Askerler 24 Ekim protestoları öncesi görev alacak
Fransa hükümeti, 24 Ekim Cumartesi günü beklenen yeni protestolar öncesinde güvenlik planını genişletti. Başbakan Sébastien Lecornu, polis, jandarma ve askerî unsurların büyük ölçekli konuşlandırılacağını açıkladı. İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, Sentinelle Operasyonu kapsamındaki askerlerin polisle eş güdüm içinde görev yapacağını bildirdi.
Askerlerin protestoculara doğrudan müdahale etmesi planlanmıyor. Sentinelle birlikleri, istasyonlar, havalimanları, ibadethaneler, okullar, turistik alanlar ve diğer hassas noktaların korunmasına destek verecek. Böylece söz konusu noktalarda çalışan polis ve jandarma personeli, gösterilerin düzenlendiği bölgelere ve olası şiddet olaylarına sevk edilebilecek.
Hükümet, 17 Ekim’deki olaylarda istihbarat, katılım tahmini ve hareketli polis konuşlandırmasında eksikler yaşandığını kabul etti. Lecornu, önceden planlanan bazı polis izinlerinin iptal edilmemesinin de güvenlik kapasitesini etkilediğini söyledi. Nuñez, önceden bildirilmemiş ve kamu düzeni riski taşıyan gösterilerin yasaklanması seçeneğinin değerlendirildiğini açıkladı.
Protestoların bilançosu ve güvenlik müdahalesi
Fransa’da hayat pahalılığı, akaryakıt fiyatları ve kamu hizmetlerine erişimdeki sorunlara karşı 17 Ekim’de düzenlenen Sarı Yelekliler protestoları, çok sayıda kentte şiddet olaylarına sahne oldu. Gösterilere öğrenciler de destek verdi. Protestocuların büyük bölümü barışçıl eylem yaparken, bazı grupların kamu mallarına zarar vermesi ve iş yerlerini yağmalaması üzerine güvenlik güçleri müdahalede bulundu.
Yetkililerin ilk tahmini yaklaşık 200 bin kişinin katılacağı yönündeydi. Katılımın 550 bini aşması, güvenlik planlamasına ilişkin tartışmaları artırdı. Ülke genelinde 2 bin 400’ü aşkın kişi gözaltına alındı; gözaltına alınanlardan en az 67’si tutuklandı. Polis, jandarma ve itfaiye personelinden yaklaşık bin kişi yaralandı.
Paris’te pazar gecesi de sınırlı çapta şiddet olayları sürdü. Châtelet çevresindeki bazı mağazalar yağmalandı; polis, grupları dağıtmak için göz yaşartıcı gaz kullandı. Ülke genelinde 2 binden fazla işletmenin doğrudan etkilendiği, maddi zararın yüz milyonlarca avroya ulaştığı tahmin ediliyor. Limoges’te tarihî belediye binasında çıkan yangınla bağlantılı bir şüpheli de gözaltına alındı.
Nuñez neden istifasını Cumhurbaşkanına sundu?
İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, protestoların yönetiminde siyasi sorumluluk taşıdığını söyleyerek istifasını sundu. Nuñez, şiddet olayları öncesinde yeterli öngörüyle hareket edilmediğini kabul etti ve güvenlik güçlerinin protestolar üzerindeki denetimi kaybettiğini belirtti.
Nuñez, büyük kentlerde yüzlerce dükkânın yağmalandığını hatırlatarak, esnafın uğradığı zarara bakıldığında güvenlik tablosunun başarılı olarak tanımlanamayacağını söyledi. İçişleri Bakanı, 60 bin polis ve güvenlik görevlisinin görevlendirildiğini, ancak sayının organize şiddet gruplarını engellemeye yetmediğini bildirdi.
Muhalefetteki sol, çevreci ve aşırı sağ partiler de protestoların iyi yönetilemediği gerekçesiyle Nuñez’in görevden ayrılmasını istedi. Adalet Bakanı Gérald Darmanin ise istihbarat eksikliklerinin şiddet gruplarının oluşturduğu tehdidin hafife alınmasına neden olduğunu söyledi ve Nuñez’e destek verdi.
Hükümetin gündeminde güvenlik ve ekonomik etkiler
Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Laurent Nuñez’in istifasını kabul etmedi. Cumhurbaşkanlığı, kolluk kuvvetlerinin yönetiminde devamlılığın gerekli olduğunu bildirdi. Macron, İçişleri Bakanı Nuñez’den şiddete başvuran gruplara karşı yeni müdahale yöntemlerini hızla uygulamasını ve istihbarat ile katılım tahminlerindeki eksiklikleri incelemesini istedi.
Başbakan Lecornu, siyasi partilerle bu hafta görüşerek güvenlik önlemleri ve protestoların siyasi sonuçlarını ele alacak. Lecornu’nun sendikalarla da ayrı bir toplantı yapması planlanıyor. Sarı Yelekliler ile öğrenci grupları, 24 Ekim için yeni grev ve gösteri çağrısı yaptı.
Macron, akaryakıt fiyatlarını düşürme hedefiyle Körfez ülkelerinden ilave dizel tedariki sağladı. Hükümetin önündeki temel mesele, protesto hakkını korurken şiddet eylemlerini engelleyecek güvenlik planını yeniden kurmak ve hayat pahalılığına ilişkin taleplere siyasi yanıt vermek olacak.
Sıkça Sorulanlar
Fransa neden askerleri güvenlik planına dahil ediyor?
Fransa hükümeti, 17 Ekim’deki protestolarda yaşanan şiddet, yağma ve kundaklama olaylarının 24 Ekim’de tekrarlanmasını önlemek için askerleri güvenlik planına dahil ediyor. Amaç, polis ve jandarmanın gösteri alanlarına daha fazla personel ayırabilmesi.
Fransız askerleri protestolara doğrudan müdahale edecek mi?
Sentinelle Operasyonu kapsamındaki askerlerin protestoculara doğrudan müdahale etmesi planlanmıyor. Askerler, istasyonlar, havalimanları, okullar ve diğer hassas alanların korunmasında görev alacak.
Fransa’daki yeni protestolar ne zaman yapılacak?
Sarı Yelekliler ve öğrenci grupları, 24 Ekim Cumartesi günü yeni protesto çağrısı yaptı. Gösterilerde hayat pahalılığı, eğitim koşulları ve kamu hizmetlerine ilişkin taleplerin öne çıkması bekleniyor.
17 Ekim protestolarında kaç kişi gözaltına alındı?
17 Ekim’de başlayan olayların ardından Fransa genelinde 2 bin 400’ü aşkın kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınanlardan en az 67’si tutuklandı.