Tarama Taraia Nesnesinin uçak olmadığını gösterdi
Amelia Earhart’ın kayıp Lockheed Electra 10-E uçağını bulmayı hedefleyen Ekim 2026 tarihli Nikumaroro seferi, uçağın enkazına ilişkin kesin kanıt ortaya koyamadı. Araştırmacılar, lagünde uydu görüntülerinde uçak siluetini andıran Taraia Nesnesi’nin büyük olasılıkla kum setine yığılmış ağaç ve başka doğal döküntülerden oluştuğunu belirledi.
Taraia Nesnesi, 2015 tarihli uydu görüntülerinde fark edilmiş, 2020’de yeniden gündeme gelmişti. Nesnenin ilk görüntülerdeki biçimi ve yansımaları, yapının metal bir uçağa ait olabileceği yorumlarına neden olmuştu. Saha incelemesi sırasında nesnenin önemli bölümü dalga ve hava koşulları nedeniyle parçalanarak kaybolmuştu; geriye Y biçimli sınırlı bir kalıntı kaldı.
Araştırma ekibi, parlak görünen yüzeyin metal olmadığını da bildirdi. Yansımanın, mercan kumu ve kıyı tortularının sertleşmesiyle oluşan parlak bir tabakadan kaynaklandığı saptandı. Böylece Taraia Nesnesi’nin Earhart’ın uçağı olduğu yönündeki varsayım elendi.
Manyetometre ve sonar araştırması nasıl yürütüldü
Archaeological Legacy Institute ile Purdue Üniversitesi’nin oluşturduğu 17 kişilik ekip, Kiribati’nin başkenti Tarava’dan deniz yoluyla Nikumaroro’ya ulaştı. Ekip, ulaşımı güç ve ıssız atolde yaklaşık bir hafta çalışma yaptı. Sert deniz koşulları, bazı günlerde kıyıya çıkışı engelledi ve inceleme takvimini uzattı.
Araştırmacılar, lagün tabanındaki olası metalleri tespit etmek için manyetometre kullandı. Lockheed Electra 10-E’nin gövdesi büyük ölçüde alüminyumdan yapılsa da kabloları gibi bazı parçalarında demir içeren malzemeler bulunuyordu. Yandan taramalı sonar da tortu altındaki nesneleri belirlemek amacıyla devreye alındı.
Tarama sonuçları, Taraia Nesnesi çevresinde uçak enkazını doğrulayacak metal yoğunluğu göstermedi. Lagün yakınında yaklaşık 76 santimetre uzunluğunda bir çelik boru bulundu; araştırmacılar borunun kökenini ayrıca inceleyecek. Çelik boru, Earhart’ın uçağıyla bağlantı kurmaya tek başına yeterli kanıt sayılmıyor.
Nikumaroro kuramını destekleyen eski bulgular
Taraia Nesnesi’nin uçak çıkmaması, Earhart ve seyrüsefer uzmanı Fred Noonan’ın Nikumaroro’ya ulaşmış olabileceği kuramını tamamen ortadan kaldırmadı. Seferi yöneten Rick Pettigrew, adadaki mevcut arkeolojik bulguların kazazede kuramını desteklemeyi sürdürdüğünü söyledi.
Nikumaroro’da önceki yıllarda 1930’lu yıllara tarihlenen cam şişeler, makyaj kutusu parçaları, kamp ateşi izleri ve çeşitli küçük eşyalar bulundu. Adada 1940’ta bulunan kemiklerin daha sonra kaybolması, doğrudan kimlik tespiti yapılmasını engelledi. Eski ölçümlere dayanan sonraki değerlendirmeler, kemiklerin Avrupalı bir kadına ait olabileceği ihtimalini gündeme getirdi.
Adanın eski sakinlerinin lagün ve resif çevresinde uçak enkazı gördüklerine dair anlatıları da araştırmalarda yer aldı. Ancak Nikumaroro’da 15’ten fazla arama yapılmasına rağmen Electra’ya, Earhart’a veya Noonan’a doğrudan bağlanabilecek doğrulanmış bir bulgu henüz elde edilmedi.
1937 kayboluşunda öne çıkan iki ana açıklama
Amelia Earhart, dünyayı dolaşan ilk kadın pilot olma girişimi sırasında 2 Temmuz 1937’de Fred Noonan ile birlikte kayboldu. İkili, Papua Yeni Gine’deki Lae kentinden kalktıktan sonra Pasifik’teki Howland Adası’na ulaşmayı planlıyordu. Uçaktan gelen son teyitli mesajlarda yakıtın azaldığı ve hedef adanın görülemediği bildirildi.
Resmî arama değerlendirmesinde öne çıkan görüş, Electra’nın yakıtı tükendikten sonra Howland Adası yakınlarında Pasifik Okyanusu’na düştüğü yönünde. Nikumaroro kuramı ise uçağın hedefin yaklaşık 644 kilometre güneyindeki atole yöneldiğini, resife iniş yaptıktan sonra Earhart ve Noonan’ın mahsur kaldığını savunuyor.
Nikumaroro, bugün Kiribati sınırlarında yer alan ıssız bir mercan adasıdır. Atolde tatlı su kaynaklarının sınırlı olması ve ulaşımın zorluğu, olası kazazedelerin uzun süre hayatta kalmasını güçleştiren etkenler arasında gösteriliyor.
Yeni derin deniz araması için finansman aranıyor
Taraia araştırması, Earhart’ın uçağını bulma girişimlerinin son halkası oldu. 2024’te Howland Adası’nın yaklaşık 160 kilometre açığında sonar görüntüsünde uçak biçimli görünen bir yapının kaya oluşumu olduğu anlaşılmıştı. 2019’da Nikumaroro çevresinde yürütülen başka bir kapsamlı deniz araştırması da sonuç vermemişti.
Bir derin deniz araştırma şirketi, Howland Adası çevresinde yeni bir tarama için 8 milyon ila 10 milyon dolar finansman toplamaya çalışıyor. Şirket, Earhart’ın radyo sisteminin benzeriyle yapılan deneylerden yararlanarak arama alanını daralttığını belirtiyor.
Nikumaroro seferi Taraia Nesnesi hakkındaki belirsizliği gidermiş olsa da, Amelia Earhart ve Fred Noonan’ın 1937’deki akıbeti çözülemedi. Araştırmaların sonraki aşaması, Pasifik’in derin sularındaki olası enkaz alanlarına odaklanacak.
Sıkça Sorulanlar
Amelia Earhart'ın uçağı Nikumaroro'da bulundu mu?
Hayır. Ekim 2026'da Nikumaroro'da yapılan inceleme, Taraia Nesnesi'nin Amelia Earhart'ın Lockheed Electra 10-E uçağına ait olduğuna dair kesin kanıt bulamadı.
Taraia Nesnesi nedir?
Taraia Nesnesi, Nikumaroro lagününde uydu görüntülerinde uçak siluetini andıran bir oluşumdu. Saha incelemesi, oluşumun büyük ölçüde ağaç ve kıyısal döküntülerden oluştuğunu gösterdi.
Amelia Earhart ve Fred Noonan ne zaman kayboldu?
Amelia Earhart ve seyrüsefer uzmanı Fred Noonan, 2 Temmuz 1937'de Papua Yeni Gine'deki Lae'den Howland Adası'na uçarken kayboldu.
Nikumaroro kuramı neyi savunuyor?
Nikumaroro kuramı, Amelia Earhart ile Fred Noonan'ın Howland Adası'nı bulamadıktan sonra yaklaşık 644 kilometre güneydeki Nikumaroro'ya indiğini ve adada mahsur kaldığını öne sürüyor.