Adalet Bakanlığı oy pusulalarının sayılmaması için dava açtı
ABD Adalet Bakanlığı, Kaliforniya’ya yönelik 48 saatlik inceleme talebinin ardından federal mahkemede dava açtı. Bakanlık, vatandaş olmayan kişiler olduğu öne sürülen yaklaşık 20 bin seçmene gönderilen veya gönderilecek posta oylarının, vatandaşlık durumları doğrulanıncaya kadar sayılmamasını istedi.
15 Ekim’de Kaliforniya Merkez Bölgesi Federal Mahkemesinde açılan davada federal yönetim, eyaletin listedeki seçmenlerin oylarını ayırmasını ve vatandaşlıkları teyit edilmeden federal seçim sonuçlarına dahil etmemesini talep etti. Dava, 3 Kasım seçimlerine haftalar kala açıldı.
Federal yönetim, çok kurumlu veri incelemesinin yaklaşık 20 bin kişinin seçmen kütüğünde yer aldığına dair güçlü eşleşmeler ortaya koyduğunu savundu. Kaliforniya yönetimi ise talebin hukuki dayanağı bulunmadığını, veri yönteminin açıklanmadığını ve seçime çok kısa süre kala seçmenlerin oy hakkını etkileyebileceğini bildirdi.
Listede yer alan oy pusulaları için ne istendi?
Adalet Bakanlığı, vatandaşlığı henüz teyit edilmemiş listede yer alan kişilere, henüz gönderilmediyse oy pusulası verilmemesini istedi. Davada, söz konusu kişilere daha önce gönderilen posta oylarının iade edilmesi hâlinde iptal edilmesi değil, vatandaşlık incelemesi sonuçlanıncaya kadar diğer oy pusulalarından ayrılması talep edildi.
Bakanlık, daha önce teslim alınmış oy pusulalarının da vatandaşlık durumu belirlenene kadar sayılmamasını istedi. Federal yönetim, vatandaş olmayan kişilerin oy kullanmasının vatandaşların oylarının etkisini azaltacağını savunuyor. Adalet Bakanlığı, federal seçimlerde yalnızca ABD vatandaşlarının oy kullanabileceğini, kurumun federal hukuka uyum ve seçim güvenliği için gerekli hukuki adımları atacağını açıkladı.
Dava dosyasında listenin yaklaşık 20 bin kişiyi kapsadığı belirtildi. Federal makamlar, kişilerin vatandaşlık durumunu belirlerken eyalet seçmen kayıtlarını federal göçmenlik ve vatandaşlık verileriyle karşılaştırdığını savundu. Kaliforniya yetkilileri ise listedeki kişilerin gerçekten vatandaş olmadığını gösteren yeterli kanıt sunulmadığını belirtti.
Los Angeles County seçim yetkilileri, parola korumalı bellekle iletilen listeyi incelemeyeceklerini açıkladı. Yetkililer, fiziksel bellek cihazının yerleşik veri gizliliği ve bilgi güvenliği kurallarına uymadığını, ayrıca yazıda kaç kişinin işaretlendiği ve kayıtlarda hangi bilgilerin bulunduğu konusunda ayrıntı verilmediğini söyledi.
Kaliforniya ile federal yönetim arasındaki gerilim
Talep, Donald Trump yönetiminin vatandaş olmayan kişilerin seçmen kütüklerinde bulunduğu iddiaları üzerinden eyaletlere yönelik baskısını artırdığı dönemde geldi. İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, temmuz ayında Kaliforniya’daki seçmen listelerinde vatandaş olmayan kişilerin bulunabileceğini eyalet yönetimine bildirmişti.
Shirley Weber, federal makamların verilerinin güvenilirliği konusunda ciddi kuşkuları olduğunu söyledi. Weber, federal yönetimin iddiayı doğrulayabilecek nitelikte yeterli bilgi vermediğini belirtti. Kaliforniya yönetimi, eyalet hukukunun yalnızca ABD vatandaşlarının seçmen kaydı yaptırmasına izin verdiğini ve uygun olmayan kayıtların seçmen kütüklerinden çıkarıldığını vurguladı.
Federal yönetim temmuz ayında Kaliforniya’da 190 binden fazla vatandaş olmayan kişinin seçmen kütüklerinde bulunabileceğini öne sürmüştü. Yeni dava dosyasında yaklaşık 20 bin kişi için tedbir istenmesi, önceki tahmin ile güncel talep arasındaki farkı gündeme getirdi. Federal makamlar, önceki tahminin neden daha yüksek olduğu konusunda ayrıntılı açıklama yapmadı.
Kaliforniya, Temsilciler Meclisinin siyasi dengesi bakımından önem taşıyan eyaletlerden biri olarak görülüyor. Eyalette kabul edilen yeni seçim çevresi haritası da kasım seçimlerinin siyasal önemini artırdı. Los Angeles seçmenleri ayrıca bazı yasal ikamet sahiplerine yerel seçimlerde oy hakkı tanınmasını öngören bir öneri hakkında karar verecek.
Seçmen kayıtları ve dava girişimleri tartışılıyor
Adalet Bakanlığı Sivil Haklar Birimi, seçmen listelerinin eksiksiz nüshalarını almak amacıyla çok sayıda eyalete karşı dava açtı. Birim, listelerin güncel tutulmasını sağlamak istediğini açıklarken, verilerin vatandaş olmayan kişilerin belirlenmesi için İç Güvenlik Bakanlığı ile paylaşılabileceğini de kabul etti.
Federal yönetim temmuz ayında 50 eyaletin seçim yetkililerine mektup göndererek, vatandaş olmayan kişilerin bilerek seçmen kütüklerinde tutulması veya oy kullanmasına izin verilmesi hâlinde ceza soruşturması açılabileceği uyarısında bulunmuştu. Açılan davaların büyük bölümünde federal yönetim henüz mahkemeden sonuç alamadı; 26 davada yenilgi aldı ve kesinleşmiş bir hukuki kazanım elde edemedi.
Yeni Kaliforniya davası, önceki seçmen listesi davalarından farklı bir hukuki gerekçeye dayanıyor. Federal yönetim, eyaletlerin seçimleri yürütme yetkisini kabul etmekle birlikte, federal seçimlerde vatandaş olmayan kişilerin oy kullanmasını engelleme yükümlülüğünün üstünlük maddesi gereğince federal mahkeme müdahalesini gerektirdiğini savunuyor.
Federal savcılar ayrıca geçmiş seçimlerde oy kullandığı veya sahte seçmen kaydı yaptığı öne sürülen vatandaş olmayan kişilere yönelik ceza dosyalarını artırdı. Adalet Bakanlığı, Trump yönetiminin başlamasından beri seçmen sahteciliği bağlantılı suçlamalarla 100’ü aşkın kişi hakkında işlem yapıldığını açıkladı.
Vatandaş olmayan seçmen iddialarında veriler ne diyor?
Seçim hukuku uzmanları ve araştırmalar, vatandaş olmayan kişilerin oy kullanması vakalarının seyrek görüldüğünü ve seçim sonuçlarını değiştirecek ölçekte olduğuna dair güvenilir kanıt bulunmadığını belirtiyor. Tartışma, idari hatalarla seçmen kayıtlarına giren kişiler ile gerçekten oy kullanan kişiler arasındaki fark nedeniyle de önem taşıyor.
Eylül ayında yayımlanan bir veri incelemesi, 2000 yılından beri yazılım hataları ve ehliyet ya da kimlik işlemlerindeki kayıt yanlışları nedeniyle ABD genelinde 30 binden fazla vatandaş olmayan kişinin seçmen listelerine eklenmiş olabileceğini ortaya koydu. Ancak kaç kişinin oy kullandığı netleşmedi. Sayı, ülkedeki yaklaşık 174 milyon kayıtlı seçmenle karşılaştırıldığında sınırlı kalıyor.
Yanlış eşleştirme riski de tartışmanın merkezinde yer alıyor. Uygun seçmenlerin vatandaş olmayan kişi olarak işaretlenmesi, oy kullanma hakkının geçici olarak kısıtlanmasına neden olabilir. Başka bir eyalette yapılan önceki incelemede, federal makamların potansiyel vatandaş olmayan kişi olarak bildirdiği 185 seçmenin tamamının eyalet incelemesi sonunda vatandaş olduğu belirlenmişti.
Kaliforniya’daki federal mahkemenin tedbir talebi hakkında vereceği karar, yaklaşık 20 bin seçmenin posta oylarının nasıl işleme alınacağını belirleyecek. Mahkeme ayrıca federal yönetimin eyalet seçim idaresine hangi sınırlar içinde müdahale edebileceğini değerlendirecek.
Sıkça Sorulanlar
ABD Adalet Bakanlığı Kaliforniya’ya neden dava açtı?
ABD Adalet Bakanlığı, vatandaş olmayan kişiler olduğu öne sürülen yaklaşık 20 bin seçmenin posta oylarının vatandaşlıkları doğrulanmadan sayılmaması için dava açtı. Bakanlık, federal seçimlerde yalnızca ABD vatandaşlarının oy kullanabileceğini savunuyor.
Kaliforniya davasında kaç seçmenin oyu tartışılıyor?
Federal dava dosyasında yaklaşık 20 bin seçmenin vatandaşlık durumunun incelemeye konu olduğu belirtildi. Kaliforniya yönetimi, listedeki kişilerin vatandaş olmadığını kanıtlayan veri ve yöntemin açıklanmadığını bildiriyor.
Los Angeles County gönderilen listeyi neden incelemedi?
Los Angeles County seçim yetkilileri, isimlerin bulunduğu parola korumalı bellek cihazını güvenli bir veri paylaşım aracı olarak görmedi. Yetkililer, cihazın veri gizliliği ve bilgi güvenliği kurallarıyla çeliştiğini açıkladı.
Mahkeme Kaliforniya için hangi kararı verebilir?
Federal mahkeme, talebi kabul ederse listede bulunan seçmenlerin posta oylarının vatandaşlıkları doğrulanıncaya kadar ayrılmasına ve sayılmamasına karar verebilir. Mahkeme talebi reddederse Kaliforniya mevcut seçim uygulamasını sürdürebilir.