kullanımı yerine hukuk yoluyla çözülmesinin önemini öne çıkardı. Komite, bağımsız yargı kurumlarının korunmasının, mağdurların adalete erişiminin ve uluslararası hukuk kurallarına bağlılığın kalıcı barış için gerekli olduğunu bildirdi.
Trump’a yönelik espri salonda alkış aldı
Pillay, konuşmasında Gazze’de yaşananları soykırım olarak niteleyen bir rapor üzerinde çalıştığını hatırlattı. Hukukçu, gerçeği söylemenin neden cesaret gerektirdiğini sorguladı ve insan hakları alanındaki çalışmaların takdir edilmesinden şaşırdığını anlattı.
Pillay daha sonra Donald Trump’ın Nobel Barış Ödülü’nü hak ettiğini savunan açıklamalarına değindi. Güney Afrikalı hukukçu, salondaki alkışların sürmesi üzerine, “Biraz daha alkışlarsanız bu ödülü Trump ile paylaşabilirim” dedi.
Pakistan, İsrail ve Kamboçya, Trump’ı çeşitli çatışmaların çözümüne katkı sunduğu gerekçesiyle 2026 Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterdiklerini açıklamıştı. Trump da daha önce birçok kez Nobel Barış Ödülü’nü hak ettiğini söylemişti. Pillay’ın sözleri, Nobel kararının açıklanmasından sonraki ilk kamuoyu mesajları arasında yer aldı.
Pillay’ın hukuk kariyerindeki dönüm noktaları
1941’de Güney Afrika’nın Durban kentinde doğan Pillay, apartheid döneminde hukuk alanında çalışan öncü isimlerden biri oldu. Natal Üniversitesinde hukuk eğitimi alan Pillay, daha sonra Harvard Hukuk Fakültesinde yüksek lisans ve hukuk doktorası yaptı. Pillay, 1967’de avukatlık yapmaya başladı ve siyasi tutukluların, ırkçılık karşıtı aktivistlerin ve sendikacıların haklarını savundu.
Pillay, 1995’te Güney Afrika Yüksek Mahkemesine atandı. Aynı yıl Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesinde yargıç olarak göreve başladı; 1999-2003 arasında mahkemenin başkanlığını yürüttü. Jean-Paul Akayesu davasında sistematik tecavüz ve cinsel saldırıların belirli koşullarda soykırım ve insanlığa karşı suç kapsamında değerlendirilmesine ilişkin emsal kararların oluşmasında rol aldı.
Uluslararası Ceza Mahkemesinin ilk yargıçları arasında bulunan Pillay, 2008-2014 döneminde Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri olarak çalıştı. Pillay ayrıca Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi tarafından kurulan, işgal altındaki Filistin toprakları ve İsrail’e ilişkin bağımsız uluslararası soruşturma komisyonuna başkanlık yaptı. Komisyon, 2025’te yayımlanan değerlendirmesinde İsrail’in Gazze’de soykırım işlediği sonucuna ulaşmıştı.
Pillay, Gambiya’nın Myanmar’a karşı açtığı Rohingya soykırımı davasında Uluslararası Adalet Divanında özel yargıç olarak görev yapıyor. Nobel Komitesi, Pillay’ın farklı kurumlar ve davalardaki görevlerinin uluslararası hukukun kapsamını genişlettiğini vurguladı.
Ödül töreni 10 Aralık’ta Oslo’da yapılacak
Nobel Barış Ödülü, Alfred Nobel’in ölüm yıl dönümü olan 10 Aralık’ta Norveç’in başkenti Oslo’da düzenlenecek törenle Pillay’a verilecek. Ödül kapsamında 12 milyon İsveç kronu para ödülü de bulunuyor.
Nobel Barış Ödülü’nün Oslo’da verilmesi, diğer Nobel ödüllerinden ayrılıyor. Fizik, kimya, tıp, edebiyat ve ekonomi alanlarındaki Nobel ödülleri İsveç’in başkenti Stockholm’de takdim ediliyor. Pillay’ın Oslo’daki töreni, insan hakları, ceza adaleti ve uluslararası hukuk alanındaki çalışmalarının Nobel düzeyinde tanınmasının resmî aşamasını oluşturacak.
Sıkça Sorulanlar
Navi Pillay Donald Trump hakkında ne söyledi?
Navi Pillay, Donald Trump’ın Nobel Barış Ödülü’nü hak ettiğine ilişkin açıklamalarına espriyle yanıt verdi. Pillay, alkışların biraz daha sürmesi hâlinde ödülü Trump ile paylaşabileceğini söyledi.
2026 Nobel Barış Ödülü neden Navi Pillay’a verildi?
Norveç Nobel Komitesi, Navi Pillay’ı barışın sağlanması ve uluslararası hukukun güçlendirilmesine yönelik çalışmaları nedeniyle ödüle layık gördü. Komite, Pillay’ın savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırım iddialarına ilişkin yargı süreçlerindeki katkılarını vurguladı.
Navi Pillay ödül haberini nerede aldı?
Navi Pillay, Nobel Barış Ödülü kararını Almanya’daki Nürnberg Mahkemesi’nde insan hakları alanında çalışan meslektaşlarıyla birlikteyken öğrendi. Nürnberg Mahkemesi, uluslararası ceza hukukunun gelişiminde simgesel bir yere sahip bulunuyor.
Navi Pillay hangi uluslararası görevlerde bulundu?
Navi Pillay, Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi ve Uluslararası Ceza Mahkemesinde yargıçlık yaptı; Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği görevini üstlendi. Pillay ayrıca Filistin soruşturma komisyonuna başkanlık etti ve Rohingya davasında Uluslararası Adalet Divanında özel yargıç olarak görev yapıyor.
Navi Pillay’ın Nobel Barış Ödülü töreni ne zaman yapılacak?
Navi Pillay’a verilecek 2026 Nobel Barış Ödülü töreni 10 Aralık 2026’da Norveç’in başkenti Oslo’da düzenlenecek. Ödülün para tutarı 12 milyon İsveç kronu olarak açıklandı.