Jack Smith Senato Yargı Komitesine çıkacak
Eski özel savcı Jack Smith, ABD Başkanı Donald Trump hakkında yürüttüğü iki federal soruşturma nedeniyle 29 Eylül Salı günü Senato Yargı Komitesinde ifade verecek. Washington’daki Capitol Hill’de yapılacak oturumun yerel saatle 09.00’da başlaması planlanıyor. Oturumda Smith’in Trump’a yönelik iddianameleri hangi hukuki gerekçelerle hazırladığı ve bazı Cumhuriyetçi Kongre üyelerinin telefon verilerine yönelik talepler ele alınacak.
Smith, 2022’de dönemin Adalet Bakanı Merrick Garland tarafından görevlendirilmişti. Smith’in ekibi, Trump’ın 2020 başkanlık seçimi sonuçlarını değiştirmeye yönelik girişimleri ile Florida’daki Mar-a-Lago malikanesinde gizli belgeleri sakladığı iddialarını ayrı dosyalarda inceledi. Soruşturmalar, Trump hakkında iki federal iddianame hazırlanmasıyla sonuçlandı.
Trump, iki davadaki suçlamaları reddetti. Trump’ın 2024 seçimini kazanarak yeniden başkan seçilmesinin ardından Smith, görevdeki başkanların federal düzeyde yargılanamayacağı yönündeki yerleşik Adalet Bakanlığı görüşüne dayanarak davaları sona erdirdi. Smith, 2025’in başında Adalet Bakanlığından ayrıldı.
Smith soruşturma kararlarını savunacak
Yayımlanan hazırlıklı konuşma metnine göre Smith, özel savcı olarak aldığı kararların Trump’ın siyasi kimliği, görüşleri ya da 2024 seçimlerindeki adaylığıyla ilgisi bulunmadığını söyleyecek. Smith, elde edilen delillerin Trump’ın suç işlediğini makul şüphenin ötesinde ortaya koyduğunu düşündüğünü ve aynı olgular karşısında eski bir başkan hakkında yeniden dava açma kararını parti ayrımı yapmadan vereceğini belirtecek.
Smith’in ayrıca, kendisine yönelik olası kovuşturma tehditleri karşısında sessiz kalmayacağını vurgulaması bekleniyor. Hazırlıklı metinde hukukun üstünlüğünün ciddi baskılarla karşı karşıya olduğu yönünde değerlendirmeler de yer alıyor.
Oturum, Smith’in Kongredeki üçüncü kapsamlı açıklaması niteliğini taşıyor. Smith, geçen yıl Temsilciler Meclisi Yargı Komitesinde kapalı kapılar ardında saatler süren bir ifade vermiş, ocak ayında ise aynı komitede kamuya açık bir oturuma katılmıştı. Önceki oturumlarda Smith, Trump soruşturmalarının delillere ve hukuki ölçütlere dayandığını savunmuştu.
Telefon verileri tartışması oturumun odağında
Cumhuriyetçi üyelerin Smith’e yöneltmesi beklenen başlıca sorular, 6 Ocak 2021 Kongre baskını ve seçim sonuçlarının onaylanması sırasında bazı Kongre üyeleriyle ilgili telefon kayıtları taleplerine ilişkin olacak. Smith’in ekibi, Trump veya yakın çevresinin milletvekilleriyle temaslarının kapsamını belirlemek amacıyla bazı telefon trafik kayıtlarına başvurmuştu.
Telefon trafik kayıtları, aramanın tarihi, saati, süresi ve aranan numara gibi verileri içeriyor; telefon konuşmalarının veya kısa mesajların içeriğini göstermiyor. Smith, önceki açıklamalarında karmaşık soruşturmalarda trafik kayıtlarına başvurmanın yaygın bir uygulama olduğunu ve taleplerin olası suç ortaklığının kapsamını anlamak için gerekli görüldüğünü söylemişti.
Temsilciler Meclisi Yargı Komitesi Başkanı Jim Jordan, temmuz ayında Smith hakkında Adalet Bakanlığına cezai başvuruda bulundu. Jordan, Smith’in aralık ayındaki kapalı oturumda telefon verileriyle ilgili verdiği yanıtların yanıltıcı olduğunu ileri sürdü. Kongreden yapılan cezai başvuru, savcıları soruşturma ya da dava açmaya zorlayan bağlayıcı bir hukuki karar niteliği taşımıyor.
Mesaj içerikleri konusunda taraflar farklı görüşte
Tartışmanın merkezinde, Smith’in ifade sırasında yalnızca trafik kayıtları hakkında mı konuştuğu yoksa soruşturma ekibinin başka kanallardan elde ettiği mesaj içeriklerinin de değerlendirmeye dahil edilip edilmeyeceği bulunuyor. Komiteye sunulan belgeler, ekibin Ulusal Arşivler ve Kayıtlar İdaresine yapılan ayrı bir talep kapsamında 44 Kongre üyesine ait mesajlara eriştiğini gösteriyor. Söz konusu üyeler arasında Cumhuriyetçilerin ve Demokratların bulunduğu bildirildi.
Cumhuriyetçi üyeler, mesaj içeriklerine erişilmiş olmasının Smith’in önceki yanıtlarıyla çeliştiğini savunuyor. Smith’in avukatları ise Smith’in sorulara yalnızca telefon trafik kayıtları çerçevesinde yanıt verdiğini, trafik kayıtlarının mesaj ya da konuşma içeriği içermediğini ve açıklamaların doğru olduğunu belirtiyor.
Smith’in oturumda, soruşturma ekibinin doğrudan milletvekillerinin mesaj içerikleri için arama emri istemediğini söylemesi bekleniyor. Ayrı arşiv talebiyle elde edilen belgelerin hukuki kapsamı, senatörlerin sorularında öne çıkacak konular arasında yer alacak.
Gizli belgeler raporunda konuşma sınırı var
Smith’in Trump’ın gizli belgeleri sakladığı iddiasına ilişkin nihai raporunun ikinci bölümü hakkında ayrıntı vermesi beklenmiyor. Federal bir yargıç, şubat ayında raporun ilgili bölümünün yayımlanmasını kalıcı olarak engellemişti. Karar, Adalet Bakanlığının söz konusu bölümü paylaşmasını da yasaklıyor.
Buna karşılık, 2020 seçimleri dosyasına ilişkin nihai raporun yayımlanan bölümünde Smith’in ofisi, Trump’ın yeniden başkan seçilmemesi halinde yargılamada mahkûmiyet elde etmeye yetecek delil bulunduğu değerlendirmesini paylaşmıştı. Trump ise 2020 seçiminin hileli olduğu yönündeki iddialarını sürdürdü; seçim sonuçlarına karşı açılan çok sayıda dava federal mahkemelerde reddedildi.
Senato Yargı Komitesindeki oturum, Smith’in soruşturma yöntemleri hakkında siyasi ve hukuki tartışmayı yeniden Kongre gündemine taşıyacak. Oturum sonrasında Adalet Bakanlığının Jordan’ın cezai başvurusu hakkında herhangi bir işlem yapıp yapmayacağı belirsizliğini koruyor.
Sıkça Sorulanlar
Jack Smith Senato Yargı Komitesinde ne zaman ifade verecek?
Jack Smith'in Senato Yargı Komitesi oturumuna 29 Eylül 2026 Salı günü katılması planlanıyor. Oturumun Washington'daki Capitol Hill'de yerel saatle 09.00'da başlaması bekleniyor.
Jack Smith hangi Trump soruşturmaları hakkında konuşacak?
Jack Smith, Donald Trump'ın 2020 seçim sonuçlarını değiştirme girişimi iddiaları ve Mar-a-Lago'daki gizli belgeler dosyasıyla ilgili federal soruşturmalar hakkında soruları yanıtlayacak. Her iki soruşturma da Trump hakkında federal iddianameyle sonuçlanmıştı.
Senatörlerin telefon kayıtlarıyla ilgili tartışma nedir?
Smith'in ekibi, 6 Ocak 2021 olayları ve seçim sonuçlarının onaylanması sırasında olası temasları incelemek için bazı Kongre üyelerine ait telefon trafik kayıtlarını talep etti. Trafik kayıtları aramaların zaman, süre ve numara bilgisini içerir; iletişimin içeriğini içermez.
Jack Smith neden yanıltıcı ifade vermekle suçlanıyor?
Cumhuriyetçi üyeler, Smith'in telefon trafik kayıtlarıyla ilgili önceki yanıtlarının, soruşturma ekibinin ayrı bir arşiv talebiyle 44 Kongre üyesine ait mesajlara eriştiği bilgisiyle çeliştiğini savunuyor. Smith'in avukatları, yanıtların yalnızca içerik barındırmayan trafik kayıtları hakkında verildiğini ve doğru olduğunu belirtiyor.
Kongrenin Smith hakkında yaptığı cezai başvuru ne anlama geliyor?
Temsilciler Meclisi Yargı Komitesi Başkanı Jim Jordan, Smith hakkında Adalet Bakanlığına olası kovuşturma için başvuruda bulundu. Kongre kaynaklı başvuru, Adalet Bakanlığını soruşturma açmaya veya dava açmaya hukuken zorlamaz.