Atlantik üzerinde aynı irtifada karşılaşan Iberia A321XLR ile Air Europa 787-9, TCAS uyarıları sonrası acil kaçınma manevrası yaptı; inceleme başlatıldı.
Iberia’ya ait Airbus A321XLR ile Air Europa’ya ait Boeing 787-9, Atlantik üzerinde aynı hava yolunda, aynı irtifada ve zıt yönlerde ilerlerken tehlikeli şekilde yaklaştı. Her iki uçakta devreye giren TCAS çözüm tavsiyeleri sonrasında pilotların gerçekleştirdiği tırmanma ve alçalma manevraları güvenli ayrımı yeniden sağladı.
Iberia’nın Recife–Madrid seferini gerçekleştiren EC-OLE tescilli Airbus A321XLR uçağı ile Air Europa’nın Madrid–São Paulo seferindeki EC-NBM tescilli Boeing 787-9’u, 10 Temmuz 2026 günü saat 01.23 UTC sıralarında Atlantik Okyanusu üzerinde aynı hava yolunda ve aynı uçuş seviyesinde karşı karşıya geldi. Batı Sahra kıyılarının açığında, N857 hava yolunda FL360 seviyesinde yaşanan olayda her iki uçakta da Trafik Çarpışma Önleme Sistemi’nin çözüm tavsiyeleri devreye girdi. Iberia uçağı alçalırken Air Europa uçağı tırmanarak güvenli dikey ayrımı yeniden sağladı. Olayla ilgili teknik soruşturma başlatıldı.
İki uçak aynı hava yolunda zıt yönlerde ilerliyordu
Olaya karışan uçaklardan EC-OLE tescilli Airbus A321XLR, Iberia’nın IB140 seferi kapsamında Brezilya’nın Recife kentinden Madrid’e uçuyordu.
Bunlara da Göz Atabilirsiniz
Air Europa İlk Airbus A350’sini 2028’de Teslim Alacak
Guayaquil’de İlginç Olay: İtfaiye Aracı A350’ye Çarptı
Air Europa, Dünyanın En Verimli Havayolları Arasında 4’üncü Sıraya Yükseldi
Air Europa’ya ait EC-NBM tescilli Boeing 787-9 ise UX57 seferiyle Madrid’den São Paulo’ya ilerliyordu. Uçağın olay sırasında kullanılan hava trafik kontrol çağrı işareti AEA05 olarak kayıtlara geçti.
Her iki uçak da Batı Sahra kıyıları açıklarında bulunan N857 hava yolunda FL360, yani 36 bin fit irtifada seyrediyordu. Iberia uçağı kuzeydoğu, Air Europa uçağı ise güneybatı yönünde ilerliyordu. Resmî soruşturma kaydı, uçakların aynı hava yolunda, aynı seviyede ve zıt yönlerde bulunduğunu doğruladı.
TCAS çözüm tavsiyeleri eş zamanlı olarak devreye girdi
Uçakların tehlikeli şekilde yaklaşması üzerine her iki kokpitte de TCAS çözüm tavsiyesi, diğer adıyla Resolution Advisory (RA), oluşturuldu.
Sistem, Iberia A321XLR ekibine alçalma, Air Europa 787-9 ekibine ise koordineli biçimde tırmanma talimatı verdi. Pilotların uyarıları uygulamasıyla uçaklar farklı irtifalara yöneldi ve gerekli dikey ayrım sağlandı. Her iki uçuş da daha sonra planlanan varış noktalarına devam ederek güvenli şekilde iniş yaptı.
TCAS hava trafik kontrolünden bağımsız çalışıyor
TCAS, çevredeki uçakların konum ve hareketlerini takip ederek çarpışma riski oluşması durumunda pilotlara dikey kaçınma manevraları öneriyor.
Çözüm tavsiyesi verildiğinde pilotların hava trafik kontrolünden yeni bir onay beklemeden uyarıyı derhal uygulaması gerekiyor. FAA prosedürleri de TCAS çözüm tavsiyesinin, hava trafik kontrol talimatıyla çelişmesi durumunda dahi öncelikli olarak takip edilmesini öngörüyor.
Iberia uçağının irtifa değişiklikleri dikkat çekti
Uçuş takip verilerine dayanan ilk değerlendirmelere göre Iberia A321XLR, TCAS uyarısının ardından 36 bin fitten 35 bin fite alçaldı. Uçak daha sonra 37 bin fite, ardından 38 bin fite tırmandı.
Bu değişikliklerin, kaçınma manevrasının tamamlanmasının ardından uçağın hava trafik kontrolü tarafından yeniden uygun bir uçuş seviyesine yerleştirilmesi amacıyla gerçekleştirildiği değerlendiriliyor. Ancak manevraların ayrıntılı sıralaması ve verilen kontrol talimatları, resmî soruşturmanın sonuçlarıyla kesinlik kazanacak.
İki uçağın aynı irtifaya nasıl geldiği araştırılıyor
Olayın temelinde pilot hatası, hatalı hava trafik kontrol izni, koordinasyon eksikliği veya farklı bir prosedür sorunu bulunup bulunmadığı henüz açıklanmadı.
İlk bilgiler, her iki uçuş ekibinin de FL360 seviyesini korumak üzere izin aldığını gösteriyor. Buna karşın soruşturma tamamlanmadan irtifa çakışmasının nedeni veya sorumluluğu hakkında kesin bir değerlendirme yapılamıyor.
Normal operasyonlarda karşılıklı yönde ilerleyen uçakların farklı uçuş seviyelerinde tutulmasıyla dikey ayrım sağlanıyor. Ancak okyanus ve uzak hava sahalarında uygulanan seviye tahsisleri; rota yapısı, hava trafik hizmeti, uçuş yönü ve bölgesel prosedürlere göre değişiklik gösterebiliyor.
SLOP uygulanıp uygulanmadığı açıklanmadı
Okyanus operasyonlarında kullanılan Strategic Lateral Offset Procedure (SLOP), uçakların aynı rota merkez hattı üzerinde uçmasını önlemek amacıyla belirli koşullarda hava yolunun sağına doğru yanal kaydırma yapılmasına imkân tanıyor.
Olay sırasında uçaklardan birinin SLOP uygulayıp uygulamadığı veya iki uçak arasındaki gerçek yatay mesafenin ne kadar olduğu resmî makamlar tarafından henüz açıklanmadı.
Resmî soruşturma sürüyor
İspanya Sivil Havacılık Kaza ve Olayları Araştırma Komisyonu CIAIAC, olayı IN-017/2026 numarasıyla soruşturma kapsamına aldı. İncelemede uçaklara verilen irtifa izinleri, hava trafik kontrol kayıtları, uçuş ekiplerinin uyguladığı TCAS manevraları ve ayırma kaybına yol açan operasyonel süreçlerin değerlendirilmesi bekleniyor.
Soruşturma tamamlanmadan hava trafik kontrolörleri veya uçuş ekipleri hakkında kesin bir hata değerlendirmesi yapılması mümkün değil. Olay, TCAS’ın hava trafik yönetimindeki diğer güvenlik katmanlarının ardından devreye giren kritik bir çarpışma önleme sistemi olduğunu bir kez daha gösterdi.