SPK Fon Piyasasındaki Likidite Adımları İçin Düğmeye Bastı
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul piyasalarında ve yatırım fonlarında gözlenen likidite ile temerrüt gelişmelerinin ardından sermaye piyasalarının güvenilir, şeffaf ve istikrarlı işleyişini temin etmek üzere radikal kararlar aldı. 17 Eylül 2026 tarihli bültenle duyurulan tedbir paketi kapsamında, yedi portföy yönetim şirketinin Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (TEFAS) üzerinde işlem gören tüm yatırım fonları hem alım hem de satım yönünde işleme kapatıldı.
Söz konusu kararlar, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 96. maddesi çerçevesinde yatırımcıların hak ve yararlarının korunması hedefiyle yürürlüğe konuldu. Alınan önlemler, tek bir kuruma yönelik kısıtlama yerine, fon piyasasında son dönemde yaşanan kredi ve nakit akışı sorunlarını sistem geneline yayılmadan kontrol altına almayı hedefliyor.
TEFAS İşlemleri Durdurulan 7 Şirket ve 130 Fonun Tasfiye Süreci
SPK kararıyla TEFAS’ta alım ve satımı durdurulan portföy yönetim şirketleri Tera Portföy Yönetimi A.Ş., Pusula Portföy Yönetimi A.Ş., Hedef Portföy Yönetimi A.Ş., Atlas Portföy Yönetimi A.Ş., A1 Portföy Yönetimi A.Ş., Pardus Portföy Yönetimi A.Ş. ve Bulls Portföy Yönetimi A.Ş. olarak açıklandı. Bu şirketlerin TEFAS platformundaki tüm katılma payı işlemleri durdurulurken, bültende unvanları tek tek sıralanan 130 yatırım fonu için ise tasfiye süreci ilan edildi.
Tasfiyeye konu olan 130 yatırım fonunun kurum bazındaki dağılımı şu şekildedir:
- Pardus Portföy Yönetimi A.Ş.: 42 fon
- Hedef Portföy Yönetimi A.Ş.: 31 fon
- Atlas Portföy Yönetimi A.Ş.: 16 fon
- Bulls Portföy Yönetimi A.Ş.: 15 fon
- Pusula Portföy Yönetimi A.Ş.: 12 fon
- A1 Portföy Yönetimi A.Ş.: 9 fon
- Tera Portföy Yönetimi A.Ş.: 5 fon
Kapatılan fon havuzunda para piyasası fonları, katılım fonları, hisse senedi yoğun serbest fonlar ve istatistiksel arbitraj fonları bulunuyor. Tasfiye listesinde özellikle Pardus Portföy’ün 42 adet hisse senedi ve arbitraj odaklı serbest fonu ile A1 Portföy’ün 9 farklı tematik hisse senedi ve para piyasası fonu öne çıkıyor.
Tasfiye Sürecinde Yatırımcıları Ne Bekliyor?
Yatırım fonlarında tasfiye süreci, fonun mevcut faaliyetlerinin sona erdirilmesi, portföyde yer alan hisse senedi, tahvil, bono ve diğer sermaye piyasası araçlarının piyasa koşullarında nakde dönüştürülmesi aşamasını içeriyor. Varlıklar satıldıktan sonra varsa vergi ve diğer yasal yükümlülükler ile tasfiye giderleri ödeniyor; geriye kalan net tasfiye bakiyesi ise yatırımcıların ellerinde bulundurdukları katılma payı oranında hesaplanıyor.
Tasfiye edilen fonların yatırımcıları açısından manuel olarak bir satış talimatı veya satım emri verilmesine gerek duyulmuyor. Katılma payları yatırımcının satım talebi beklenmeksizin tasfiye takvimi dahilinde nakde çevriliyor. Satışlardan elde edilen tutarlar, ödeme gününe kadar yatırımcılar adına açılan hesaplarda tutularak mevzuat çerçevesinde nemalandırılıyor ve nihai ödemeler Takasbank üzerinden yatırımcı hesaplarına aktarılıyor. Sürecin tamamlanmasıyla birlikte fonlar ticari sicilden siliniyor.
Yatırımcıların bu süreçte yapması gereken temel işlem, ilgili fonların Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) üzerinden yayımlanacak duyurularını ve kendi yatırım hesaplarını düzenli takip etmektir. Ödenecek nihai tutar sadece tasfiye kararının açıklandığı gündeki fon fiyatı üzerinden değil, varlıkların nakde çevrilip borçların kapatılmasının ardından ortaya çıkacak net bakiye üzerinden belirleniyor. Ayrıca fon malvarlığı, kurucu portföy yönetim şirketinin özkaynaklarından tamamen ayrı tutulduğu için kanun uyarınca koruma altında bulunuyor.
Kararın Büyüklüğü: 550 Bin Yatırımcı ve 17 Milyar Dolarlık Portföy
Tasfiye kararı verilen 130 yatırım fonunun toplam büyüklüğü yaklaşık 17 milyar dolar (826 milyar Türk Lirası) seviyesinde bulunuyor. Karardan etkilenen toplam yatırımcı sayısının ise 550 bini aştığı hesaplanıyor.
Portföy büyüklüğü açısından en dikkat çekici payı Tera Portföy Yönetimi A.Ş. bünyesindeki fonlar oluşturuyor. Tasfiye kapsamına giren 5 fonun toplam değeri 11 milyar doları aşarken, bu fonlardaki yatırımcı sayısı 323 bini geçiyor. Geriye kalan altı portföy yönetim şirketinin tasfiye edilecek 125 fonu ise toplam 5,9 milyar dolarlık büyüklüğe ve 191 binden fazla yatırımcıya hitap ediyor.
Kredili İşlemlerde Özkaynak Koruma Oranı Yüzde 20’ye Düşürüldü
SPK’nın piyasa istikrarını temin etmeye yönelik bir diğer stratejik hamlesi kredili sermaye piyasası işlemlerine ilişkin oldu. Kredili sermaye piyasası aracı işlemlerinin devamı süresince asgari yüzde 35 olarak uygulanan özkaynak koruma oranı geçici olarak esnetildi.
Aracı kurumların kendi iç risk politikalarına uygun bulması ve yatırımcı taleplerini gözetmesi şartıyla, kredili pozisyonlardaki özkaynak koruma oranı asgari yüzde 20 seviyesine kadar düşürülebilecek. Bu esneklik, ikinci bir duyuruya kadar ve en geç 2 Ekim 2026 tarihi seans sonuna kadar geçerli kalacak. Düzenlemeyle, teminat açıkları sebebiyle oluşabilecek zorunlu hisse satışlarının piyasa üzerindeki baskısını hafifletmek amaçlanıyor.
Finansal İstikrar Komitesi Değerlendirmesi ve Krizin Arka Planı
Düzenleyici adımların öncesinde, bazı portföy yönetim şirketlerinin yönettiği fonlarda geri ödeme ve likidite sıkıntıları baş göstermişti. Pusula Portföy bünyesindeki fonlarda çıkış taleplerinin karşılanmasında zorluklar yaşanırken, Tera Portföy de iki yatırım fonunda katılma payı iade ödemelerinde temerrüt oluştuğunu duyurmuştu. Borsa İstanbul’da likiditesi düşük hisselerdeki pozisyonlar sebebiyle fon çıkışlarının genel piyasa üzerinde oluşturduğu satış dalgası dikkat çekmişti.
Hazine ve Maliye Bakanlığı başkanlığında 17 Eylül 2026 günü toplanan Finansal İstikrar Komitesi, piyasa hareketliliğinin sınırlı sayıdaki portföy yönetim şirketinin fonlarındaki likidite pürüzlerinden kaynaklandığını bildirdi. Komite açıklamasında, Borsa İstanbul ve sermaye piyasalarının genel işleyişinde yapısal bir risk bulunmadığı, sorunun fon piyasasının belirli bir kesimiyle sınırlı ve geçici nitelikte olduğu vurgulandı. Düzenleyici kurumların eş zamanlı adımları, nakit sıkışıklığı yaşayan fonların zincirleme etki yaratmasını engellemeyi hedefliyor.
Suç Duyuruları ve İşlem Yasakları Devreye Alındı
Sermaye Piyasası Kurulu, piyasa düzenini bozmaya yönelik eylemlere karşı idari ve hukuki süreçleri de başlattı. Katılımevim, Gündoğdu Gıda ve Destek Finans Faktoring pay piyasalarındaki işlemlerin incelenmesi sonucunda toplam 38 kişi hakkında Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca suç duyurusunda bulunuldu.
İncelemeler neticesinde söz konusu şahıslara ve Pusula Portföy Yönetimi A.Ş.’ye iki yıl süreyle geçici işlem yasağı getirildi. Ayrıca idari yaptırımlara paralel olarak ilgili kişilerin sermaye piyasası lisansları işlem yasağı süresince iptal edildi. Tasfiye edilen fonlardaki varlıkların nakde çevrilmesi ve katılma payı sahiplerine dağıtılması süreci SPK’nın ilan edeceği takvim çerçevesinde takip edilecek.
Sıkça Sorulanlar
Tasfiye edilen fonlarda yatırımcıların satış emri vermesi gerekiyor mu?
Hayır, tasfiye sürecine giren yatırım fonlarında yatırımcıların manuel satış talimatı vermesine gerek yoktur; katılma payları belirlenen takvim doğrultusunda otomatik olarak nakde çevrilmektedir.
Tasfiye edilen fonlardaki paralar yatırımcılara nasıl ödenir?
Fon portföyündeki varlıklar satılıp yasal yükümlülükler ve giderler düşüldükten sonra kalan net tasfiye bakiyesi, Takasbank aracılığıyla yatırımcıların hesaplarına aktarılmaktadır.
Kredili işlemlerde özkaynak koruma oranı kaça düşürüldü?
Sermaye Piyasası Kurulu kararıyla kredili işlemlerde asgari yüzde 35 olarak uygulanan özkaynak koruma oranı, 2 Ekim 2026 seans sonuna kadar geçici olarak yüzde 20'ye indirilmiştir.
Tasfiye kararı verilen kaç yatırım fonu bulunmaktadır?
Sermaye Piyasası Kurulu kararıyla yedi farklı portföy yönetim şirketine ait toplam 130 yatırım fonu için tasfiye süreci başlatılmıştır.