Fransa’da sendikaların çağrısıyla 5 Kasım Perşembe günü ülke çapında grev ve gösteriler düzenlendi. Öğrenciler, kamu çalışanları, özel sektör emekçileri ve Sarı Yelekliler hareketinden gruplar; hayat pahalılığı, ücretler, eğitim koşulları ve kamu hizmetlerine ayrılan kaynaklar için sokaklara çıktı. Yetkililer yüz binlerce kişinin katılım beklediği eylemler için 70 bin polis ve jandarmayı görevlendirdi.
Grevler ulaşım, eğitim ve kamu hizmetlerini etkiledi
Grev çağrısı, demiryolu ulaşımı başta olmak üzere çok sayıda hizmette aksama riskini artırdı. Bölgesel ve banliyö tren seferlerinin etkilenmesi, okullarda derslerin yapılamaması ve bazı hastanelerde hizmet kapasitesinin düşmesi bekleniyordu. Posta, bankacılık ve enerji sektörlerinde çalışan sendikalar da üyelerini iş bırakmaya çağırdı.
Eğitim Bakanlığı, kamu ilkokullarındaki öğretmenlerin yaklaşık yüzde 17,5’inin greve katılmasının beklendiğini açıkladı. Gün içinde çok sayıda lise ve üniversite girişinde öğrenci ablukaları görüldü. Eğitim kurumlarındaki kalabalık sınıflar, öğretmen açığı ve üniversiteye geçişteki belirsizlikler, eylül ayında başlayan öğrenci eylemlerinin temel nedenleri arasında yer aldı.
Paris’in simge yapılarından Eyfel Kulesi, grev nedeniyle ziyaretçilere kapatıldı. Eylemler ayrıca hava ve kara ulaşımı ile günlük kamu hizmetleri üzerinde baskı oluşturdu. Nükleer tesislerdeki iş bırakmaların enerji üretimini sınırlayabileceği, Fransa’nın gün içinde elektrik ithalatını artırabileceği bildirildi.
Ücret ve yaşam maliyeti talepleri öne çıktı
Sendikalar, yükselen yaşam maliyetleri karşısında maaş artışı ve asgari ücretin yükseltilmesini istiyor. Asgari saat ücretinin 12,31 avro olduğu ülkede bazı sendika temsilcileri, çalışanların net gelirlerine aylık 100 avro eklenmesini talep ediyor. Sendikalar, kamu hizmetlerindeki kadro ve kaynak eksikliklerinin de giderilmesini istiyor.
Gösteriler, yalnızca ücret pazarlığıyla sınırlı kalmadı. Öğrenciler eğitim altyapısına daha fazla yatırım yapılmasını ve yükseköğretimde daha fazla kontenjan açılmasını talep etti. Hükümet, okul binalarının yenilenmesi için düşük faizli kredi programı ve 2027-2028 döneminde ek üniversite kontenjanı planı açıklamıştı. Öğrenci örgütleri ise açıklanan adımların talepleri karşılamadığını savunuyor.
Enerji fiyatlarındaki artış da toplumsal rahatsızlığın önemli unsurlarından biri oldu. Hükümet, akaryakıt fiyatlarını düşürmek amacıyla stratejik rezervlerden 10 milyon varil dizel yakıt piyasaya sürmeye başladı. Yetkililer bazı istasyonlarda motorin fiyatlarının gerilediğini açıklasa da sendikalar ve protestocular, hane halkının genel harcama yükünün devam ettiğini belirtiyor.
Paris’te yürüyüş güzergâhı değiştirildi
Paris’teki ana yürüyüş için güvenlik makamları ile organizatörler arasında güzergâh tartışması yaşandı. Sendikaların Bastille Meydanı’ndan Concorde Meydanı’na uzanan önerisi kabul edilmedi. Mahkeme, Cumhuriyet Meydanı ile Nation Meydanı arasındaki alternatif rotaya izin verdi.
Yetkililer, güvenlik önlemlerinin son haftalardaki olaylardan kaynaklandığını bildirdi. 17 Ekim’deki gösteriler sırasında bazı kentlerde yağma, kundaklama ve polisle çatışmalar yaşanmış; sonraki hafta sonu yürüyüşlerinde de sınırlı olaylar görülmüştü. Sendikalar ve hak örgütleri ise protesto güzergâhlarına getirilen sınırlamaların toplantı ve gösteri hakkını daralttığını savunuyor.
Lyon’da polis ile bir grup gösterici arasında çatışma yaşandı. Polis, yüzleri kapalı bazı eylemcilerin bulunduğu gruba göz yaşartıcı gazla müdahale etti. Toulouse yakınlarındaki bir lisede yangın çıktığı, Paris’in kuzeydoğusundaki Aubervilliers’te ise okul önündeki çöp konteyneri yangınının itfaiye tarafından söndürüldüğü bildirildi.
Hükümet bütçe ve seçim baskısıyla karşı karşıya
Ulusal eylem günü, 2027 bütçesinin ilk bölümünün parlamentoda reddedilmesinden bir gün sonra yapıldı. Hükümetin bütçe taslağı Senato’ya gönderilecek; ardından iki meclis arasında uzlaşma aranacak. Kamu borcu ve bütçe açığı baskısı altındaki yönetim, harcama kısıtlamaları içeren bütçe planı nedeniyle sendikaların tepkisiyle karşılaşıyor.
Gösteriler, 2027 cumhurbaşkanlığı seçimlerine altı aydan az süre kala Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron yönetimi üzerindeki siyasi baskıyı artırdı. İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, güvenlik güçlerinin yürüyüşlerin barışçıl geçmesini sağlamaya odaklandığını söyledi. Yetkililer, izinsiz yürüyüş, yağma ve şiddet riski taşıyan gruplara karşı müdahale edileceğini bildirdi.
Sendikalar, 5 Kasım’daki katılımın ücretler ve kamu hizmetleri konusunda hükümete güçlü bir mesaj vermesini hedefliyor. Sarı Yelekliler hareketinden bazı gruplar ise hafta sonu için ek protesto ve yol kapatma çağrıları yaptı. Grevlerin sürüp sürmeyeceği, bütçe görüşmelerindeki gelişmelere ve hükümetin ücretlerle eğitim taleplerine vereceği yanıta bağlı olacak.
Sıkça Sorulanlar
Fransa'daki genel grev ne zaman ve neden yapıldı?
Fransa'daki genel grev 5 Kasım 2026 Perşembe günü yapıldı. Sendikalar ve öğrenci grupları, ücret artışı, hayat pahalılığı, eğitim koşulları ve kamu hizmetlerine yönelik taleplerle eylem düzenledi.
Fransa'daki grev hangi hizmetleri etkiledi?
Grevler demiryolu ulaşımı, okullar, hastaneler, posta hizmetleri, bankacılık ve enerji sektöründe aksamalara neden olma riski taşıdı. Eyfel Kulesi de grev nedeniyle ziyaretçilere kapatıldı.
Fransa'daki gösterilerde kaç güvenlik görevlisi görev yaptı?
Fransız makamları, ülke genelindeki grev ve gösteriler için 70 bin polis ve jandarmayı görevlendirdi. Güvenlik planı, izinsiz yürüyüş, yağma ve şiddet riskine karşı hazırlandı.
Paris'teki grev yürüyüşü hangi güzergahta yapıldı?
Paris'teki ana yürüyüş için Cumhuriyet Meydanı ile Nation Meydanı arasındaki alternatif rota onaylandı. Sendikaların Bastille Meydanı'ndan Concorde Meydanı'na uzanan ilk güzergâh önerisi kabul edilmedi.
Fransa'daki protestolar hükümet için neden önemli?
Protestolar, 2027 bütçesinin parlamentoda tartışıldığı ve cumhurbaşkanlığı seçimlerine altı aydan az süre kaldığı dönemde yapıldı. Eylemler, bütçe kesintileri, kamu borcu ve yaşam maliyeti konularında hükümet üzerindeki baskıyı artırdı.