MSCI, Türkiye hisse senedi piyasasına ilişkin 2026 Piyasa Sınıflandırma İncelemesi kapsamında bazı endeks değişikliklerini derhal dondurdu. Karar, ikinci bir açıklamaya kadar geçerli olacak. Dondurma kararı, Borsa İstanbul’daki alım satım işlemlerini veya mevcut MSCI Türkiye endekslerinin tamamını kapsamıyor.
Endeks sağlayıcısı, kurumsal yatırımcıların bazı küçük ölçekli halka açık şirketler ve şirketlerle yakından ilişkili fonların payları üzerinden koordineli işlemler yapılabileceğine dair endişelerini değerlendirdi. MSCI’ye göre söz konusu işlemler, şirketlerin serbest dolaşımdaki pay oranlarının doğru hesaplanmasını güçleştirebilir ve piyasa bütünlüğünü etkileyebilir.
MSCI’nin açıklaması, herhangi bir Türk şirketi veya yatırım fonunun koordineli işlem ya da piyasa manipülasyonu yaptığına ilişkin kesinleşmiş bir tespit içermiyor. Endeks sağlayıcısı, belirli bir şirket veya fonun adını da paylaşmadı.
Dondurma kararı hangi endeks işlemlerini kapsıyor?
MSCI, Türk hisseleri için Yabancı Yatırımcı Oranı’nda (FIF) artış uygulamayacak. Endeks hesaplamalarında dikkate alınan hisse sayısındaki (NOS) artışlar da askıya alındı. FIF, yabancı yatırımcıların bir şirketin hisselerine erişim düzeyini endeks hesaplamasına yansıtan ölçütlerden biri olarak kullanılıyor.
Karar kapsamında MSCI Türkiye Yatırım Yapılabilir Piyasa Endeksi’ne (IMI) yeni hisse senedi eklenmeyecek. Şirketlerin küçük ölçekli segmentlerden daha üst büyüklük segmentlerine geçişleri de gerçekleşmeyecek. Kısıtlama, endeks incelemeleri veya kurumsal işlemler sonucunda doğabilecek belirtilen değişikliklerle sınırlı tutuldu.
Mevcut endeks bileşenleri işlem görmeye devam edecek. Dolayısıyla karar, Borsa İstanbul’un faaliyetinin durduğu ya da Türkiye’nin MSCI endekslerinden çıkarıldığı anlamına gelmiyor. Türkiye’nin piyasa sınıflandırması da dondurma kararıyla değiştirilmedi.
Endişenin odağında serbest dolaşım oranları var
MSCI, bazı fonların küçük ölçekli halka açık şirketlerle yakın ilişkilerinin, gerçek serbest dolaşım oranlarını olduğundan farklı gösterebileceği kaygısını paylaştı. Serbest dolaşım oranı, halka açık ve yatırımcıların işlem yapabileceği pay miktarını gösterdiği için endekslerin ağırlık hesaplamalarında önemli yer tutuyor.
Endeks sağlayıcısı, nihai pay sahipliği hakkında ayrıntılı ve zamanında bilgi açıklanmasını istedi. Koordineli işlemlere karşı etkili gözetim ve yaptırım mekanizmalarının kurulması da talep edilen önlemler arasında yer aldı.
MSCI ayrıca, serbest dolaşım yapısı bozulmuş menkul kıymetlerin tespiti için şeffaf ve kurallara dayalı bir sistem gerektiğini bildirdi. Kurumsal yatırımcılar, Türk hisselerinin serbest dolaşım oranlarının bağımsız biçimde doğrulanabilmesini sağlayacak açıklama standartları bekliyor.
Türkiye’deki düzenlemeler izlenmeye devam edecek
Türk yetkililer, değerlendirmelerin ardından bazı düzenlemeler hayata geçirdi. Açıklamaya göre düzenlemeler arasında, gerçek faydalanıcısı nedeniyle zaten halka açıklık hesabı dışında kalan payların fonlar üzerinden tutulan bölümlerini de hesaplama dışında bırakmaya yönelik çerçeve bulunuyor.
MSCI, atılan adımları başlangıç niteliğinde gördüğünü açıkladı. Endeks sağlayıcısı, yaptırımların güvenilir ve kalıcı biçimde uygulandığına dair kanıt gerektiğini vurguladı. Piyasanın tamamında tutarlı uygulama ve denetlenebilir veri paylaşımı, değerlendirmede belirleyici olacak.
MSCI, Türk hisse senedi piyasasının işleyişi hakkında piyasa katılımcılarından görüş almaya devam edecek. İnceleme, düzenlemelerin yatırımcıların beklediği yapısal iyileşmeleri sağlayıp sağlamadığını ölçmeyi amaçlıyor.
Piyasa statüsü için Haziran 2027 eşiği belirlendi
MSCI, Haziran 2027’ye kadar yeterli ilerleme sağlanamaması hâlinde ek önlemleri değerlendireceğini duyurdu. Olası adımlar arasında Türkiye’nin mevcut “Gelişmekte Olan Piyasa” sınıflandırmasından “Sınır Piyasa” veya “Bağımsız Piyasa” kategorisine alınmasına ilişkin danışma süreci yer alıyor.
Sınıflandırma değişikliği henüz alınmış bir karar değil. Türkiye endekslerinin statüsü, 2027 Yıllık Piyasa Sınıflandırma İncelemesi kapsamında yeniden ele alınacak. Haziran 2027’ye kadarki düzenleyici uygulamalar ve yatırımcı geri bildirimleri, sonraki değerlendirmede etkili olacak.
Olası statü değişikliği, gelişmekte olan piyasalar endekslerini takip eden uluslararası fonların Türkiye hisselerindeki ağırlıklarını gözden geçirmesine neden olabilir. Mevcut kararın doğrudan sonucu ise yeni ekleme, ağırlık artırma ve segment yükseltme işlemlerinin geçici olarak durması oldu.
Sıkça Sorulanlar
MSCI Türk hisseleri için hangi değişiklikleri dondurdu?
MSCI, Türk hisselerinde FIF ve NOS artışlarını, MSCI Türkiye Yatırım Yapılabilir Piyasa Endeksi'ne yeni hisse eklenmesini ve şirketlerin üst büyüklük segmentlerine geçişini geçici olarak durdurdu.
MSCI'nin kararı Borsa İstanbul'daki işlemleri durduruyor mu?
Hayır. Karar, Borsa İstanbul'daki hisse alım satımını veya mevcut MSCI Türkiye endekslerinin tamamını durdurmuyor; yalnızca belirli endeks değişikliklerini kapsıyor.
MSCI neden Türk hisselerindeki bazı endeks değişikliklerini dondurdu?
MSCI, bazı küçük ölçekli şirketler ve ilişkili fonlar arasındaki olası koordineli işlemlerin gerçek serbest dolaşım oranlarının hesaplanmasını zorlaştırabileceği endişesini gerekçe gösterdi.
Türkiye'nin MSCI piyasa statüsü değişti mi?
Hayır. Türkiye, MSCI'nin gelişmekte olan piyasa sınıflandırmasında kalmayı sürdürüyor. Haziran 2027'ye kadar yeterli ilerleme görülmezse sınıflandırmanın yeniden değerlendirilmesi için danışma süreci gündeme gelebilir.