ABD Başkanı Donald Trump, yapay zekâ teknolojisinin hızlı gelişimine paralel olarak artan denetim taleplerine yanıt olarak "Yapay Zekâ Gücü" adında yeni bir yapı oluşturacağını bildirdi. İlk başkanlık döneminde hayata geçirdiği Uzay Kuvvetleri modelini örnek gösteren Trump, bu yapının koordinasyonunu sağlamak amacıyla yakın gelecekte bir "Yapay Zekâ Çarı" atayacağını açıkladı. Sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yapılan paylaşımda Trump, bu göreve sadece "yüksek IQ sahibi" kişilerin başvurabileceğini belirtti. Yönetimde daha önce özel temsilci olarak görev yapan ve şu anda Bilim ve Teknoloji Danışmanları Konseyi Başkanlığını yürüten David Sacks’ın ardından yeni temsilcinin kim olacağı henüz netleşmedi.
Şirketlere Yavaşlama Davası ve İsmi Değiştirme Anketi
Önerilen yeni yapının yasal yetkileri veya çalışma esasları henüz açıklanmadı. Trump, kurulacak oluşumun amacını yapay zekâ sektörünün büyümesini engellemeden, mevcut ceza ve hukuk sistemiyle usulsüzlükleri denetlemek şeklinde tanımladı. Tehlike uyarılarını "siyasi aldatmaca" olarak nitelendiren Trump, ABD’nin küresel liderliğini koruması gerektiğini vurguladı. Ayrıca "Yapay Zekâ" teriminin yetersiz olduğunu savunan Trump, Truth Social üzerinde "Üstün Zekâ", "Aşırı Zekâ" veya "Yüce Zekâ" isimlerinden hangisinin seçilmesi gerektiğine dair bir anket başlattı.
Öte yandan, önde gelen yapay zekâ şirketlerinin yöneticileri güvenlik gerekçesiyle gelişimin yavaşlatılması gerektiğini savunurken, sektörde yeni bir hukuki süreç başladı. California Federal Mahkemesinde Anthropic, OpenAI, SpaceXAI ve Google’a karşı rekabet yasalarını ihlal ettikleri iddiasıyla toplu dava açıldı. Davacılar, şirket yöneticilerinin yapay zekâ gelişimini yavaşlatmak amacıyla yasadışı bir anlaşma yaptıklarını ve bu durumun tüketicilere sunulan hizmet değerini düşürdüğünü öne sürdü. Güvenlik araştırmacıları ise teknolojinin insan denetiminden çıkma riskine dikkat çekmeye devam ediyor.
Kongre ve Eyaletlerde Düzenleme Baskısı Artıyor
Trump’ın tutumuna karşın siyasi muhalefet ve bilim insanları yasal düzenleme çağrılarını sürdürüyor. Kongre’deki kapalı oturumlarda sunum yapan Geoffrey Hinton, denetim yasalarının çıkarılması için sadece bir yıl kaldığı uyarısında bulundu. Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson sektörün öz denetim yapması gerektiğini savunurken, Senatör Jon Husted veri merkezi altyapı maliyetlerinin teknoloji şirketlerince karşılanmasını öngören kanun teklifini sundu. Senatör Josh Hawley ise yapay zekâ tabanlı denetim araçlarına yönelik soruşturma başlattı.
Federal düzeydeki belirsizlik sürerken eyalet yönetimleri kendi önlemlerini alıyor. California eyaletinde bağımsız denetim ve acil kapatma mekanizması tartışılırken, Pennsylvania ve Virginia eyaletlerinde de yeni denetim tedbirleri ve veri merkezi sorumluluk planları devreye sokuluyor. Kamuoyu araştırmaları halkın yüzde 55’inden fazlasının mevcut politikalardan memnun olmadığını gösteriyor. Eski ABD Başkanı Barack Obama da katıldığı bir etkinlikte, teknoloji şirketlerinin yavaşlama adımlarını olumlu bulduğunu ancak kalıcı çözümün hükümet düzenlemelerinden geçtiğini vurguladı.
ABD ve Çin Arasındaki Teknolojik Rekabet ve Zirve Temasları
Yapay zekâ politikaları, Washington ile Pekin arasındaki stratejik rekabetin merkezinde yer alıyor. İki ülke, gelişmiş çiplere erişim ve ihracat kısıtlamaları konularında derin görüş ayrılıkları yaşıyor. Bu kapsamda ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ile Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng, New York’ta yapay zekâ güvenliği, ticaret ve ekonomik konuları görüşmek üzere bir araya geliyor.
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamındaki temasların yanı sıra, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in Washington ziyareti sırasında düzenlenecek Beyaz Saray akşam yemeğine Sam Altman, Jensen Huang ve Sundar Pichai gibi teknoloji liderlerinin de katılacağı bildirildi. Trump yönetimi, aşırı kısıtlayıcı düzenlemelerin Amerikan şirketlerini zayıflatacağını ve Çin karşısında rekabet gücünü düşüreceğini değerlendiriyor. 500 milyar dolar değerindeki Stargate veri merkezi projesi gibi dev altyapı yatırımları desteklenirken, güvenlik odaklı uzmanlar sistemlerin kontrolden çıkması durumunda siber güvenlik ve istihdam alanında büyük riskler doğabileceği uyarısını yineliyor.
Dini Liderler ve Etik Uzmanlarından İnsan Onuru Uyarısı
Yapay zekânın etik ve toplumsal boyutları dini ve akademik çevrelerde de geniş şekilde tartışılıyor. Katolik Kilisesi lideri Papa 14. Leo, yapay zekâ kullanımının insan ilişkilerini kişisellikten uzaklaştırabileceği ve vicdani kararların algoritmalara devredilmesi riski taşıdığı uyarısını yaptı. Etik uzmanları ve ilahiyatçılar, teknolojinin insan onuruna ve özgünlüğüne zarar vermeyecek şekilde tasarlanması gerektiğine dikkat çekiyor.
Sıkça Sorulanlar
ABD Başkanı Donald Trump'ın ilan ettiği Yapay Zekâ Gücü nedir?
Yapay Zekâ Gücü, ABD'nin yapay zekâ alanındaki liderliğini korumayı ve sektördeki olumsuz kullanımları mevcut ceza ve hukuk sistemi üzerinden denetlemeyi hedefleyen yeni bir resmi oluşumdur.
Yapay Zekâ Çarı görevine kim atanacak?
Donald Trump henüz yeni temsilcinin kim olacağını açıklamadı ancak bu pozisyon için sadece yüksek IQ sahibi kişilerin değerlendirileceğini belirtti.
Yapay zekâ şirketlerine karşı açılan toplu davanın sebebi nedir?
Anthropic, OpenAI, SpaceXAI ve Google gibi devlere açılan davada, şirket yöneticilerinin gelişimi yavaşlatmak amacıyla yasadışı anlaşma yaptığı ve rekabet yasalarını ihlal ettiği iddia edilmektedir.
ABD ve Çin arasında yapay zekâ konusunda hangi temaslar gerçekleşiyor?
İki ülkenin üst düzey ekonomi yöneticileri New York'ta yapay zekâ güvenliği ve ticareti görüşmek üzere buluşurken, Beyaz Saray'daki devlet yemeğinde de teknoloji liderlerinin katılımıyla konu ele alınacak.