ABD Adalet Bakanlığının 3 Kasım ara seçimlerine günler kala yürüttüğü soruşturmalar, açtığı davalar ve sunduğu suçlama belgeleri Washington’da tartışma yarattı. Bakanlık, adımların delil ve hukuka dayandığını, seçim takviminden bağımsız yürüdüğünü bildirdi. Muhalefet temsilcileri, hukukçular ve eski bakanlık görevlileri ise faaliyetlerin özellikle Başkan Donald Trump’ın uzun süredir eleştirdiği isimlerde yoğunlaşmasına dikkat çekti.
Son günlerdeki dosyalar; eski Federal Soruşturma Bürosu Direktörü James Comey, Temsilciler Meclisi üyesi Ilhan Omar, Virginia eyalet senatörü L. Louise Lucas ile iki eski Federal Soruşturma Bürosu yetkilisini kapsıyor. Kaliforniya’da eski Temsilciler Meclisi üyesi Eric Swalwell ile bağlantılı bir adreste yapılan arama da kamuoyuna yansıdı. Soruşturma veya suçlama kapsamındaki isimler, kendilerine yöneltilen iddiaları reddetti.
Seçim öncesinde artan adli işlemler tartışma yarattı
Eleştirilerin merkezinde, Adalet Bakanlığının seçimden önceki 60 gün içinde kamuoyunda yankı yaratacak gereksiz işlemlerden kaçınması yönündeki yerleşik uygulama bulunuyor. Söz konusu uygulama yazılı ve mutlak bir yasak olarak görülmüyor. Acil suç riskinin önlenmesi, delillerin korunması veya devam eden soruşturmanın gereği gibi istisnalar gündeme gelebiliyor.
Bakanlık sözcülüğü, kılavuzun savcıların seçim sonucunu etkileme amacı taşıyan işlem yapmasını yasakladığını; belirleyici ölçütün seçim gününe yakınlık değil, işlemin amacı olduğunu savundu. Başsavcı Todd Blanche da siyasi misilleme yapmadıklarını ve dosyaların geçmişteki uygulamalarla uyumlu olduğunu söyledi.
Eleştirmenler ise seçim öncesinde birden fazla yüksek profilli dosyanın eş zamanlı biçimde görünür hâle gelmesinin, seçmen algısını etkileyebileceğini belirtti. Özellikle kamuoyunda tanınan kişiler hakkında arama, suçlama veya seçim davası açılmasının, mahkeme kararı çıkmadan siyasi sonuç doğurabileceği görüşü öne çıktı.
Comey dosyasında usul ve zamanaşımı tartışması
James Comey hakkında ekim ayında sunulan üçüncü federal dosya, 2016’da hassas devlet bilgisinin basına sızdırıldığı iddiasına dayanıyor. Savcılık, 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmasını önlemek için büyük jüri iddianamesi yerine "suçlama bilgisi" olarak adlandırılan usul yoluna başvurdu.
Comey, iddiaları reddetti ve savunma ekibi dosyaya itiraz etti. Bakanlık, belgenin daha önce mühür altında kayda geçirildiğini ve kamuoyuna açıklanma zamanına hâkimin, Comey avukatlarının talebi üzerine karar verdiğini bildirdi.
Hukukçular, büyük jüri onayı alınmadan kullanılan yöntemin olağandışı olduğuna işaret etti. Savcılığın davanın ilerleyen aşamalarında büyük jüri üzerinden iddianame alması gerekiyor. Dosyanın yargılamaya taşınıp taşınmayacağı ve mahkemenin usul itirazlarını nasıl değerlendireceği henüz bilinmiyor.
Omar, Lucas ve eski FBI yetkilileri hakkındaki dosyalar
Federal ajanlar, Minnesota Temsilcisi Ilhan Omar’ın evinde yaklaşık 30 yıl önceki göçmenlik işlemleriyle bağlantılı olduğu bildirilen bir soruşturma kapsamında arama yaptı. Omar’ın avukatları aramanın siyasi saikle yürütüldüğünü savundu. Omar hakkında kamuoyuna açıklanmış bir suçlama bulunmuyor.
Virginia eyalet senatörü L. Louise Lucas ile kızı Lisa Lucas-Burke ise aileye ait esrar işletmesini kapsayan uzun süreli bir yolsuzluk soruşturmasında suçlandı. Lucas suçlamaları reddetti. Soruşturmanın önceki yönetim döneminde başladığı bilgisi de dosyadaki zamanlama tartışmasının parçası oldu.
Nikki Floris ve Bradley Benavides adlı iki eski Federal Soruşturma Bürosu yetkilisi de Hunter Biden soruşturmasındaki rolleri hakkında Kongre’ye yanlış bilgi vermekle suçlandı. İki eski yetkili de suç işlemediklerini bildirdi. Cassidy Hutchinson hakkında ise büyük jüri, Kongre’ye yalan ifade verdiği iddiasıyla istenen iddianameyi kabul etmedi.
Alaska davası seçim yönetimi tartışmasını büyüttü
Adalet Bakanlığı, Alaska’daki Senato seçiminin onayının belirli bir senaryoda durdurulması için dava açtı. Dava, Cumhuriyetçi Senatör Dan Sullivan’ın yakın farkla kaybetmesi ve oy pusulasında aynı adı taşıyan Dan J. Sullivan’ın aldığı oyların sonucu etkileyebilecek sayıya ulaşması olasılığına dayanıyor. Bakanlık, seçmen karışıklığı ihtimalinin incelenmesi gerektiğini savundu.
Alaska’nın Cumhuriyetçi yönetimi davanın reddini istedi. Donald Trump, dava açılması talimatını kendisinin verdiğini söyledi. Todd Blanche ise bakanlığın konuyu aylardır değerlendirdiğini ve dava kararına kendi incelemesi sonucunda ulaştığını belirtti.
Adalet Bakanlığının seçim davaları ve yüksek profilli soruşturmaları, ara seçim kampanyasının son günlerinde hukuk kurumlarının bağımsızlığı tartışmasını öne çıkardı. Dosyaların hukuki sonucu mahkemelerde belirlenecek; siyasi etkisi ise 3 Kasım’daki seçimlerin ardından daha net görülecek.
Sıkça Sorulanlar
ABD Adalet Bakanlığının seçim öncesi işlemleri neden tartışılıyor?
Eleştirmenler, 3 Kasım 2026 ara seçimlerine kısa süre kala yüksek profilli siyasi isimleri ilgilendiren soruşturma ve davaların seçmen algısını etkileyebileceğini savunuyor. Adalet Bakanlığı ise işlemlerin seçimden değil, delil ve hukuk gereklerinden kaynaklandığını bildiriyor.
James Comey hakkındaki son dosyada hangi usul kullanıldı?
Savcılık, zamanaşımı süresinin dolmasını önlemek amacıyla büyük jüri iddianamesi yerine suçlama bilgisi usulüne başvurdu. James Comey iddiaları reddediyor; davanın ilerlemesi için büyük jüri iddianamesi alınması gerekiyor.
Alaska Senato seçimiyle ilgili dava ne istiyor?
Adalet Bakanlığı, Cumhuriyetçi Senatör Dan Sullivan'ın yakın farkla kaybetmesi hâlinde, benzer isimli başka adayın oylarının seçmen karışıklığı yaratıp yaratmadığı incelenene kadar sonuç onayının durdurulmasını talep ediyor.
Ilhan Omar hakkında suçlama yöneltildi mi?
Ilhan Omar'ın evinde göçmenlik işlemleriyle bağlantılı olduğu bildirilen soruşturma kapsamında arama yapıldı. Omar hakkında kamuoyuna açıklanmış bir federal suçlama bulunmuyor.