Türkiye, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu’ndaki konuşmasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı hedef alan sözlerine, New York’ta yanıt hakkını kullanarak karşılık verdi. Türkiye adına konuşan üçüncü kâtip düzeyindeki diplomat, Netanyahu’nun suçlamalarını mesnetsiz ve kötü niyetli olarak niteledi. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı ile hükümet üyeleri de açıklamalar yayımladı.
Türkiye Genel Kurul’da yanıt hakkını kullandı
Türkiye’nin Genel Kurul’daki açıklamasında, Netanyahu’nun Türkiye’ye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’a yönelik iddialarının kesin biçimde reddedildiği bildirildi. Açıklamada, İsrail Başbakanı’nın konuşması sırasında çok sayıda heyetin salonu terk etmesinin diplomatik bir kınama anlamı taşıdığı vurgulandı.
Türk diplomat, salonu terk eden heyetlerin Netanyahu’nun politikalarına ve söylemlerine yönelik tutumunu ortaya koyduğunu söyledi. Açıklamada, İsrail Başbakanı’nın uluslararası alandaki yalnızlığının derinleştiği görüşü de yer aldı.
Türkiye, iki devletli çözüm politikasını sürdüreceğini bildirdi. Açıklamada, 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen bir Filistin Devleti kurulmasının kalıcı barış için gerekli olduğu belirtildi.
Netanyahu Erdoğan ve Türkiye’yi hedef aldı
Netanyahu, Genel Kurul konuşmasında Türkiye’yi Hamas’ı desteklemekle suçladı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan hakkında “tiran” ifadesini kullandı. İsrail Başbakanı, Türkiye’nin Hamas yöneticilerine ev sahipliği yaptığını da ileri sürdü.
Netanyahu’nun konuşması yalnızca Türkiye’ye yönelik sözlerden oluşmadı. İsrail Başbakanı İran’ı, İngiltere ve Fransa’yı da eleştirdi; New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani hakkında da suçlamalarda bulundu. Konuşma sırasında bazı delegasyonlar salonu terk etti, Netanyahu’nun ekibindeki bazı kişiler ise ayakta alkışladı.
Netanyahu, İran’ın nükleer silah geliştirme kapasitesine karşı İsrail ve ABD’nin askerî eylemler yürüttüğünü savundu. İsrail Başbakanı ayrıca Hizbullah’a yönelik operasyonlardan söz ederken kürsüde bir çağrı cihazı gösterdi ve Golan Tepeleri konusunda Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’yı hedef aldı.
Salonu terk eden heyetlerin sayısında farklı veriler var
Salondaki protestonun kapsamına ilişkin anlatımlar farklı ayrıntılar içeriyor. Bazı haberlerde yaklaşık 70 ülkenin temsilcisinin, bazı haberlerde ise aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 77 heyetin Netanyahu konuşmaya başladığında salonu terk ettiği bildirildi. Bazı katılımcıların konuşmayı dinlemek üzere salona gelmediği de aktarıldı.
Kaynaklarda, çok sayıda temsilcinin konuşma esnasında dışarı çıktığı ve bazı katılımcıların tepki gösterdiği aktarılırken, Netanyahu’nun konuşmasını neredeyse boş bir salona sürdürdüğü bildirildi. İsrailli milletvekili Ahmed Tibi de sosyal medya paylaşımında salonun boşalmasını Netanyahu ile alay ederek yorumladı; bazı İsraillilerin Netanyahu’yu alkışlamak için salonda bulunduğu yönündeki görüntüler de gündeme geldi.
İsrail Başbakanlık Ofisinin tribünlerde Netanyahu’yu alkışlayacak bir grup oluşturduğu, BM görevlilerinin grubu birden fazla kez uyardığı da haberlerde yer aldı. Netanyahu, salonu terk eden delegelere hitaben konuşmasını sürdürdü.
Ankara’dan açıklamalar peş peşe geldi
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Netanyahu’nun BM kürsüsünü Türkiye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’a yönelik suçlamalar için kullanmasını eleştirdi. Duran, sözlerin BM’nin barış, hukuk ve diyalog ilkeleriyle bağdaşmadığını söyledi.
Duran, Gazze’deki insani felaketin ve uluslararası hukuk kapsamındaki tartışmaların bu tür açıklamalarla görünmez hâle getirilemeyeceğini belirtti. Türkiye’nin açıklamasında da İsrail’in Gazze, işgal altındaki Batı Şeria, Lübnan ve Suriye’deki uygulamalarına ilişkin eleştiriler yer aldı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum da Netanyahu’nun Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı hedef almasına tepki gösterdi. Kurum, propaganda faaliyetlerinin savaşın etkilerini ve sivil kayıpları unutturamayacağını söyledi.
AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, AK Parti Genel Başkanvekili Efkan Ala ve AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Faruk Acar da açıklamalarında Netanyahu’nun sözlerini eleştirdi. Yetkililer, Türkiye’nin Filistin halkına desteğini ve Gazze’deki insani duruma ilişkin tutumunu sürdüreceğini bildirdi.
UCM kararı ve Filistin politikası tartışıldı
Türkiye’nin Genel Kurul’daki yanıtında, Netanyahu hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesinin savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar kapsamında çıkardığı tutuklama kararına atıf yapıldı. Uluslararası Ceza Mahkemesi 2024 yılında Netanyahu hakkında tutuklama emri çıkarmış, Netanyahu ise suçlamaları reddetmişti.
Türkiye, Netanyahu’nun açıklamalarının Gazze’deki savaş ve Filistin meselesindeki eleştirileri gölgelemeyi amaçladığını savundu. Ankara, Filistin halkına desteğini ve iki devletli çözüm yönündeki diplomatik çizgisini koruyacağını bildirdi.
Genel Kurul’daki karşılıklı açıklamalar, Türkiye ile İsrail arasında son dönemde sertleşen siyasi ve diplomatik söylemlerin yeni bir başlığı oldu. Tarafların Gazze savaşı, Filistin devletinin tanınması ve bölgesel güvenlik konularındaki görüş ayrılıkları sürüyor.
New York’ta protestolar ve diplomatik gündem
Netanyahu’nun konuşması sırasında BM binası çevresinde Gazze savaşı karşıtı gösteriler de düzenlendi. Göstericiler ateşkes çağrısı yaptı ve İsrail’in askerî operasyonlarını protesto etti.
Gösteriler sırasında aralarında oyuncu Susan Sarandon’ın da bulunduğu çok sayıda kişi gözaltına alındı. Bazı protestocular “soykırımı durdurun” yazılı pankartlar taşıdı.
Genel Kurul görüşmeleri sırasında İsrail’in BM Daimi Temsilcisi Danny Danon’un, İran masasındaki bir diplomata Starlink uydu internet cihazı uzattığı bildirildi. İranlı diplomat cihazı kabul etmedi. Olay, sosyal medyada diplomatik nezaket tartışmalarına neden oldu.
New York’taki Genel Kurul haftası, Filistin meselesinin yanı sıra İran, Lübnan, Suriye ve bölgesel güvenlik başlıklarının da öne çıktığı bir dönemde yapılıyor. Türkiye’nin yanıt hakkını kullanması, Ankara’nın Netanyahu’nun iddialarına doğrudan Genel Kurul kürsüsünden karşılık vermesi bakımından önem taşıyor.
Sıkça Sorulanlar
Türkiye Netanyahu'nun BM konuşmasına nasıl yanıt verdi?
Türkiye, New York'taki BM 81. Genel Kurulu'nda yanıt hakkını üçüncü kâtip düzeyindeki diplomatı aracılığıyla kullandı. Türk diplomat, Netanyahu'nun Türkiye ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hakkındaki suçlamalarını mesnetsiz ve kötü niyetli diye niteledi.
Netanyahu Cumhurbaşkanı Erdoğan hakkında ne söyledi?
Binyamin Netanyahu, BM Genel Kurulu konuşmasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan için “tiran” ifadesini kullandı. Netanyahu ayrıca Türkiye'yi Hamas'ı desteklemek ve Hamas yöneticilerine ev sahipliği yapmakla suçladı.
Netanyahu konuşurken kaç heyet BM Genel Kurulu salonunu terk etti?
Heyet sayısına ilişkin farklı veriler bulunuyor. Bazı haberlerde yaklaşık 70 ülke temsilcisinin, bazı haberlerde ise 77 heyetin Netanyahu konuşmaya başladığında salonu terk ettiği bildirildi.
Türkiye'nin Filistin meselesindeki tutumu nedir?
Türkiye, 1967 sınırları temelinde başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen bir Filistin Devleti kurulmasını savunuyor. Ankara, iki devletli çözümün kalıcı barış için gerekli olduğunu bildiriyor.