ABD’de eylül tüketici fiyatları yüzde 0,6 yükseldi
ABD’de tüketici fiyat endeksi eylülde mevsim etkilerinden arındırılmış olarak aylık yüzde 0,6 arttı. Yıllık enflasyon yüzde 3,7’ye çıkarak ağustostaki yüzde 3,4 seviyesini aştı. Açıklanan yıllık oran, piyasanın yüzde 3,6 düzeyindeki beklentisinin de üzerinde gerçekleşti.
ABD Çalışma Bakanlığı İstatistik Bürosunun verileri, enflasyondaki yükselişin büyük ölçüde enerji maliyetlerinden kaynaklandığını gösterdi. Yıllık tüketici enflasyonu, yılın başında gerileme eğilimine girmişti. Şubat sonunda başlayan İran savaşı sonrasında enerji fiyatlarında yaşanan sıçrama, fiyat baskılarını yeniden güçlendirdi.
Eylül verisi, ABD’de hayat pahalılığının kasım ayındaki ara seçimler öncesinde seçmenlerin temel gündemlerinden biri olmayı sürdürdüğüne işaret ediyor. Fiyat artışları, hane halklarının akaryakıt, ısınma ve ulaşım harcamalarını doğrudan etkiliyor.
Akaryakıt fiyatları aylık enflasyonun yarısını oluşturdu
Enerji endeksi eylülde yüzde 5,2 yükseldi. Benzin fiyatları aynı dönemde yüzde 9,1 artarak genel tüketici fiyat endeksindeki aylık artışın yarıdan fazlasını açıkladı. Benzin fiyatları son 12 ayda yüzde 34,2, konut ısınmasında kullanılan fuel oil fiyatları ise yüzde 74,2 yükseldi.
Enerji maliyetlerindeki artışta Orta Doğu’daki çatışma, petrol altyapısı ve deniz taşımacılığına yönelik riskler etkili oldu. Körfez bölgesinden petrol ihracatında son haftalarda görülen toparlanmaya rağmen, yüksek nakliye maliyetleri ve güvenlik riskleri ABD’deki pompa fiyatlarını baskı altında tuttu.
Gıda fiyatları eylülde aylık bazda değişmedi, yıllık bazda ise yüzde 2,5 arttı. Evde tüketilen gıda endeksi yüzde 0,1 gerilerken dışarıda yemek fiyatları yüzde 0,2 yükseldi. Gıdadaki sınırlı hareket, enerji kaynaklı fiyat baskısının manşet enflasyondaki ağırlığını daha görünür hâle getirdi.
Çekirdek enflasyon ve barınma maliyetleri yükseldi
Gıda ve enerji gibi dalgalı kalemleri dışarıda bırakan çekirdek tüketici fiyat endeksi eylülde aylık yüzde 0,3, yıllık yüzde 2,6 arttı. Piyasa beklentisi çekirdek endeks için aylık yüzde 0,2 ve yıllık yüzde 2,5 artış yönündeydi. Çekirdek verinin tahminleri aşması, fiyat baskısının yalnızca enerjiyle sınırlı kalmadığını gösterdi.
Barınma endeksi eylülde yüzde 0,4 yükseldi. Kullanılmış otomobil ve kamyon fiyatları yüzde 0,7, uçak bileti ücretleri yüzde 1,2 arttı. İletişim endeksi ise yüzde 0,2 geriledi.
Barınma harcamaları, tüketici fiyat sepetindeki yüksek payı nedeniyle enflasyon görünümünde önemli yer tutuyor. Enerji şokunun daha geniş mal ve hizmet gruplarına yansıması hâlinde, fiyat artışlarının tüketici ve şirket beklentilerine yerleşmesi riski artacak.
Fed kararı öncesinde piyasaların faiz beklentisi
Federal Rezerv, eylül toplantısında politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 3,75-yüzde 4 aralığına çıkarmıştı. Karar, üç yılı aşkın sürenin ardından gelen ilk faiz artışı oldu. Federal Rezerv, yüzde 2 enflasyon hedefini değerlendirirken tüketici fiyat endeksinin yanı sıra kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksini de izliyor.
Bir sonraki Federal Rezerv toplantısı 27-28 Ekim’de yapılacak. Eylül istihdamındaki zayıf artış ve önceki aylarda beklentilerin altında gelen kişisel tüketim harcamaları enflasyonu, ekim ayında faiz artışı beklentisini sınırlamıştı. Eylül tüketici enflasyonu ise aralık toplantısında yeni bir artırım ihtimalini yeniden gündeme taşıdı.
Verinin ardından ABD hisse senedi vadeli işlemleri gerilerken tahvil getirileri yükseldi. Yüksek faiz oranları kredi, taşıt finansmanı ve konut kredisi maliyetlerini artırabileceği için hane halklarının satın alma gücü üzerinde ek baskı oluşturabilir.
Enflasyon verisi seçim gündemini nasıl etkiliyor?
Eylül enflasyonu, 3 Kasım’daki ara seçimler öncesinde yaşam maliyeti tartışmalarını yoğunlaştırdı. Kamuoyu araştırmaları, fiyatların ekonomik değerlendirmelerde seçmenlerin en fazla önem verdiği başlıklar arasında bulunduğunu gösteriyor. Benzin ve ısınma yakıtı gibi sık tüketilen kalemlerdeki artışlar, yıllık enflasyon oranından bağımsız olarak hanelerin günlük bütçelerinde hızlı biçimde hissediliyor.
ABD ekonomisinde tüketim harcamaları ağustosta güçlü seyrini korusa da eylül istihdam verisi işe alımlarda yavaşlamaya işaret etti. Enflasyonun yüksek kalması ile iş gücü piyasasındaki zayıflama işaretlerinin aynı dönemde görülmesi, Federal Rezervin fiyat istikrarı ve ekonomik faaliyet arasındaki dengeyi kurmasını zorlaştırıyor.
Ekim ayı tüketici fiyat verisinin 10 Kasım 2026’da açıklanması planlanıyor. Enerji fiyatlarının seyri, Orta Doğu’daki güvenlik koşulları ve barınma maliyetleri, ABD enflasyonunun yılın son çeyreğindeki yönü üzerinde belirleyici olacak.
Sıkça Sorulanlar
ABD'de eylül 2026 enflasyonu kaç oldu?
ABD'de tüketici fiyat endeksi eylülde aylık yüzde 0,6, yıllık yüzde 3,7 arttı. Yıllık enflasyon ağustosta yüzde 3,4 düzeyindeydi.
ABD enflasyonundaki yükselişte hangi kalem etkili oldu?
Benzin fiyatları eylülde yüzde 9,1 yükseldi ve aylık tüketici fiyat artışının yarıdan fazlasını oluşturdu. Enerji endeksi aynı ayda yüzde 5,2 arttı.
ABD'de çekirdek enflasyon eylülde ne kadar arttı?
Gıda ve enerji fiyatlarını dışarıda bırakan çekirdek tüketici fiyat endeksi eylülde aylık yüzde 0,3, yıllık yüzde 2,6 yükseldi. Her iki oran da piyasa tahminlerini aştı.
Eylül enflasyonu Federal Rezervin faiz kararını nasıl etkileyebilir?
Yüksek enflasyon, Federal Rezervin aralık ayında ek faiz artışı yapma ihtimalini destekleyebilir. Ancak eylül istihdamındaki yavaşlama, 27-28 Ekim toplantısında faiz artırımı beklentisini sınırlıyor.