Colorado ve New Mexico’nun da bulunduğu Four Corners bölgesinde yeni sağanak ve gök gürültülü fırtına olasılığı nedeniyle sel tehlikesi 25 Ekim Pazar günü devam etti. Colorado’da tahliye edilen alanlarda hava taraması ve hane kontrolleri yürütülürken, New Mexico’da çekilmeye başlayan suların ardından elektrik hatları, ölü hayvanlar, çamur, kimyasal maddeler ve kanalizasyon kirliliği gibi riskler için inceleme başlatıldı.
Ulusal meteoroloji birimi, Arizona, Colorado, New Mexico ve Utah’ın kesiştiği geniş bölge için sel nöbeti yayımladı. Yetkililer, günlerdir süren yağışlarla toprağın suya doyması nedeniyle kısa süreli yağışların dahi dere ve küçük akarsuları taşırabileceği uyarısında bulundu. Colorado ve New Mexico’da can kaybı veya yaralanma bildirimi bulunmuyor.
Colorado’da hasar tespiti ve tahliye çalışmaları sürüyor
Colorado’nun güneybatısında günlerdir etkili olan yoğun yağışların ardından nehirlerdeki su seviyesi düşmeye başladı, ancak Pagosa Springs, South Fork ve çevresindeki tahliye uyarıları sürüyor. Yetkililer, 23 Ekim Cuma günü zirveye çıkan San Juan Nehri çevresinde evler, yollar ve kanalizasyon altyapısında oluşan zararı belirlemek için çalışma başlattı.
Eyalet Valisi Jared Polis, sel nedeniyle 12 ilçeyi kapsayan afet acil durumu ilan etti. Karar, eyaletin acil durum planını devreye sokarken Colorado Ulusal Muhafızlarının tahliye, arama-kurtarma ve lojistik desteğe hazırlanmasını sağladı. Yetkililer, su basmış yollardan uzak durulmasını ve nehir kıyılarına yaklaşılmamasını istedi.
Archuleta County’de ekipler, selin boyutunu belirlemek amacıyla havadan tarama ve bölge sakinlerine yönelik güvenlik kontrolleri yapıyor. Yetkililer, hasarın toplam tutarının henüz bilinmediğini, değerlendirmelerin suyun çekilmesi ve kapalı bölgelere güvenli erişimin sağlanmasının ardından netleşeceğini bildirdi.
San Juan Nehri zirvenin ardından çekilmeye başladı
Pagosa Springs’te San Juan Nehri, iki günde beş inçten fazla yağışın ardından 23 Ekim sabahı yaklaşık 15 feet seviyesine ulaştı. Öğleden sonra nehir seviyesi yaklaşık 13 feet’e geriledi. Animas Nehri ile bölgedeki diğer akarsularda da yüksek akış ve taşkın tehlikesi devam etti.
Yağışlar, Doğu Pasifik’teki Trudy Kasırgası’nın zayıflayan kalıntılarının güneybatıdan taşıdığı nemle güç kazandı. San Juan Dağları’nda yağmurun kar örtüsünü eritmesi ve toprağın önceki fırtınalar nedeniyle doygun olması, yüzey akışını artırdı. Pagosa Springs çevresinde ölçülen yoğun yağış, yukarı havzalardan gelen suyla birleşerek nehirlerin kısa sürede yükselmesine neden oldu.
Yetkililer, nehir seviyelerindeki düşüşün riskin sona erdiği anlamına gelmediğini bildirdi. Akıntının güçlü kalması, çöken yol bölümleri, biriken moloz ve kirlenmiş taşkın suyu, müdahale ekipleri ile bölge sakinleri için tehlike oluşturuyor.
Tahliye emirleri ve yol kapatmaları yürürlükte
South Fork çevresinde Rio Grande Nehri boyunca bazı mahalleler için zorunlu tahliyeler devam etti. South Fork ve Rio Grande’nin birleşim noktası yakınları ile San Juan, Rio Blanco, Navajo ve Piedra nehirleri çevresindeki alanlar tahliye emirleri veya uyarıları kapsamına alındı.
Archuleta County’de Capote Lake drenaj alanı, ABD 151 kara yolu koridoru, ABD 160’a bağlanan bazı yollar ve Arboles yakınındaki bölgeler için tahliye uyarısı verildi. Yetkililer, bazı sakinlerden evlerinde güvenli koşullarda kalmalarını, diğerlerinden ise belirlenen güzergâhlardan bölgeden ayrılmalarını istedi.
Bölgede çok sayıda yol ulaşıma kapatıldı. ABD 160’ın Pagosa Springs’in doğusu ve batısındaki kesimleri ile Silverton’un kuzeyindeki ABD 550’nin bazı bölümlerinde sel nedeniyle geçiş engellendi. Colorado 17 kara yolunun Antonito ile New Mexico sınırı arasındaki 38 millik bölümü de güvenlik gerekçesiyle kapalı kaldı.
South Fork yakınındaki Park Creek Köprüsü’nün kaybolduğu bildirildi. Ağır iş makineleri, yolları kapatan molozları temizlemek ve hasarlı ulaşım hatlarını incelemek üzere sel alanlarına sevk edildi. Yetkililer, bölge sakini veya görevli olmayan kişilerin kapalı alanlara girmemesini istedi.
New Mexico’da elektrik kesintileri ve kurtarmalar devam ediyor
Four Corners bölgesindeki taşkınlar New Mexico’yu da etkiledi. Farmington ve Shiprock çevresinde yaklaşık 600 haneye tahliye talimatı verildi, ekipler 20 kişiyi kurtardı ve yaklaşık 1.500 kişi elektriksiz kaldı. San Juan Nehri’nin New Mexico’daki seviyesi 24 Ekim’de 21 feet’e çıkarak 1935’ten bu yana kaydedilen en yüksek düzeye ulaştı.
Farmington çevresinde nehir suları çekilmeye başlasa da çok sayıda kişi tahliye bölgelerinde kalıyor. Ekipler, ev ev dolaşarak kopan elektrik hatları, hasar gören gaz ve propan tesisatları ile taşkın suyunun bıraktığı diğer tehlikeleri kontrol ediyor. Yetkililer, evlere dönüş izninin bu kontroller tamamlanmadan verilmeyeceğini açıkladı.
New Mexico’da atık su tesisleri ve su biriktirme havuzlarındaki hasar nedeniyle San Juan Nehri’ne kanalizasyon karışmış olabileceği bildirildi. Yetkililer, taşkın suyunun kimyasal madde ve ham kanalizasyon içerebileceği gerekçesiyle sakinlerden suyla temas etmemelerini istedi.
Yeni yağış ve fırtına uyarıları risk oluşturuyor
Meteoroloji tahminleri, 25 Ekim’de bölgeye yeni sağanakların ulaşabileceğini gösterdi. Saatte iki inçe yaklaşabilecek yağışın doygun zeminde ani sele neden olabileceği, özellikle dar vadiler, küçük akarsular, yollar ve daha önce yangın görmüş alanların risk altında olduğu belirtildi.
New Mexico’nun Santa Fe kenti yakınlarında 24 Ekim akşamı hortum görüldü. Yetkililer, başka hortumların da oluşup oluşmadığını ve hasarın boyutunu araştırıyor. Sel tehdidinin pazartesi gününden itibaren zayıflaması beklenirken, yerel taşkınların sürmesi ihtimali nedeniyle resmi tahliye ve yol duyurularının izlenmesi istendi.
Sıkça Sorulanlar
Four Corners bölgesinde sel tehlikesi neden devam ediyor?
Four Corners bölgesinde günlerdir süren yağışlar toprağı suya doyurdu. Yetkililer, yeni ve kısa süreli sağanakların bile dere yatakları ile küçük akarsularda ani taşkına neden olabileceğini bildiriyor.
Colorado'da hangi bölgelerde tahliye uyarıları sürüyor?
South Fork çevresinde Rio Grande Nehri boyunca bazı mahallelerde zorunlu tahliyeler sürüyor. San Juan, Rio Blanco, Navajo ve Piedra nehirleri çevresindeki alanlar ile Archuleta County'nin bazı kesimleri de tahliye emri veya uyarısı kapsamında bulunuyor.
New Mexico'da selin etkisi ne oldu?
Farmington ve Shiprock çevresinde yaklaşık 600 haneye tahliye talimatı verildi, 20 kişi kurtarıldı ve yaklaşık 1.500 kişi elektriksiz kaldı. San Juan Nehri'nin 24 Ekim'de 21 feet'e ulaşarak 1935'ten beri en yüksek seviyesine çıktığı bildirildi.
Taşkın bölgelerinde hangi sağlık ve güvenlik riskleri bulunuyor?
Taşkın suları ham kanalizasyon ve kimyasal maddelerle kirlenmiş olabilir. Yetkililer ayrıca kopan elektrik hatları, hasarlı gaz ve propan tesisatları ile çöken yol kesimleri nedeniyle sakinlerin izin verilmeden evlerine dönmemesini istiyor.