Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 13. Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, 30 Ekim 2026 Cuma günü Ankara’da yapıldı. Zirveyle TDT dönem başkanlığı Azerbaycan’dan Türkiye’ye geçti. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev toplantıya katılmazken, Azerbaycan heyetine Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov başkanlık etti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, zirvenin açılışında Türk dünyasının aile fotoğrafında ayrılığa ve ihtilafa yer olmadığını söyledi. Erdoğan, Türkiye’nin dönem başkanlığında teşkilatın kurumsal birikimini somut sonuçlara dönüştürmeyi hedeflediklerini belirtti.
Türkiye TDT dönem başkanlığını devraldı
TDT’nin 13. Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, Türkiye’nin ev sahipliğinde Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlendi. Toplantının teması, “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” olarak belirlendi.
Zirveye Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Türkmenistan Devlet Başkanı Serdar Berdimuhamedov ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman katıldı. TDT Genel Sekreteri de toplantıda yer aldı.
Erdoğan, Türkiye’nin devraldığı dönem başkanlığında ortak dilin yaygınlaştırılması, kültürel ve sportif etkinliklerin desteklenmesi ile üye ülkeler arasındaki seyahatlerin kolaylaştırılması için çalışacaklarını açıkladı. Türkiye’nin, TDT’nin 2027-2031 stratejisi ve stratejik ortaklık ile ebedî dostluk anlaşmasına ilişkin çalışmalarını da ilerletmeyi amaçladığını bildirdi.
Ankara Bildirisi ticaret ve iş birliğini öne çıkardı
Zirvenin ardından liderler Ankara Bildirisi’ni imzaladı. Ortak metinde üye ülkeler arasındaki ticaretin hızlandırılması, ekonomik iş birliğinin güçlendirilmesi ve bölgesel pazarlara erişimin desteklenmesi hedefleri yer aldı.
Bildiri, Türk devletleri arasındaki dayanışmanın daha kapsamlı stratejik iş birliğine dönüştürülmesi iradesini de içerdi. Türkiye’nin dönem başkanlığı, imzalanan kararların ulaştırma, ticaret, teknoloji ve kültür alanlarında uygulanmasına odaklanacak.
Erdoğan, zirvenin sonunda görev süresi tamamlanan Genel Sekreter Kubanıçbek Ömüraliyev’e teşekkür etti; yeni Genel Sekreter Mirvohid Azimov’a başarı diledi. Erdoğan ayrıca Türk devletleri liderlerini 11-12 Kasım tarihlerinde Antalya’da düzenlenecek COP31 Liderler Zirvesi’ne davet etti.
Aliyev yerine Bayramov Azerbaycan’ı temsil etti
İlham Aliyev’in, 30 Ekim 2026’da Ankara’da yapılan zirveye katılmayacağı daha önce açıklanmıştı. Aliyev’in yerine Azerbaycan’ı Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov temsil etti. Azerbaycan heyeti, zirve kapsamındaki diğer toplantı ve etkinliklere de katıldı.
Aliyev’in katılmama gerekçesi olarak daha önce belirlenen programı ve yoğun çalışma takvimi gösterildi. Azerbaycan Cumhurbaşkanının aynı tarihte Bakü’de düzenlenen FIFA U-15 Dünya Şampiyonası ve Festivali’nin finali ile kapanış töreninde yer alacağı, finalistlere ödüllerini vereceği aktarıldı.
Aliyev’in Ankara ziyaretine katılmaması, Azerbaycan’ın TDT çalışmalarından çekildiği anlamına gelmiyor. Bayramov’un bakan düzeyindeki temsili, Azerbaycan’ın zirve gündemindeki karar ve görüşmelere katılımını sürdürmesini sağladı.
Erdoğan birlik ve iş birliği mesajı verdi
Erdoğan, Türk devletleri arasındaki dayanışmanın ortak çıkarlar temelinde güçlendirilmesi gerektiğini söyledi. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile temasların artırılmasını destekleyen Erdoğan, Türkmenistan’ı teşkilatın tam üyesi olarak görmek istediklerini belirtti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki temasları ve Güney Kafkasya’da kalıcı barış çabalarını desteklediklerini açıkladı. Erdoğan ayrıca İran ile artan tansiyonun silahlar yerine diplomasiyle çözülmesi temennisinde bulundu.
Konuşmada Filistin’de adil ve kalıcı çözüm için ortak çaba çağrısı da yapıldı. Erdoğan, Gazze’ye insani yardımların ulaştırılması ve yeniden imar çalışmalarının başlatılması gerektiğini belirtti.
Ulaştırma, ticaret ve dijital projeler gündemdeydi
Zirvede Trans Hazar Doğu-Batı Orta Koridoru, sınır geçişleri, gümrük işlemleri ve lojistik maliyetler öne çıkan başlıklar arasında yer aldı. Erdoğan, Türk dünyasının doğudan batıya uzanan güçlü bir ticaret, ulaştırma ve enerji merkezine dönüşebileceğini söyledi.
Siber güvenlik ve siber iş birliği mutabakatının imzalanarak uygulamaya geçirilmesi hedefleri de gündeme geldi. Ortak uydu projesinin hızlandırılması ile üye ülkelerin pazarlarını bir araya getirecek dijital ticaret platformu kurulması planları paylaşıldı.
Erdoğan, Oğuz, Kıpçak ve Karluk dil gruplarını kapsayacak Büyük Türk Dili Modeli çalışmalarına üye ülkelerin katkı vermesini istedi. Zirvede teşkilatın iş birliğini derinleştirecek kararlar ve Ankara Bildirisi kabul edildi.
Ankara zirvesi sonrası dönem başkanlığı Türkiye’de
TDT, Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan’ın üye olduğu; Türk dünyası ülkeleri arasındaki çok taraflı iş birliğini geliştirmeyi hedefleyen bir kuruluş olarak faaliyet gösteriyor. KKTC teşkilatta gözlemci statüsünde bulunurken Türkmenistan toplantılara farklı iş birliği mekanizmalarıyla katılıyor.
Ankara’daki zirveyle Türkiye, Azerbaycan’ın dönem başkanlığını devraldı. Yeni dönemde alınan kararların ulaştırma, ticaret, dijitalleşme, kültür ve güvenlik alanlarında somut ortak projelere dönüşmesi bekleniyor.
Sıkça Sorulanlar
Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi nerede ve ne zaman yapıldı?
Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi, 30 Ekim 2026 Cuma günü Ankara’daki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlendi.
TDT dönem başkanlığını hangi ülke devraldı?
Türkiye, Türk Devletleri Teşkilatı dönem başkanlığını Azerbaycan’dan devraldı. Türkiye, yeni dönemde ticaret, ulaştırma, dijitalleşme ve kültürel iş birliğine öncelik vereceğini açıkladı.
Ankara Bildirisi’nde hangi başlıklar yer aldı?
Ankara Bildirisi, üye ülkeler arasındaki ticaretin hızlandırılması, ekonomik iş birliğinin güçlendirilmesi ve bölgesel pazarlara erişimin desteklenmesi hedeflerini içerdi.
İlham Aliyev TDT Ankara Zirvesi’ne katıldı mı?
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev Ankara’daki zirveye katılmadı. Azerbaycan’ı Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov temsil etti; Aliyev’in Bakü’de önceden planlanmış programı bulunduğu bildirildi.