Trump’ın İran Savaşı Açıklamaları ve Savaşın Geleceği
Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, yaklaşık altı buçuk aydır devam eden İran savaşına ilişkin Kuzey Karolina’da yaptığı açıklamalarda kritik bir yol ayrımına yaklaşıldığını belirtti. Donald Trump, Tahran yönetimiyle doğrudan temas kurulduğunu duyururken, önlerinde rejime yönelik askeri hamleleri tamamen artırarak imha operasyonu düzenleme ile bir anlaşmaya varma arasında büyük bir karar aşaması bulunduğunu söyledi. Bu sırada İran güçlerinin Hürmüz Boğazı üzerinde Amerikan ordusuna ait en az iki MQ-1 insansız hava aracını düşürdüğü açıklandı.
Donald Trump, Tahran yetkilileriyle iletişim hattının açık olduğunu vurgularken, çatışmanın gidişatının Amerika Birleşik Devletleri’ndeki ara seçimlerin hemen ardından netleşebileceğini belirtti. Washington savunma yönetiminin mevcut askeri birlik seviyelerini yıl sonuna kadar sabit tutma kararı aldığı, ancak diplomatik uzlaşı sağlanamaması durumunda ara seçimler sonrası tam ölçekli harekât seçeneğinin masada kaldığı bildirildi.
New York’ta Körfez Liderleriyle Zirve Planlanıyor
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu çalışmaları kapsamında önümüzdeki hafta Salı günü New York’ta üst düzey bir Orta Doğu zirvesi düzenlenmesi öngörülüyor. Amerika Birleşik Devletleri yönetiminin; Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Umman’dan oluşan Körfez İşbirliği Konseyi üyesi ülkelerin liderleri ve dışişleri bakanlarıyla bir araya gelmesi planlanıyor.
Toplantıda, İran ile yürütülen savaşın ardından bölgede kurulması hedeflenen stratejik ve güvenlik dengeleri ele alınacak. Diplomatik temaslar sürerken Çin’in de Suudi Arabistan’ın talebi üzerine İran’a Husi hareketini dizginlemesi yönünde telkinde bulunduğu aktarıldı. Öte yandan Amerika Birleşik Devletleri yetkililerinin Umman’da Husi temsilcileriyle doğrudan görüştüğü ve gruptan Amerikan gemilerine saldırmama yönünde taahhüt aldığı belirtildi. Zirve sırasında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun da Teksas ziyareti sonrası New York’a geçerek Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile görüşmesi bekleniyor. Ayrıca Lübnan Devlet Başkanı Joseph Aoun da İsrail ile güvenlik anlaşması arayışında olduklarını duyurdu.
Hürmüz ve Babülmendep Hatlarında Enerji Güvenliği Endişesi
Askeri gerilimin Kızıldeniz ve Yemen hattına yayılması, küresel petrol piyasalarında dalgalanmaları beraberinde getiriyor. İran destekli Husi milislerinin Suudi Arabistan altyapısına ve Babülmendep Boğazı çevresine yönelik saldırıları sonucunda stratejik enerji hatları hedef alındı. Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı boru hattında meydana gelen hasar sebebiyle sevkiyatlarda kesintiler yaşandı. Ancak alternatif nakil hatları ve Umman üzerinden gerçekleştirilen gemiden gemiye aktarımlarla Brent petrolün varil fiyatı 104 dolar seviyelerinde dengelendi.
Riyad yönetimi, birkaç gün içinde hattın kapasitesinin yarısını, yaklaşık altı hafta içinde ise tamamını yeniden sağlamayı hedefliyor. ABD Dışişleri Bakanlığı ise Suudi Arabistan’a 24,3 milyar dolar değerinde 48 adet F-35 savaş uçağı satışına onay verdi. Bölgedeki tırmanış üzerine Pakistan Savunma Bakanı Khawaja Asif, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nı hatırlatarak Mekke’ye yönelik olası bir tehditte Suudi Arabistan’a her türlü askeri desteği vereceklerini açıkladı. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres ise tüm taraflara Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünün tesisi ve gerilimi düşürme çağrısı yaptı.
Mahmud Abbas’a Vize Engeli ve Filistin Yönetimi Yaptırımları
New York’taki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu öncesinde diplomatik alanda dikkat çeken bir diğer gelişme Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın durumu oldu. Amerika Birleşik Devletleri yönetimi, Filistin Yönetimi ve Filistin Kurtuluş Örgütü temsilcilerine yönelik vize kısıtlamalarını uzatma kararı aldı. Bu karar doğrultusında Mahmud Abbas’ın New York’taki Birleşmiş Milletler zirvesine kişisel olarak katılması için gerekli vize talebi reddedildi.
Üst üste ikinci yıl New York’a seyahat etmesi engellenen Filistin liderinin, Genel Kurul hitabını uzaktan video kaydıyla gerçekleştirmesi planlanıyor. Washington yönetimi, söz konusu vize kararını Filistin Yönetimi’nin uluslararası yargı organlarında İsrail aleyhine yürüttüğü girişimler ve reform taahhütlerindeki eksiklikler gerekçesiyle savundu. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun, Mahmud Abbas’ın önceden kaydedilmiş konuşmasının yayınlanmasını onaylamak üzere oylama yapması bekleniyor.
Sıkça Sorulanlar
Donald Trump Körfez liderleriyle ne zaman ve nerede görüşecek?
ABD Başkanı Donald Trump, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu marjında önümüzdeki hafta Salı günü New York'ta Körfez İşbirliği Konseyi üyesi ülkelerin liderleriyle bir araya gelecek.
ABD'nin Suudi Arabistan'a onayladığı yeni askeri satışın kapsamı nedir?
ABD Dışişleri Bakanlığı, Suudi Arabistan'a 24,3 milyar dolar değerinde 48 adet F-35 savaş uçağı satışına onay verdi.
Mahmud Abbas neden Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'na katılamıyor?
ABD yönetimi vize kısıtlamalarını uzatarak Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın vize başvurusunu reddetti. Abbas Genel Kurul'a önceden kaydedilmiş video mesajla hitap edecek.
Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı petrol boru hattındaki son durum nedir?
Saldırıda hasar gören boru hattının kapasitesinin yarısının birkaç gün içinde, tamamının ise yaklaşık altı hafta içinde yeniden faaliyete geçirilmesi planlanıyor.