Roosevelt ve Makin Island grupları yola çıktı
ABD’nin USS Theodore Roosevelt uçak gemisi taarruz grubunu ve USS Makin Island amfibi görev grubunu Orta Doğu’ya gönderdiği bildirildi. Yetkililere dayandırılan bilgilere göre Roosevelt, 27 Eylül’de San Diego’daki ana limanından ayrıldı. Deniz piyadelerini taşıyan üç amfibi gemiden oluşan Makin Island grubu ise 28 Eylül’de aynı limandan hareket etti.
Sevkiyat kapsamında Orta Doğu’ya 9 bin ila 10 bin ek asker gönderilmesinin planlandığı bildirildi. Makin Island amfibi görev gücündeki deniz piyadeleri, denizden çıkarma, tahliye, koruma ve sınırlı kara operasyonları için konuşlandırılabilen birliklerden oluşuyor.
Gemilerin kasım sonuna kadar İran çevresindeki görev alanlarına ulaşması bekleniyor. ABD yönetiminden sevkiyatın kapsamı ve operasyonel hedefleri hakkında ayrıntılı resmî açıklama yapılmadı.
Uçak gemisi sayısının üçe çıkması bekleniyor
Haberlere göre sevkiyat tamamlandığında Orta Doğu’daki ABD uçak gemisi sayısı üçe yükselebilir. Bu değerlendirme, bölgede iki uçak gemisinin görev yaptığı ve Theodore Roosevelt’in ilave kuvvet olarak konuşlandırıldığı bilgisine dayanıyor.
Ancak Roosevelt’in rolüne ilişkin farklı bilgiler bulunuyor. Bazı haberlerde Roosevelt’in bölgede bulunan USS George Washington’un yerini alacağı, dolayısıyla görevin bir rotasyon faaliyeti sayılması gerektiği bildirildi. Diğer haberlerde ise Roosevelt’in gelişiyle uçak gemisi varlığının üçe çıkacağı öne sürüldü.
Rotasyon senaryosunda mevcut gemilerden birinin ayrılma takvimi, toplam uçak gemisi sayısını belirleyecek. Aynı belirsizlik amfibi görev grupları için de geçerli. USS Boxer amfibi hücum grubunun bölgede görev yaptığı, Makin Island grubunun Boxer’ın görevini devralabileceği yönünde bilgiler yer aldı.
İran gerilimi sevkiyatın arka planını oluşturuyor
Sevkiyat haberi, Washington ile Tahran arasındaki diplomatik temasların yeniden tıkandığı dönemde geldi. ABD Başkanı Donald Trump, verdiği bir röportajda İran’a karşı askerî seçeneklerin sürdüğünü söyledi ve 3 Kasım’daki ara seçimlerden sonra saldırıların artırılmasının mümkün olabileceğini belirtti.
Trump, İsrail’e giden Dubai-Tel Aviv seferindeki Flydubai uçağında yaşanan saldırıda İran’ın rolü olabileceğini de söyledi. İran bağlantısının doğrulanması hâlinde Tahran’a sert karşılık verileceğini açıklayan Trump, saldırıya ilişkin incelemenin sürdüğünü bildirdi. İran’ın olayla bağlantısını doğrulayan resmî bir açıklama kamuoyuna yansımadı.
Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nın açılmasına ilişkin teklifini yeterli bulmadığını da açıkladı. Sevkiyat kararının Trump’ın İran’a ilişkin sözlerinin ardından alındığı yönündeki iddia için ABD yönetiminden doğrulama gelmedi.
Uçak gemisi taarruz grupları, savaş uçakları, hava savunma unsurları, denizaltı karşıtı imkânlar ve uzun menzilli vuruş kapasitesiyle ABD ordusuna geniş operasyon seçenekleri sunuyor. Amfibi görev grupları ise deniz piyadeleriyle birlikte kriz bölgelerinde hızlı askerî ve insani görevler yürütebiliyor.
Bölgeye ilave deniz gücü gönderilmesi, İran’a karşı olası operasyonlar için komutanların elindeki seçenekleri artırabilir. Sevkiyatın yalnızca caydırıcılık amacıyla mı kullanılacağı, yoksa fiilî bir askerî harekât hazırlığının parçası mı olduğu henüz netleşmedi.
Önceki görevler ve personel rotasyonu
USS Theodore Roosevelt, 7 Ekim 2023 sonrasında da Orta Doğu’ya gönderilmiş, daha sonra personel ve gemi rotasyonu için ABD’ye dönmüştü. Uçak gemilerinin aylar süren görevleri, bakım ihtiyacı ve personel yükü nedeniyle deniz kuvvetleri düzenli rotasyon uyguluyor.
Bölgede daha önce USS Abraham Lincoln’ün yaklaşık 250 gün kesintisiz görev yaptığına ilişkin haberler yayımlanmıştı. Ardından USS George Washington’un 20 Ağustos’ta Orta Doğu’ya ulaştığı ve Abraham Lincoln’ün görev bölgesinden ayrıldığı bildirilmişti.
Roosevelt ile Makin Island’ın hareketi, ABD’nin Orta Doğu’daki deniz konuşlanmasını sürdürme kararına işaret ediyor. Kasım sonundaki varış takvimi ve bölgede kalacak uçak gemilerinin kesin sayısı, önümüzdeki haftalarda açıklanacak askerî planlamayla netlik kazanacak.
Bölgesel güvenlik dengesi açısından anlamı
ABD’nin deniz gücü takviyesi, İran’la yaşanan gerilim kadar İsrail, Körfez ülkeleri ve Kızıldeniz hattındaki güvenlik hesaplarını da etkileyebilir. Uçak gemilerinin bölgede bulunması, hava operasyonlarından deniz ticaret yollarının korunmasına kadar farklı görevler için kullanılabiliyor.
Askerî sevkiyatın diplomatik görüşmelere etkisi de yakından izlenecek. Washington, artan askerî kapasiteyle caydırıcılık sağlamayı hedefleyebilir; Tahran ise konuşlanmayı tehdit olarak değerlendirebilir. Tarafların açıklamaları, sevkiyatın bölgesel tansiyona etkisini belirleyecek temel unsur olacak.
Sıkça Sorulanlar
USS Theodore Roosevelt ne zaman Orta Doğu'ya doğru yola çıktı?
USS Theodore Roosevelt uçak gemisi taarruz grubu, 27 Eylül'de San Diego'daki ana limanından ayrıldı. Geminin kasım sonuna kadar İran çevresindeki görev alanlarına ulaşması bekleniyor.
ABD Orta Doğu'ya kaç ek asker göndermeyi planlıyor?
ABD'nin Orta Doğu'ya yaklaşık 9 bin ila 10 bin ek asker göndermeyi planladığı bildirildi. Ek birliklerin bir bölümünü USS Makin Island amfibi görev grubundaki deniz piyadeleri oluşturuyor.
USS Makin Island görev grubunun rolü nedir?
USS Makin Island amfibi görev grubu, deniz piyadelerini taşıyan üç gemiden oluşuyor. Grup, denizden çıkarma, tahliye, koruma ve sınırlı kara operasyonları için kullanılabiliyor.
USS Theodore Roosevelt bölgede üçüncü uçak gemisi mi olacak?
Bazı bilgiler USS Theodore Roosevelt'in gelişiyle Orta Doğu'daki ABD uçak gemisi sayısının üçe çıkacağını öne sürüyor. Diğer bilgiler ise Roosevelt'in mevcut gemilerden birinin yerini alacağı ve görevin rotasyon kapsamında yürütüleceği yönünde.
Trump Flydubai uçağındaki saldırı hakkında ne söyledi?
Donald Trump, Dubai-Tel Aviv seferini yapan Flydubai uçağındaki saldırıda İran'ın rolü olabileceğini söyledi. İran bağlantısının doğrulanması hâlinde sert karşılık verileceğini açıklayan Trump, incelemenin sürdüğünü bildirdi.