Fransa’da hayat pahalılığı, kamu hizmetleri ve eğitim koşullarına karşı 24 Ekim’de düzenlenen protestolarda güvenlik güçleriyle göstericiler arasında birçok kentte arbede yaşandı. İçişleri Bakanı Laurent Nunez, yerel saatle 13.00 itibarıyla 135 kişinin gözaltına alındığını açıkladı. Paris’te yürüyüş güzergâhı değiştirildi, Louvre başta olmak üzere bazı kültür kurumları kapatıldı ve ülke genelinde yaklaşık 70 bin polis ile jandarma görevlendirildi.
Paris’te yürüyüş rotası değiştirildi, müzeler kapandı
Paris’te sendikaların Bastille ile Nation meydanları arasında yapmak istediği yürüyüş için daha önce verilen izin iptal edildi. İdarenin belirlediği yeni rota, Porte d’Italie ile Porte de Vincennes arasında oluşturuldu. İdari mahkeme, yeni güzergâha yönelik itirazı reddetti.
Yürüyüş sırasında bazı göstericiler Paris çevre yolunda trafiği durdurmaya çalıştı. Güvenlik güçleri geçişi engelledi. Porte de Vincennes çevresinde polis, tazyikli su ve biber gazı kullandı; bölgede helikopterle devriye faaliyeti yürütüldü.
Olası yağma girişimlerine karşı Paris merkezindeki birçok işletme vitrinlerini ahşap ya da metal panellerle kapattı. Louvre, Orsay, Picasso, Orangerie ve Jeu de Paume müzeleri ile Tuileries Bahçeleri kompleksi ziyaretçilere kapatıldı. Paris Operası da iki binasındaki etkinlikleri durdurdu. Güvenlik gerekçesiyle bazı metro istasyonları hizmet dışı bırakıldı.
Lyon, Grenoble ve Nantes’te polis müdahaleleri yaşandı
Lyon’da valiliğin eylem yasağı getirdiği Jean Moulin Lyon 3 Üniversitesi yakınında toplanan yaklaşık 200 kişilik gruba göz yaşartıcı gazla müdahale edildi. Kentin bazı bölgelerinde toplanan öğrenciler ise izin verilen alanlarda hükümet karşıtı protesto düzenledi. Lyon’un 7. bölgesindeki gösterilerde güvenlik güçlerine havai fişek atıldığı, polisin gaz kullandığı bildirildi.
Grenoble’da bir grup, A480 otoyolunu kapatmaya çalıştı. Valilik, girişim sırasında meydana gelen trafik kazasında iki kişinin hafif yaralandığını duyurdu. Kentte yaklaşık 400 maskeli kişinin güvenlik güçlerine molotofkokteyli ve çeşitli cisimler attığı iddiasıyla müdahale yapıldı.
Nantes’ta binlerce kişinin katıldığı protestolarda kaldırım taşı atan grupları dağıtmak için tazyikli su ve biber gazı kullanıldı. Kentte iki kişinin yaralandığı, yağma girişimiyle bağlantılı altı kişinin gözaltına alındığı açıklandı. Toulouse’taki eylemlerde bir kişinin elinden ağır yaralandığı, yaralanmanın koşullarının ise inceleme altında olduğu bildirildi.
Katılım ve gözaltı verilerinde farklı rakamlar açıklandı
İçişleri Bakanlığı, ülke genelindeki protestolara 410 bin kişinin katıldığını duyurdu. Genel İş Sendikası ise katılımın yaklaşık 800 bin olduğunu, Paris’teki yürüyüşe 250 bin kişinin geldiğini öne sürdü. Katılım verilerindeki fark, resmi makamların ve organizatörlerin farklı sayım yöntemleri kullanmasından kaynaklandı.
Laurent Nunez, günün erken saatlerinde 136 olay kaydedildiğini ve 135 kişinin gözaltına alındığını bildirdi. Paris Emniyet Müdürlüğü ayrıca başkentte üç binden fazla güvenlik kontrolü yapıldığını, erken saatlerde 65 kişinin gözaltına alındığını açıkladı. Ülke genelindeki 135 gözaltı sayısı, Paris’e ait ara veriden daha sonraki ve daha geniş kapsamlı resmi bilanço olarak öne çıktı.
Önlemler önceki haftadaki şiddet olayları sonrası artırıldı
Fransa’da 17 Ekim’de yapılan protestolarda çok sayıda iş yeri zarar gördü veya yağmalandı. Yetkililer, önceki eylemlerin ardından yaklaşık 2 bin 700 kişinin gözaltına alındığını açıklamıştı. Güvenlik planı kapsamında 24 Ekim’de helikopter, dron, zırhlı araç ve geniş polis birlikleri kullanıldı.
Emmanuel Macron yönetimi, sendika dışındaki gösterilere yasak getirdi. Sendikaların düzenlediği yürüyüşlerin ise valilikler ve emniyet birimlerinin belirlediği güzergâhlarda yapılmasına izin verildi. Muhalefet partileri, sendikalar ve insan hakları örgütleri, güzergâh değişiklikleri ile eylem kısıtlamalarının barışçıl toplanma hakkını sınırladığı görüşünü savundu.
Lille, Denain, Douai ve Wattignies’de 18 yaş altındakilere yönelik gece sokağa çıkma yasağı 26 Ekim’e kadar uzatıldı. Yasak, çoğu kentte 22.00-05.00 saatleri arasında uygulanacak ve Marly ile Valenciennes’i de kapsayacak. Sarı Yelekliler, 31 Ekim’de ülke genelinde yeni protestolar için çağrı yaptı.
Protestoların temelinde hayat pahalılığı ve eğitim var
Haftalar önce lise öğrencilerinin sınıf koşulları ve eğitim hizmetleri için başlattığı eylemler, artan yaşam maliyetlerine yönelik toplumsal tepkiyle genişledi. Öğrenci temsilcileri, hükümet somut öneriler sunana kadar protestoların sürmesi çağrısında bulundu.
Fransız hükümeti, barışçıl gösteri hakkı ile yağma, kundaklama ve güvenlik güçlerine yönelik saldırılar arasında ayrım yapılması gerektiğini savunuyor. Protesto organizatörleri ise ekonomik taleplerin ve eğitim sorunlarının yeterince karşılanmadığını belirtiyor. Yeni eylem çağrıları nedeniyle güvenlik önlemlerinin gelecek günlerde de gündemde kalması bekleniyor.
Sıkça Sorulanlar
Fransa'daki 24 Ekim protestolarında kaç kişi gözaltına alındı?
Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez, 24 Ekim günü yerel saatle 13.00 itibarıyla ülke genelinde 135 kişinin gözaltına alındığını açıkladı.
Paris'teki protesto yürüyüşü hangi güzergâhta yapıldı?
Paris'teki yürüyüş, başlangıçta planlanan Bastille-Nation rotası yerine Porte d’Italie ile Porte de Vincennes arasında yapıldı. İdari mahkeme, güzergâh değişikliğine yönelik itirazı reddetti.
Fransa'daki protestoların temel nedenleri nelerdi?
Göstericiler hayat pahalılığına, kamu hizmetlerindeki sorunlara ve eğitim koşullarına tepki gösterdi. Lise öğrencilerinin eğitim talepleri, işçi ve sendikaların ekonomik talepleriyle birleşti.
Protestolarda hangi kentlerde polis müdahalesi yaşandı?
Paris, Lyon, Grenoble, Nantes ve Toulouse'ta protestolara yönelik güvenlik müdahaleleri veya arbede bildirildi. Paris'te tazyikli su ve biber gazı, Lyon'da ise göz yaşartıcı gaz kullanıldı.
Fransa neden 70 bin güvenlik görevlisi konuşlandırdı?
Fransız makamları, 17 Ekim'deki protestolarda yaşanan yağma, kundaklama ve arbedelerin tekrarlanmasını önlemek için 24 Ekim'de yaklaşık 70 bin polis ve jandarma görevlendirdi.