Kolombo Yüksek Mahkemesinden Beş Yıl Sonra Gelen Karar
Sri Lanka’da 2019 yılında gerçekleştirilen ve ülke tarihinin en kanlı terör eylemlerinden biri olarak kayıtlara geçen Paskalya Pazarı saldırılarına ilişkin dava sonuçlandı. Kolombo Yüksek Mahkemesi Özel Ceza Dairesi, beş yıldır devam eden yargılama sürecinin ardından kararını açıkladı. Üç hakimden oluşan mahkeme heyeti, davada yargılanan 24 sanıktan 15’ini suçlu bulurken, 9 sanığın ise beraatına karar verdi. Yargılanan sanıkların tamamının ülkedeki Müslüman azınlık mensubu olduğu açıklandı.
Mahkeme kararına göre, suçlu bulunan 15 kişiden 14’ü cinayet, terör eylemi tasarlamak, ateşli silah ve patlayıcı madde bulundurmak dahil yöneltilen tüm suçlamalardan mahkûm edildi. Bir sanık ise suçlamaların yalnızca bir kısmından suçlu bulundu. Kararın açıklanması sırasında mahkeme salonu ve çevresinde özel polis birlikleri ile askeri unsurlar yoğun güvenlik önlemleri aldı.
23 Binden Fazla Suçlama ve Binlerce Tanık Dinlendi
Sri Lanka yargı tarihinin en geniş kapsamlı davası olarak nitelendirilen yargılama sürecinde sanıklara toplam 23 bin 270 ayrı suçlama yöneltildi. Terörle Mücadele Yasası kapsamında yürütülen soruşturmada, savcılık makamı 2 bin 300’den fazla tanığı dinledi ve mahkemeye 2 binden fazla delil sundu.
Suçlu bulunanlar arasında, saldırıyı gerçekleştiren sekiz kişilik intihar eylemcisi grubuna lojistik ve fikirsel destek sağladığı belirlenen Mohamed Naufer de yer alıyor. Savcılık makamı, Naufer’in saldırıların ana planlayıcısı olduğunu açıkladı. Dava sürecinde yargılanan 25 kişiden birinin gözaltı süresince hayatını kaybetmesi nedeniyle karar 24 sanık üzerinden verildi. Sri Lanka’da 1976 yılından bu yana infaz gerçekleştirilmediği için mahkûmlar hakkındaki olası ölüm cezalarının müebbet hapse çevrilmesi öngörülüyor.
2019 Paskalya Saldırılarının Bilanço ve Hedefleri
21 Nisan 2019 tarihinde gerçekleşen koordinatlı saldırılarda, başkent Kolombo ve çevresindeki üç lüks otel ile ikisi Katolik, biri Protestan olan üç ayrı kilise hedef alındı. Hristiyanların Paskalya ayini sırasında düzenlenen intihar saldırılarında, aralarında 45 yabancı uyruklu kişinin de bulunduğu 270’ten fazla insan hayatını kaybetti, 500’den fazla kişi yaralandı. Bazı resmi kaynaklar toplam can kaybını 279 olarak aktarıyor.
Saldırılarda yaşamını yitiren yabancılar arasında ABD, İngiltere, Hindistan, Türkiye, Japonya, Danimarka, İspanya ve Hollanda vatandaşları yer alıyordu. ABD makamları da saldırıyla bağlantılı üç sanık hakkında terör suçlamasıyla adli süreç yürütmüştü. Saldırıları gerçekleştiren intihar eylemcilerinin tamamı patlamalar sırasında öldü. Yerel terör gruplarınca organize edilen eylemler, Sri Lanka’da 2009 yılında sona eren iç savaştan bu yana sivil halkı hedef alan en ölümcül eylem olarak kayıtlara geçti.
İstihbarat İhmalleri, Siyasi Tartışmalar ve Tepkiler
Saldırıların ardından yürütülen meclis ve adli soruşturmalar, güvenlik birimlerinin ciddi ihmalleri olduğunu ortaya koydu. Hindistan dahil komşu ülkelerden gelen spesifik istihbarat uyarılarının zamanında yetkili makamlarla paylaşılmadığı saptandı. İstihbarat zafiyeti nedeniyle yürütülen ayrı davalarda, eski bir emniyet müdürü ve üst düzey savunma yetkilisi ölüm cezasına çarptırıldı. Ayrıca dönemin devlet başkanı Maithripala Sirisena, ulusal güvenlik zafiyetinden sorumlu bulunarak kurbanların ailelerine tazminat ödemeye mahkûm edildi.
Kararın açıklanmasının ardından Sri Lanka Katolik Kilisesi temsilcileri ve kurban yakınları, uzun süren yargı sürecinin ardından adalet adına adım atılmasını olumlu karşıladı. Ancak kilise yetkilileri ve mağdur aileleri, olayların arkasındaki muhtemel siyasi komplo iddialarının üzerine gidilmesini talep ediyor. Eski istihbarat başkanı Suresh Sallay ve eski Devlet Başkanı Gotabaya Rajapaksa hakkında, siyasi çıkar amacıyla güvenlik krizine göz yumulduğu yönündeki iddialara ilişkin yürütülen adli soruşturmalar devam ediyor.
Sıkça Sorulanlar
Sri Lanka'daki Paskalya saldırıları davasında kaç kişi suçlu bulundu?
Yüksek Mahkeme'de yargılanan 24 sanıktan 15'i terör, cinayet ve patlayıcı madde bulundurma suçlarından mahkûm edildi, 9 sanık ise beraat etti.
2019 Paskalya Pazarı saldırılarında kaç kişi hayatını kaybetti?
Başkent Kolombo ve çevresindeki üç otel ile üç kiliseyi hedef alan intihar saldırılarında 45'i yabancı uyruklu olmak üzere 270'ten fazla kişi yaşamını yitirdi, 500'den fazla kişi yaralandı.
Saldırıların ana planlayıcısı olarak kim mahkûm edildi?
İntihar eylemcilerine lojistik ve fikirsel destek sağladığı belirlenen Mohamed Naufer (Naufer Moulavi) terör ve cinayet suçlarından mahkûm edilen ana isimler arasında yer aldı.
Dava sürecinde üst düzey yetkililere ilişkin ne tür kararlar alındı?
İstihbarat uyarılarını zamanında değerlendirmedikleri gerekçesiyle eski devlet başkanı Maithripala Sirisena tazminata mahkûm edilirken, eski emniyet müdürü ve üst düzey savunma yetkilisi ihlal ve ihmal suçlamasıyla ceza aldı.