Yargıtay ilk kira ilişkisinin incelenmesini istedi
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, uzun yıllardır devam eden kira ilişkilerinde sonradan imzalanan sözleşmelerin beş yıllık kira tespit süresini otomatik olarak sıfırlamayacağına karar verdi. Yüksek Mahkeme, kira tespit davasında sadece son sözleşmenin başlangıç tarihine bakılmasının yeterli olmadığını; ilk kira ilişkisinin tarihi, yeni sözleşmenin amacı ve belirlenen bedelin piyasa koşullarına uygunluğunun birlikte değerlendirilmesi gerektiğini bildirdi.
Karar, 3 Mart 2026 tarihli ve 2025/3450 Esas, 2026/1141 Karar sayılı ilama dayanıyor. İlamda, kira ilişkisinin sürdürülmesi veya yazılı hâle getirilmesi amacıyla düzenlenen ara sözleşmelerin, güncel piyasa rayicini yansıtmaması durumunda beş yıllık hesabı yeniden başlatmayabileceği vurgulandı.
Kanundaki beş yıllık koşul ortadan kalkmadı. Ancak tarafların sözleşme yenilemesiyle beş yıllık dönemi her durumda yeniden başlatabileceği yönündeki yorum, somut olayın özelliklerine göre sınırlandı.
İstanbul’daki iş yeri davasında hangi aşamalar yaşandı
Uyuşmazlık, İstanbul’da 2005 yılından beri aynı kiracının kullandığı bir iş yerinden kaynaklandı. Kiraya veren, 2021 yılında aylık 22 bin liranın üzerindeki kira bedelinin çevredeki benzer iş yerlerinin kira düzeyinin altında kaldığını savunarak aylık net 39 bin lira kira tespiti talep etti.
Taraflar arasında 1 Mayıs 2018 başlangıç tarihli bir kira sözleşmesi de bulunuyordu. İlk derece mahkemesi, 2018 tarihli sözleşmenin üzerinden dava tarihinde beş yıl geçmediği gerekçesiyle kira bedelinin hak ve nesafet ölçütüne göre yeniden belirlenemeyeceğine hükmetti. Mahkeme, sözleşmedeki artış koşulunun uygulanması gerektiğine karar verdi.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi de kiraya verenin başvurusunu reddetti. Dosyanın temyiz incelemesini yapan Yargıtay ise 2018 tarihli belgenin gerçekten yeni bir kira ilişkisi kurup kurmadığının araştırılmadığı gerekçesiyle kararları bozdu.
Yargıtay, kiracının taşınmazı 2005’ten beri kesintisiz kullanıp kullanmadığının belgelerle değerlendirilmesini istedi. Yüksek Mahkemeye göre 2018 tarihli sözleşme, yalnızca mevcut kira ilişkisini yazılı duruma getirmek için imzalanmış olabilir.
Bilirkişi raporu kira hesabında iki sonucu belirleyecek
Bozma kararının ardından yerel mahkeme, 2018 tarihli sözleşmede yer alan kira bedelinin sözleşmenin imzalandığı tarihteki emsal kira değerlerine uygunluğunu inceleyecek. Yargıtay, değerlendirme için bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasını gerekli gördü.
Bilirkişi incelemesinde ilk olasılık, 2018’de belirlenen bedelin dönemin piyasa rayicine uygun olduğunun tespit edilmesi. Böyle bir durumda beş yıllık süre, 2018 tarihli sözleşmeye göre ele alınacak; ilgili dönem bakımından sözleşmedeki artış hükmü ve yasal endeks artışları dikkate alınacak.
İkinci olasılıkta ise 2018 tarihli bedelin piyasa koşullarını yansıtmadığı ve sözleşmenin eski kira ilişkisini sürdürmek amacıyla yapıldığı sonucuna varılacak. Mahkeme, kanuni koşulların varlığı hâlinde 2005 yılındaki ilk kira başlangıcını gözeterek kira bedelini hak ve nesafete göre belirleyebilecek.
Yargıtay’ın bozma kararı, iş yerinin kirasının doğrudan 39 bin liraya çıkarıldığı anlamına gelmiyor. Nihai kira tutarını, bilirkişi incelemesi ile mahkemenin somut olayda yapacağı hukuki değerlendirme belirleyecek. Kira bedelinin rayicin altında kalması da kiraya verene talep ettiği rakamı kendiliğinden uygulama yetkisi vermiyor.
Taraflar kira uyuşmazlığında hangi belgeleri saklamalı
Karar, uzun süreli kira ilişkilerinde yazılı delillerin değerini artırdı. Kiraya verenlerin ilk kira sözleşmesini, kira ilişkisinin devam ettiğini gösteren ek belgeleri ve banka aracılığıyla yapılan kira ödemelerinin kayıtlarını saklaması önem taşıyor. Söz konusu belgeler, kira ilişkisinin başlangıç tarihinin tespitinde kullanılabilecek.
Kiracıların da yalnızca son sözleşmenin tarihine güvenmemesi gerekiyor. Kiracılar, yeni sözleşmenin yapıldığı dönemdeki piyasa değerini gösteren emsal ilanları, yazışmaları, ödeme kayıtlarını ve mevcutsa uzman raporlarını muhafaza edebilir.
Tarafların yeni sözleşmeye kira bedelinin hangi ölçütle belirlendiğini açıkça yazması, ileride doğabilecek anlaşmazlıkları azaltabilir. Sözleşmede bedelin güncel piyasa rayicine göre mi, yoksa önceki bedel ve yasal artış oranı üzerinden mi saptandığının belirtilmesi, mahkeme incelemesinde açıklık sağlayabilir.
Yargıtay kararı konut ve iş yeri kiralarında tek başına bir kira artışı kuralı oluşturmadı. Karar, özellikle uzun süreli ilişkilerde her kira tespit davasının sözleşmelerin içeriği, tarafların amacı ve dönemin emsal kira verileri üzerinden ayrı ayrı incelenmesi gerektiğini ortaya koydu.
Sıkça Sorulanlar
Yargıtay kira sözleşmelerindeki beş yıl hesabı için neye karar verdi?
Yargıtay, uzun süren kira ilişkilerinde sonradan imzalanan sözleşmenin beş yıllık kira tespit süresini otomatik olarak sıfırlamayacağına hükmetti. Mahkeme, ilk kira ilişkisinin tarihi ile yeni sözleşmedeki bedelin piyasa rayicine uygunluğunu birlikte inceleyecek.
Yargıtay kararına konu olan kira uyuşmazlığı nerede yaşandı?
Uyuşmazlık, İstanbul'da 2005 yılından beri aynı kiracının kullandığı bir iş yerinde yaşandı. Kiraya veren, 2021'de 22 bin liranın üzerindeki kira bedelinin aylık 39 bin lira olarak belirlenmesini talep etti.
2018 tarihli kira sözleşmesi rayice uygunsa ne olacak?
2018 tarihli sözleşmedeki bedelin imza tarihindeki piyasa koşullarına uygun olduğu belirlenirse beş yıllık hesapta sözleşmenin başlangıcı esas alınacak. İlgili dönem için sözleşmedeki artış hükmü ve yasal endeks artışları uygulanacak.
Yargıtay kararı kira bedelini doğrudan 39 bin liraya mı çıkardı?
Hayır. Yargıtay yalnızca yerel mahkeme kararını eksik inceleme nedeniyle bozdu; kira tutarını belirlemedi. Nihai rakam, bilirkişi raporu ve yerel mahkemenin değerlendirmesi sonucunda belirlenecek.
