Fransa’da hafta sonu hayat pahalılığı, yakıt fiyatları ve eğitim koşulları için düzenlenen protestolarda yaşanan şiddet olaylarının ardından Paris’te iki bölge için gece sokağa çıkma yasağı getirildi. Kısıtlama, Place de la République ile yağma olaylarının yaşandığı Les Halles çevresinde pazartesiyi salıya bağlayan gece 23.00-06.00 saatleri arasında uygulanacak. Paris polisi, aynı bölgelerde saat 20.00’den itibaren toplanma ve gösterileri de yasakladı.
Başbakan Sébastien Lecornu, ülke çapında genel bir sokağa çıkma yasağı yerine yerel ve sınırlı tedbirleri tercih ettiklerini açıkladı. Lille dahil kuzeydeki bazı kentlerde 18 yaş altındakiler için gece kısıtlamaları uygulanırken, Nice’te de reşit olmayanlara yönelik gece yasağı duyuruldu. Marsilya yönetimi ise pazartesi günü öğleden akşama kadar tüm gösteri ve toplantıları yasakladı.
Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ulusa seslenişinde protestocuların ekonomik ve sosyal talepleriyle yağma ve kundaklama olaylarına karışan kişilerin birbirinden ayrılması gerektiğini söyledi. Macron, yakıt ve enerji tedarikini güvence altına almak için Körfez ülkeleriyle görüşeceğini, öğrencilerin sorunları için bu hafta diyalog başlatılacağını ve zarar gören işletmelere mali destek verileceğini açıkladı.
Paris’te iki bölgede gece kısıtlaması uygulanacak
Paris’teki gece kısıtlaması, cumartesi günü çatışmaların görüldüğü Place de la République ile ticari bölge Les Halles’i kapsıyor. Polis, kararın şiddet ve yağma olaylarından kişileri ve mülkleri korumayı amaçladığını bildirdi. Başbakan Lecornu, olağanüstü hâl ilanının gerekmesi durumunda bu seçeneğin değerlendirilebileceğini, ancak mevcut aşamada sınırlı tedbirlerin daha uygun olduğunu söyledi.
İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, cumartesi günü bazı büyük kentlerde güvenlik güçlerinin kontrolü kaybettiğini kabul etti. Nuñez, protestolara hazırlık ve istihbarat çalışmalarındaki eksikliklerin incelenmesi için istifasını sunduğunu, ancak Macron’un istifayı kabul etmediğini açıkladı. Cumhurbaşkanlığı, Nuñez’den planlama ve istihbarat eksiklikleri konusunda tam şeffaflık sağlamasını ve sahada yeni güvenlik yöntemlerini hızla devreye almasını istedi.
Macron, yakıt ve doğal gaz tedariki için uluslararası girişimlerin sürdüğünü, hükümetin de akaryakıt dağıtıcılarıyla fiyatlara yansıyacak tedbirler üzerinde çalıştığını bildirdi. Cumhurbaşkanı, lise ve üniversite öğrencilerinin yaşam koşulları ile gelecek kaygılarına ilişkin çok taraflı görüşmelerin bu hafta başlayacağını açıkladı.
Başbakan Sébastien Lecornu’nun zarar gören işletmelere yardım ulaştırmak için kriz birimine başkanlık edeceği, valilerin ise yerel belediyelerle koruma tedbirlerini koordine edeceği belirtildi. Macron, gerekli görülmesi hâlinde yeni gösterilerin yasaklanabileceği mesajını da verdi. İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, protesto hakkının temel bir hak olduğunu ancak şiddet yoluyla kamu düzenini bozmanın kabul edilemeyeceğini belirtti.
Limoges belediye binasında yangın nasıl çıktı?
Olaylar, Limoges’taki A20 bağlantısı yakınında havai fişek ve benzeri maddelerin güvenlik güçlerine atılmasıyla yoğunlaştı. Güvenlik güçleri göz yaşartıcı gaz kullandı; bir polis aracı ateşe verildi ve karayolu bağlantısında ulaşım kesintiye uğradı.
Daha sonra bir grup belediye binasına yöneldi. Görgü tanıklarının aktardığı bilgilere göre, belediye binası önündeki bir belediye polis aracı yakıldı, binanın camları kırıldı ve içeri giren kişiler yangın çıkardı. İtfaiye ekipleri akşam saatlerinde müdahaleye başladı ancak alevler kısa sürede çatıya ulaştı.
Yangın sırasında binanın sağ cephesindeki bölüm çöktü, ardından çan kulesi alevlerin içine yıkıldı. Yerel yetkililer, batı kanadı dışındaki çatının alt katların üzerine çöktüğünü ve dış cephenin yaklaşık üçte ikisinin yok olduğunu bildirdi. İtfaiye ekiplerinin binadan bir Fransız bayrağını kurtardığı aktarıldı.
1883 yapımı bina büyük ölçüde zarar gördü
Limoges Belediye Binası 1883’te hizmete açıldı ve 1975’te tarihi yapı statüsü aldı. Paris Belediye Binası mimarisinden esinlenen yapı, taş süslemeleri, mozaikleri ve Limoges porselenini temsil eden armalarıyla kentin simgeleri arasında bulunuyordu.
Belediye binasının çan kulesinde, kent için simgesel değer taşıyan cumhuriyet çanı yer alıyordu. Yangından önce binanın yenilenmesi için yaklaşık 4 milyon avroluk çalışma öngörülüyordu. Yangının ardından oluşan zararın ise on milyonlarca avroya ulaşabileceği değerlendirmesi yapıldı.
Limoges Belediye Başkanı Guillaume Guérin, yangını kınadı ve sorumlular hakkında suç duyurusunda bulunacağını açıkladı. Guérin, belediye binasında bulunan güvenlik görevlilerinin tehdit edildiğine ilişkin bilgilerin incelendiğini de söyledi. Olaylarda bazı polislerin hafif yaralandığı, belediye polisinde yaralanma bildirilmediği aktarıldı.
Fransa genelinde protestolar ve gözaltılar arttı
17 Ekim’deki gösteriler, sosyal medyada yapılan çağrıların ardından ülke çapında yayıldı. Eylemlere katılanlar, petrol, enerji ve gıda fiyatlarındaki yükselişin yanı sıra ücretler, emekli aylıkları, eğitim koşulları ve kamu hizmetleri için talepler dile getirdi. Bazı göstericiler, 2018’de başlayan Sarı Yelekliler hareketinin sembolü olan fosforlu sarı yelekleri taşıdı.
Yetkililer, eylemlere yaklaşık 550 bin kişinin katıldığını açıklarken, organizatörler katılım sayısını 800 bin olarak duyurdu. İçişleri makamları, ülke genelinde yaklaşık 2.400 kişinin gözaltına alındığını bildirdi. Bazı haberlerde gözaltı sayısı en az 2 bin olarak yer aldı. Paris bölgesinde gözaltına alınanların sayısının en az 855 olduğu aktarıldı. Limoges’ta ise yaklaşık 20 kişinin gözaltına alındığı bildirildi.
Paris’te Place de la République çevresinde bazı gruplar polisle çatıştı; araçlar ve çöp kutuları ateşe verildi, bazı iş yerleri yağmalandı. Güvenlik güçleri göz yaşartıcı gaz ve tazyikli su kullandı. Marsilya, Lyon, Rennes, Toulouse, Montpellier, Grenoble ve Bordeaux’da da kamu binalarına, iş yerlerine veya güvenlik güçlerine yönelik saldırılar bildirildi.
Pazar günü Paris’te birkaç yüz kişi yeniden Place de la République’de toplandı. Polis, taş ve şişe atan gruplara göz yaşartıcı gaz ve ses bombalarıyla müdahale etti; bazı bisikletler ile çöp kutularının ateşe verilmeye çalışıldığı bildirildi. Lyon’da da daha sınırlı ölçekte yağma ve çatışma yaşandı.
Yaralanmalar ve hasar için soruşturmalar sürüyor
Ülke genelinde en az 3 bin iş yerinin zarar gördüğü veya yağmalandığı bildirildi. İçişleri makamları, cumartesi günkü olaylarda yaklaşık 1.000 polis memuru ile jandarmanın yaralandığını açıkladı. Bazı haberlerde yaralı güvenlik görevlisi sayısı 500’ün üzerinde verildi.
Paris’teki ana yürüyüş sırasında bir kişi kalp krizi sonucu yaşamını yitirdi. Savcılık, ölümle ilgili soruşturma başlattı. Saint-Étienne’de bir genç elini kaybederken, Mulhouse’ta 17 yaşındaki bir kızın gözünü kaybetmesiyle sonuçlanan yaralanma hakkında da soruşturma açıldı.
Hükümet, şiddet olaylarından radikal grupları ve yağma amacıyla eylemlere katılan kişileri sorumlu tutuyor. Buna karşılık ülke genelindeki yürüyüşlerin önemli bölümünün barışçıl geçtiği bildirildi. Yangının failleri, belediye binasındaki hasarın tam boyutu ve restorasyonun finansmanı hakkında soruşturmaların sürmesi bekleniyor.
Protestolar seçim öncesi siyasi tartışmayı büyüttü
Fransa’da cumhurbaşkanlığı seçimine yaklaşık altı ay kala yaşanan olaylar, hükümetin protestolara hazırlığı konusunda muhalefetin eleştirilerine neden oldu. Siyasi aktörler, şiddetin nedenleri ve güvenlik politikaları konusunda birbirini suçladı.
Şiddet olayları, haftalardır devam eden öğrenci eylemleri ile hayat pahalılığına karşı düzenlenen yürüyüşlerin ardından yaşandı. Öğrenciler sınıflardaki yoğunluk, öğretmen eksikliği ve okul binalarının durumu konusunda talepler dile getiriyordu. Yetkililerin, yeni eylem çağrılarına karşı Paris ve diğer kentlerde güvenlik önlemlerini sürdürmesi bekleniyor.
Sıkça Sorulanlar
Paris'te sokağa çıkma yasağı hangi bölgelerde uygulanacak?
Paris'te Place de la République ve Les Halles çevresinde gece sokağa çıkma yasağı uygulanacak. Kısıtlama pazartesiyi salıya bağlayan gece 23.00 ile 06.00 saatleri için duyuruldu.
Fransa'daki protestolarda kaç kişi gözaltına alındı?
Fransa genelindeki protestolar ve şiddet olayları sonrasında yaklaşık 2.400 kişi gözaltına alındı. Paris bölgesindeki gözaltı sayısı en az 855 olarak bildirildi.
Fransa'da neden yerel sokağa çıkma yasakları getirildi?
Yerel sokağa çıkma yasakları, protestoların ardından yaşanan yağma, kundaklama ve güvenlik güçleriyle çatışmaları önlemek için getirildi. Hükümet, genel bir yasak yerine kent ve bölge bazlı tedbirleri tercih etti.
Limoges Belediye Binası'nda ne oldu?
Limoges'taki 1883 yapımı belediye binası, protestolar sırasında çıkan yangında ağır hasar gördü. Yangın sonrası çatının büyük bölümü ile 43 metre yüksekliğindeki çan kulesi çöktü.