İşgal altındaki Batı Şeria’daki Taybeh köyünde zeytin hasadı için bulunan Avrupa diplomatik heyetine yönelik saldırı iddiası, İsrail hükümetinde farklı açıklamalara neden oldu. Tanıklar ve diplomatlar, maskeli İsrailli yerleşimcilerin Filistinli çiftçilere, diplomatik heyete ve Fransa’nın Aulnoye-Aymeries Belediye Başkanı Bernard Baudoux’ya saldırdığını bildirdi. İsrail polisi, hafta sonundaki saldırılarla ilgili soruşturmada 10 şüpheliyi gözaltına aldı.
Taybeh’teki ziyaret sırasında ne yaşandı?
Fransa, Belçika ve Polonya temsilcileri ile Katolik Kilisesi mensuplarından oluşan heyet, 17 Ekim Cumartesi günü Ramallah’ın doğusundaki, nüfusunun önemli bölümü Hristiyan olan Taybeh köyüne gitti. Ziyaretin amacı, zeytin hasadı yapan Filistinli çiftçilerle dayanışma göstermek ve sahadaki durumu incelemekti.
Bernard Baudoux’nun Taybeh’e yerel papazla birlikte bir iyi niyet anlaşması imzalamak üzere geldiği, hasada sembolik olarak katıldığı bildirildi. Zeytin, Filistinliler için ekonomik değerinin yanında kültürel önem de taşıyor.
Tanıkların anlatımına göre araç konvoyu köy çevresine ulaştığında maskeli kişiler bölgeye geldi. Saldırganların Filistinlilerin zeytin toplamasını durdurmaya çalıştığı, diplomatlara yönelik saldırgan sözler kullandığı ve araçların etrafını sardığı aktarıldı.
Belçika konsolosluğuna ait bir aracın camının taşla kırıldığı bildirildi. Polonyalı diplomatların saldırıdan fiziksel zarar görmediği açıklandı. Heyetteki bazı kişilerin kimlik belgelerinin istendiği de tanık anlatımlarında yer aldı.
Fransız Belediye Başkanı Baudoux yaralandı
78 yaşındaki Aulnoye-Aymeries Belediye Başkanı Bernard Baudoux, Taybeh yakınında hasada katıldığı sırada maskeli saldırganların kendisine şiddet uyguladığını söyledi. Baudoux, saldırganların kendisini tekmelediğini, demir çubuklarla vurduğunu ve yere attığını anlattı.
Olay sonrasında yayılan görüntülerde Baudoux, Fransız bayrağı renklerindeki belediye kuşağını taşırken bir aracın yanında yerde oturur hâlde görülüyor. Diplomatlar ve Baudoux ile konuşan kişiler, Fransız belediye başkanının yaralandığını ancak hastaneye kaldırılmasını gerektirecek bir durum bulunmadığını bildirdi.
Saldırganların sayısına ilişkin bilgiler farklılık gösterdi. Bazı haberlerde araçlarla gelen yaklaşık yedi maskeli kişinin saldırıya katıldığı, bazı anlatımlarda ise sayının 10 civarında olduğu belirtildi. İsrail makamları saldırganların kimliklerini açıklamadı.
Polis saldırı soruşturmasında 10 şüpheliyi gözaltına aldı
İsrail polisi, 19 Ekim Pazartesi günü şafak vakti düzenlenen operasyonlarda 10 şüpheliyi gözaltına aldığını açıkladı. Gözaltılar, ABD’li foto muhabiri Heidi Levine’e ve Taybeh’teki Avrupa diplomatik heyetine yönelik ayrı saldırıları kapsayan soruşturma çerçevesinde yapıldı.
Polis, şüphelilerin şiddet eylemlerine katılma, kapalı askeri bölge emrini ihlal etme ve kaçak yapılaşma şüphesiyle sorgulandığını bildirdi. Operasyona polis, ordu, sınır polisi ve iç güvenlik birimi Şin Bet katıldı. Yetkililer ayrıca bazı araçlara ve soruşturmada kullanılabilecek eşyalara el koydu.
Gözaltına alınan kişilerin hangi saldırıyla bağlantılı olduğuna ilişkin ayrıntı verilmedi. Şüpheliler hakkında henüz iddianame hazırlanmadı. Polis, tanık ifadeleri ve olay yeri bulguları üzerinden incelemenin sürdüğünü açıkladı.
İsrailli bakan saldırıyı kınadı, koordinasyon eleştirisi yaptı
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, Taybeh bölgesindeki şiddet eylemlerini kınadı ve failleri “İsrailli vandallar” olarak niteledi. Saar, diplomatik heyetin ziyaret öncesinde İsrail ordusuyla koordinasyon kurmamasını da eleştirdi; koordinasyonun ziyaretçilerin güvenliğine katkı sağlayabileceğini savundu.
İsrail ordusu da saldırıyı kınadığını ve olayı incelediğini bildirdi. Ordunun ilk incelemesine göre saldırı anında bölgede asker bulunmuyordu. Polis ekipleri daha sonra askeri refakatle olay yerinde delil topladı.
Başbakan Binyamin Netanyahu’nun ofisi ise saldırıya ilişkin haberlerin kesin biçimde sorumluluk ortaya koymadığını savundu. Başbakanlık, zeytin hasadı döneminde İsrail ve Batı Şeria’daki Yahudi yerleşimciler aleyhine eşgüdümlü bir karalama kampanyası yürütüldüğü iddiasını öne sürdü ve ciddi suçlamaların ciddi kanıt gerektirdiğini bildirdi.
Belçika ve Fransa saldırganların cezalandırılmasını istedi
Belçika Dışişleri Bakanı Maxime Prévot, Belçika’nın Filistinliler nezdindeki başkonsolosu ile Fransız ve Polonyalı diplomatların hedef alındığını açıkladı. Prévot, İsrail makamlarının işgalci güç olarak Filistinlileri, diplomatları ve gazetecileri koruması gerektiğini söyledi; Avrupa Birliği’nin sorumlular ve şiddeti destekleyenler hakkında yaptırım uygulaması için girişimde bulunacaklarını bildirdi.
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot da İsrail’den saldırının sorumlularını yakalamasını ve yerleşimci şiddetini acilen durdurmasını istedi. Filistin Devlet Başkan Yardımcısı Hüseyin eş-Şeyh saldırıyı kınadı; olayın Filistinlilerin günlük yaşamda maruz kaldığını söylediği şiddetin bir örneği olduğunu belirtti.
Zeytin hasadı döneminde şiddet olayları arttı
Taybeh saldırısı, Batı Şeria’da zeytin hasadı döneminde artan gerilim sırasında meydana geldi. Bir gün önce, hasadı izleyen ABD’li foto muhabiri Heidi Levine’in maskeli yerleşimcilerin saldırısında yaralandığı ve hastaneye kaldırıldığı bildirilmişti. Levine’in omurga ve kaburga kırıkları bulunduğu, parmağından ameliyat edildiği aktarıldı.
Son günlerde Filistinli çiftçilerin yanı sıra gazeteciler, aktivistler ve uluslararası gözlemcilerin de hedef alındığına ilişkin haberler geldi. Taybeh’teki bir din görevlisi, saldırı sırasında bir kişinin başından yaralandığını ve dikiş atıldığını, 70’li yaşlarındaki bir kadının da darbedildiğini söyledi.
Soruşturmanın diplomatik etkisi ne olabilir?
Diplomatik heyete yönelik saldırı, Batı Şeria’daki güvenlik sorumluluğu ve yerleşimci şiddetine ilişkin tartışmayı Avrupa başkentlerinin gündemine taşıdı. Diplomatik misyonların güvenliği, uluslararası hukukun koruduğu temel yükümlülükler arasında bulunuyor.
Gözaltılar, saldırıların ardından yürütülen soruşturmada ilk somut adım oldu. Soruşturmadan çıkacak bulgular, saldırganların belirlenmesi ve olası ceza süreçleri bakımından belirleyici olacak. Belçika’nın Avrupa Birliği düzeyinde yaptırım çağrısı yapacağını açıklaması, olayın ikili diplomatik temasların ötesine taşınabileceğine işaret ediyor.
Sıkça Sorulanlar
Batı Şeria'daki saldırı soruşturmasında kaç kişi gözaltına alındı?
İsrail polisi, 19 Ekim'de Batı Şeria'da düzenlenen şafak operasyonlarında 10 şüpheliyi gözaltına aldığını açıkladı. Şüpheliler, hafta sonundaki şiddet olayları kapsamında sorgulanıyor.
Avrupalı diplomatik heyete yönelik saldırı nerede gerçekleşti?
Saldırı, Ramallah'ın doğusundaki Hristiyan nüfusun yoğun olduğu Taybeh köyü çevresinde gerçekleşti. Heyet, Filistinli çiftçilerin zeytin hasadını ziyaret ediyordu.
Taybeh saldırısında kimler hedef alındı?
Fransa, Belçika ve Polonya temsilcileri, Katolik Kilisesi mensupları ve Aulnoye-Aymeries Belediye Başkanı Bernard Baudoux hedef alındı. Baudoux yaralandı, Belçika konsolosluğuna ait bir aracın camı kırıldı.
Heidi Levine'e yönelik saldırıyla diplomatlara yönelik saldırı bağlantılı mı?
İsrail polisi, iki ayrı olayın da hafta sonundaki şiddet eylemleri soruşturması kapsamında incelendiğini bildirdi. Heidi Levine, Filistinli çiftçilerin zeytin hasadını izlerken saldırıya uğramış ve hastanede tedavi görmüştü.
Gözaltına alınan şüpheliler hakkında hangi suçlamalar bulunuyor?
Polis, şüphelilerin şiddet eylemlerine katılma, kapalı askeri bölge emrini ihlal etme ve kaçak yapılaşma şüphesiyle sorgulandığını açıkladı. Şüpheliler hakkında henüz iddianame hazırlanmadı.