2025 milli gelir verilerinin ana göstergeleri
Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2025 Kurumsal Sektör Hesapları verilerine göre Gayrisafi Milli Hasıla (GSMH), bir önceki yıla kıyasla yüzde 41,4 arttı. GSMH, 62 trilyon 288 milyar 195 milyon 804 bin lira olarak hesaplandı.
Kurumsal Sektör Hesapları; mali olmayan şirketler, mali şirketler, hanehalkı, hanehalkına hizmet veren kâr amacı olmayan kuruluşlar ve genel devletin ekonomideki yerini ayrı ayrı izliyor. Hesaplar, üretimden doğan katma değerin kimler tarafından yaratıldığını, gelirin ne kadarının tüketildiğini ya da tasarrufa ayrıldığını ve ekonominin finansman dengesini ortaya koyuyor.
GSMH’deki yıllık artış cari fiyatlarla hesaplanan değişimi ifade ediyor. Veriler, fiyat hareketlerinden arındırılmış büyüme oranı olarak değerlendirilmemeli. Kurumsal sektör verileri, ekonominin gelir ve tasarruf bileşimini göstermesi bakımından milli gelir serilerini tamamlayan göstergeler arasında yer alıyor.
Katma değerin yarısından fazlası şirketlerden geldi
Mali olmayan şirketler, 2025’te toplam ekonomide yaratılan katma değerin yüzde 55,5’ini üretti. Sanayi, ticaret, ulaştırma ve diğer üretim-hizmet faaliyetlerini kapsayan mali olmayan şirketler, katma değer içinde en yüksek paya sahip sektör oldu.
Hanehalkı ve hanehalkına hizmet veren kâr amacı olmayan kuruluşlar, mali olmayan şirketlerin ardından geldi. Genel devlet de katma değer yaratan sektörler arasında üçüncü sırada yer aldı. Ayrıntılı dağılımda hanehalkı ve ilgili kuruluşların payı yüzde 27,9, genel devletin payı yüzde 12,6, mali şirketlerin payı ise yüzde 4,1 olarak hesaplandı.
Katma değer dağılımı, üretim ve hizmet faaliyetlerinin ekonomideki ağırlığını gösteriyor. Mali olmayan şirketlerin yüzde 55,5’lik payı, şirketler kesiminin toplam üretim gelirindeki belirleyici konumunu koruduğuna işaret etti.
Tasarruf oranlarında hanehalkı ve şirket görünümü
Toplam gayrisafi tasarrufların Gayrisafi Yurt İçi Hasıla’ya (GSYH) oranı 2025’te yüzde 29,9 oldu. Sektörler arasında en yüksek tasarruf oranı yüzde 15 ile mali olmayan şirketlerde kaydedildi.
Hanehalkının GSYH içindeki gayrisafi tasarruf oranı yüzde 9,1 olarak belirlendi. Genel devletin oranı yüzde 4,1, mali şirketlerin oranı yüzde 1,7 oldu. Toplam tasarruf oranı, ekonomi genelinde tüketilmeyen ve yatırım ya da finansal varlıklara yönlendirilebilecek gelir büyüklüğüne ilişkin temel göstergelerden biri sayılıyor.
Hanehalkı tasarrufunun harcanabilir gelire oranı ise 2024’teki yüzde 13,9 seviyesinden 2025’te yüzde 14,3’e yükseldi. Hanehalkının net harcanabilir geliri 39,4 trilyon lira, tüketim harcamaları 34,6 trilyon lira olarak hesaplandı. Hanehalkı tasarruf oranındaki artış, harcanabilir gelirin tüketim dışındaki bölümünün önceki yıla göre genişlediğini gösterdi.
Hanehalkı tasarruf oranı ile hanehalkının GSYH içindeki tasarruf oranı aynı göstergeyi anlatmıyor. İlk oran, hanehalkı tasarrufunu kendi harcanabilir gelirine göre ölçüyor; ikinci oran tasarrufun ülke ekonomisinin toplam üretim değerindeki payını gösteriyor.
Net borç alma oranı yüzde 1,8’e yükseldi
Toplam ekonomi, 2025’i net borç alan pozisyonda tamamladı. Net borç alma oranı, GSYH’nin yüzde 1,8’i düzeyinde gerçekleşti. Bir önceki yıl toplam ekonomi GSYH’nin yüzde 0,9’u oranında net borç alan konumundaydı.
Net borç alma, ekonomi genelindeki tasarrufların yatırım ve harcama ihtiyaçlarını karşılamaya yetmediği büyüklüğü gösteren ulusal hesaplar kalemidir. Oranın yüzde 0,9’dan yüzde 1,8’e çıkması, toplam ekonominin finansman ihtiyacının milli gelire kıyasla arttığını ortaya koydu.
Gösterge, tek başına kamu borcu, şirket borcu ya da hanehalkı borcu anlamına gelmiyor. Net borç verme-net borç alma hesabı, tüm kurumsal sektörlerin gelir, harcama, yatırım ve tasarruf dengelerinin toplulaştırılmasıyla oluşturuluyor. Türkiye ekonomisi, 2025 verilerinde net borç alan pozisyonunu sürdürdü.
Veriler ekonomi dengesi için ne anlatıyor
2025 hesapları, katma değerde mali olmayan şirketlerin baskın payını koruduğunu, hanehalkının gelirinden ayırdığı tasarruf payının arttığını ve ekonomi genelindeki net finansman ihtiyacının yükseldiğini gösteriyor. Aynı veri seti içinde tasarrufların GSYH’ye oranının yüzde 29,9’a ulaşması, sektörlerin milli gelir içindeki tasarruf katkılarını da ortaya koyuyor.
Kurumsal sektör hesapları, yalnızca bir yıllık tabloyu sunmakla sınırlı değil. Serinin sonraki dönem sonuçları; hanehalkı tüketimi, şirket yatırımları, kamu maliyesi ve dış finansman gereksinimindeki değişimin izlenmesinde kullanılacak. 2025 sonuçlarında öne çıkan temel başlık, hanehalkı tasarruf oranındaki sınırlı yükselişe karşılık toplam ekonominin net borç alma oranındaki artış oldu.
Sıkça Sorulanlar
Türkiye'nin 2025 Gayrisafi Milli Hasılası ne kadar oldu?
Türkiye'nin Gayrisafi Milli Hasılası 2025 yılında yüzde 41,4 artarak 62 trilyon 288 milyar 195 milyon 804 bin lira oldu.
2025'te katma değere en yüksek katkıyı hangi sektör yaptı?
Mali olmayan şirketler, 2025 yılında Türkiye ekonomisinde yaratılan toplam katma değerin yüzde 55,5'ini üreterek ilk sırada yer aldı.
Hanehalkı tasarruf oranı 2025'te kaç oldu?
Hanehalkı tasarrufunun harcanabilir gelire oranı 2024'te yüzde 13,9 iken 2025'te yüzde 14,3'e yükseldi.
Türkiye ekonomisinin net borç alma oranı neyi gösterir?
Net borç alma oranı, ekonomi genelindeki tasarrufların toplam yatırım ve harcama ihtiyacını karşılamadığı büyüklüğü gösterir. Türkiye'de oran 2025'te GSYH'nin yüzde 1,8'i olarak hesaplandı.