Pazartesi, 16 Kasım 2026Köşesiz. Yorumsuz. Sadece haber.

ABD’de kalkış kısıtlaması, eski donanım arızası sonrası kaldırıldı

ABD'de iletişim arızası nedeniyle ülke genelinde kalkışlar durduruldu

ntv.com.tr

WhatsAppXE-Posta

ABD Federal Havacılık İdaresi, 13 Kasım Cuma günü hava trafik kontrol merkezlerini etkileyen iletişim arızası nedeniyle ülke genelindeki havalimanlarında kalkışları geçici olarak durdurdu. Yer bekletmesi kararı, yerde bulunan uçakların yeni bir duyuruya kadar havalanmamasını kapsadı. Havadaki uçakların varış havalimanlarına inişine izin verilirken, ABD’ye yönelen uluslararası seferlerin durumu tek tek ele alındı.

ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, aksaklığın hava trafik kontrol merkezlerini etkileyen bir iletişim sorunundan kaynaklandığını açıkladı. FAA teknik ekipleri arızanın kaynağını belirlemek ve sistemleri yeniden çalıştırmak için inceleme başlattı. Kısıtlama kaldırılmadan önce kurum, sistemlerin kararlı ve operasyonların güvenilir olduğunu doğrulamak için kapsamlı testler yaptı.

Karar 13 Kasım’da ülke genelinde uygulandı

FAA’nın talimatı, yalnızca belirli bir havalimanını değil, ülke çapındaki kalkış trafiğini kapsadı. Karar öncesinde Chicago çevresindeki hava trafiğinde iletişim sorunu nedeniyle kısıtlama uygulanmış, ardından önlem ülke geneline genişletilmişti.

Yetkililer, kararın olağanüstü koşullar ve uçuş güvenliği gerekçesiyle alındığını bildirdi. Hava trafik kontrolörlerinin pilotlarla ve farklı kontrol merkezleriyle kesintisiz iletişim kurması, uçakların güvenli kalkışı için temel koşullar arasında yer alıyor. İletişim ağındaki belirsizlik nedeniyle FAA, yeni kalkışlara izin vermek yerine uçakları yerde bekletmeyi seçti.

Karar, sivil havacılıkta tüm uçuşların iptal edildiği anlamına gelmedi. Uygulama öncelikle kalkış yapmayı bekleyen uçakları etkiledi. Havada bulunan seferlerin güvenli biçimde iniş yapması için hava trafik hizmetleri sürdürüldü. Acil sağlık tahliye uçuşları, hayat kurtarıcı yük taşımacılığı ve kolluk kuvvetlerine ait bazı uçuşlar için istisna tanındı.

İletişim arızası kalkış trafiğini nasıl etkiledi

İlk bilgiler, bazı bölgelerde radyo frekanslarında kesintiler ve hava trafik kontrol haberleşmesinde aksama yaşandığını gösterdi. Radar sistemlerinin işleyişini etkileyen sorunlar yaşanmış olabileceğine dair bilgiler de paylaşıldı. Ancak teknik arızanın hangi sistemden kaynaklandığı, ilk duyurular sırasında netleşmedi.

Duffy, sonraki açıklamasında eski ağ anahtarları ve yönlendiricilerdeki aşırı veri yükünün tutarsız bilgi akışına neden olduğunu söyledi. Radar ve haberleşme ağının tamamı devre dışı kalmadı; ancak kontrol merkezlerindeki dengesizlik, tedbir alınmasını gerektirdi. İlk resmi değerlendirme, sorunun eski hava trafik kontrol donanımıyla bağlantılı olduğu yönünde oldu.

Uçuşların etkisine ilişkin rakamlar, verilerin alındığı saate göre değişti. İlk saatlerde yaklaşık 7 bin seferin gecikme veya iptalden etkilendiği bildirildi. Daha sonraki takip verilerinde 8 binden fazla gecikme ve 6 binden fazla iptal yer aldı; başka bir güncellemede ise 16 bin 438 gecikme, 3 bin 635 iptal ve 545 yönlendirme kaydedildi. Sayılar farklı anlık veri kümelerine dayandığı için doğrudan karşılaştırılamıyor.

Büyük havalimanlarında bekleyen yolcuların hava yolu şirketlerinin uygulamalarını, uçuş numaralarını ve havalimanı duyurularını takip etmesi istendi. Hava yolu şirketleri, sefer planlarını FAA’nın güncel talimatlarına göre yeniden düzenlemek zorunda kaldı.

Uluslararası seferler tek tek değerlendirilecek

ABD’ye başka ülkelerden gelen uçuşlar için genel bir iptal talimatı açıklanmadı. FAA, uluslararası seferlerin uçuş planı, varış havalimanının kapasitesi ve hava trafik koşulları dikkate alınarak ayrı ayrı yönetileceğini duyurdu.

Avrupa’dan ABD’ye planlanan bazı kalkışlar da geçici kısıtlamadan etkilendi. Türkiye’nin de bulunduğu 42 Avrupa ülkesini kapsayan uygulama, ABD’deki teknik sorun sırasında hava sahasına yönelen trafiği sınırlamayı amaçladı.

Uluslararası uçuşlara yönelik bireysel değerlendirme, ABD hava sahasına yaklaşan uçakların güvenli inişini sağlama amacını taşıyor. Aynı uygulama, havaalanlarındaki yoğunluğun kontrol altında tutulmasına da yardımcı oluyor. Kalkışların yeniden başlaması, havadaki ve yerdeki trafik arasındaki denge sağlandıktan sonra kademeli biçimde yürütülebilir.

Yer bekletmesi uygulamasının sona ermesi, yolcuların seferlerinin hemen saatinde yapılacağı anlamına gelmeyebilir. Uçakların konumları, ekiplerin çalışma süreleri ve bağlantılı seferler nedeniyle gecikmelerin bir süre devam etmesi bekleniyor.

Hava sahası açıldı, inceleme eski donanıma yöneldi

Sean Duffy, radar ve haberleşme sistemlerindeki dengesizliklerin yerel saatle 15.36’da görülmesinin ardından kalkışları durdurduklarını söyledi. Duffy, hava sahasının yerel saatle 20.15’te, Türkiye saatiyle 14 Kasım 04.15’te yeniden açıldığını açıkladı. Kısıtlama dört saati aşkın sürdü.

Duffy, haberleşme ve radar ağının tamamının devre dışı kalmadığını, ancak ihtiyati tedbir gerektiğini belirtti. Hava trafik kontrol merkezleri ile terminal yaklaşma kontrol ünitelerinin yeniden faal olduğunu bildiren Duffy, uçuş programlarının hemen normale dönmeyeceğini ve seferlerin aşamalı biçimde gerçekleştirileceğini söyledi.

Duffy, son açıklamasında uçuşların büyük ölçüde normale döndüğünü, ancak bazı seferlerde gecikme ve aksamanın sürdüğünü bildirdi. Hava yolu şirketlerinin saati değişen uçuşları ve bağlantılı işlemleri yeniden tam kapasiteyle yürütmesinin zaman alacağını söyleyen Duffy, normalleşmenin gün sonuna veya ertesi güne tamamlanmasını beklediğini açıkladı.

İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, siber saldırı ya da yapay zekâ kaynaklı müdahaleyi gösteren bir bulgu bulunmadığını, incelemenin sürdüğünü açıkladı. Mullin, Microsoft hizmetlerinde yaşanan ayrı kesintiyle bağlantı bulunduğuna dair de bir kanıt olmadığını bildirdi. Yetkililer, yolcu güvenliğinin kesinti boyunca risk altına girmediğini açıkladı.

Ülke çapında kalkışların durdurulması ABD havacılığında nadir görülen bir önlem olarak öne çıkıyor. Ocak 2023’te pilotlara uçuş güvenliği bilgisi ileten bildirim sistemindeki arıza nedeniyle iç hat kalkışları yaklaşık iki saat durdurulmuştu. 11 Eylül 2001 saldırılarının ardından ise ABD hava sahasında çok daha geniş kapsamlı kısıtlamalar uygulanmıştı.

13 Kasım’daki iletişim arızası, hava trafik kontrol altyapısının yenilenmesine yönelik tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Duffy, mevcut sistemin modernizasyonu için daha fazla finansmana ihtiyaç olduğunu savundu. FAA’nın teknik incelemesinin sonucu, kesintinin kesin kapsamı ile benzer arızaları önlemek için alınacak adımları belirleyecek.

Sıkça Sorulanlar

ABD'deki kalkış kısıtlaması ne zaman kaldırıldı?

ABD Federal Havacılık İdaresi, 13 Kasım'da başlayan ülke çapındaki kalkış kısıtlamasını yerel saatle 20.15'te kaldırdı. Saat Türkiye'de 14 Kasım 04.15'ti.

ABD'de uçuşlar neden durduruldu?

Hava trafik kontrol merkezlerini etkileyen iletişim sorunu ve radar-haberleşme ağındaki dengesizlik nedeniyle yeni kalkışlar tedbir amacıyla geçici olarak durduruldu.

Uluslararası uçuşlar kısıtlamadan nasıl etkilendi?

ABD'ye yönelen uluslararası uçuşlar için genel bir iptal talimatı verilmedi. Uçuş planları, varış havalimanı kapasitesi ve hava trafik koşullarına göre seferler tek tek değerlendirildi.

ABD'deki uçuşlar tamamen normale döndü mü?

Yetkililer uçuşların büyük ölçüde normale döndüğünü bildirdi. Ancak uçakların konumu, mürettebat çalışma süreleri ve bağlantılı seferler nedeniyle bazı gecikmelerin gün sonuna veya ertesi güne kadar sürmesi bekleniyor.

Çerez tercihleri