Kremlin 60 günlük ateşkes önerisini reddetti
Kremlin, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin devlet başkanlığı seçimlerinin yapılabilmesi için önerdiği 60 günlük tam ateşkes talebine olumsuz yanıt verdi. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Moskova’nın geçici çatışma arası yerine uzun vadeli ve kapsamlı bir barış anlaşması istediğini söyledi.
Zelenskiy, iki aylık tam ateşkes sağlanması hâlinde Ukrayna’da seçim düzenlemeye hazır olduklarını açıklamıştı. Ukrayna mevzuatı, savaş döneminde seçim yapılmasına izin vermiyor. Seçim önerisi, savaş koşullarında siyasi meşruiyet tartışmalarının yeniden gündeme gelmesine neden oldu.
Peskov, Rus yönetiminin ateşkes talep etmediğini daha önce de birçok kez açıkladığını belirtti. Kremlin Sözcüsü, Moskova’nın uzun vadeli barış hedefi için gerekli adımları atmaya hazır olduğunu söyledi.
Moskova seçimden önce siyasi şartları öne çıkardı
Peskov’a göre Moskova için öncelik, Ukrayna’da kimin iktidarda olduğundan ziyade Kiev yönetiminin Rusya’nın ileri sürdüğü şartlar karşısında siyasi irade göstermesi. Kremlin Sözcüsü, Kiev’in sahadaki gerçekleri kabul etmesi ve barışçıl çözüm yönünde karar alması gerektiğini savundu.
Rusya, uzun süredir Ukrayna’da seçim yapılmamasını eleştiriyor ve Zelenskiy’nin görev süresi üzerinden meşruiyet tartışması yürütüyor. Kiev yönetimi ise savaş dönemi kurallarını gerekçe göstererek seçimlerin yapılamayacağını bildiriyor. Zelenskiy’nin 60 günlük ateşkes önerisi, seçimlerin güvenli koşullarda gerçekleştirilmesi amacına dayanıyor.
Peskov, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna’da yeni bir devlet başkanının göreve gelme zamanının geldiğine dair sözlerini de hatırlattı. Kremlin Sözcüsü, Zelenskiy’nin savaşı bitirmek için zor siyasi kararlar alması gerektiğini öne sürdü.
Tarafların ateşkes gerekçeleri birbirinden ayrılıyor
Kiev, 60 günlük tam ateşkesi seçim organizasyonu için gerekli bir güvenlik dönemi olarak sunuyor. Seçim takvimi, adaylık, kampanya, oy verme güvenliği ve sonuçların ilanı gibi aşamalar savaş koşullarında uygulanamıyor.
Moskova ise aynı önerinin Ukrayna birliklerine toparlanma ve savaş kapasitesini yenileme imkânı sağlayacağını savunuyor. Peskov, Rusya’nın değerlendirmesine göre ateşkes talebinin seçim amacı taşımadığını, Ukrayna’nın yeniden güç toplamak istediğini ileri sürdü.
Tarafların aynı 60 günlük dönem için farklı gerekçeler açıklaması, ateşkes müzakerelerindeki temel ayrılığı gösteriyor. Ukrayna seçim güvenliğini öne çıkarırken Rusya, askerî dengelerin değişebileceği endişesini dile getiriyor. Ortak bir denetim mekanizması ya da ateşkesin uygulanmasına ilişkin takvim açıklanmadı.
Kremlin saldırı kapasitesine ilişkin iddialarını yineledi
Peskov, Rus ordusunun Ukrayna’daki füze ve insansız hava aracı parçalarının depolandığı, monte edildiği ve üretildiği tesisleri hedef aldığını söyledi. Kremlin Sözcüsü, söz konusu saldırıların Ukrayna’nın saldırı kapasitesini azalttığını savundu.
Kremlin ayrıca, seçim günü Ukrayna’ya saldırı düzenlenmemesi yönünde emir verilmesinin mümkün olabileceğini bildirdi. Ancak Moskova’nın 60 günlük tam ateşkesi kabul etmemesi, seçim günüyle sınırlı bir güvenlik yaklaşımının seçimlerin bütün aşamalarını kapsayıp kapsamayacağı sorusunu açıkta bıraktı.
Ukrayna’da seçim yapılabilmesi için yalnızca sandık günü güvenliği yeterli görülmüyor. Seçmen kayıtları, adayların çalışmaları, oy kullanma merkezlerinin hazırlanması ve işgal ya da çatışma bölgelerindeki seçmenlerin durumu da seçim düzeninin parçası sayılıyor.
Barış görüşmelerinde sonraki adım belirsiz
Kremlin’in açıklaması, 60 günlük ateşkes önerisinin mevcut biçimiyle Moskova tarafından kabul edilmediğini gösteriyor. Taraflar arasında kapsamlı barışın şartları, geçici ateşkesin süresi ve denetimi ile Ukrayna’daki seçimlerin hukuki çerçevesi konusunda uzlaşma bulunmuyor.
Moskova, siyasi çözüm için kendi şartlarının kabul edilmesini istiyor. Kiev ise savaş sürerken seçim yapılamayacağını ve seçim için güvenlik garantisi gerektiğini vurguluyor. Yeni bir müzakere önerisinin gündeme gelip gelmeyeceği, tarafların ateşkesin amacı ve koşulları konusunda ortak zemin bulmasına bağlı olacak.
Sıkça Sorulanlar
Rusya, Ukrayna’nın 60 günlük ateşkes talebini neden reddetti?
Kremlin, 60 günlük ateşkesin seçim düzenlemekten çok Ukrayna’nın askerî güçlerini toparlamasına hizmet edeceğini savundu. Moskova, geçici ateşkes yerine uzun vadeli barış anlaşması talep ediyor.
Volodimir Zelenskiy 60 günlük ateşkesi ne için istedi?
Volodimir Zelenskiy, Ukrayna’da devlet başkanlığı seçimi düzenleyebilmek için 60 günlük tam ateşkes önerdi. Ukrayna yasaları savaş döneminde seçim yapılmasını yasaklıyor.
Kremlin Ukrayna’da seçim yapılması konusunda ne söylüyor?
Kremlin, Ukrayna’da seçim yapılmamasını eleştiriyor ve Kiev yönetiminin siyasi irade göstermesi gerektiğini savunuyor. Moskova için öncelik, Ukrayna yönetiminin Rusya’nın ileri sürdüğü şartları kabul etmeye hazır olması.
Taraflar ateşkesin amacı konusunda hangi noktada ayrışıyor?
Ukrayna, ateşkesi seçimlerin güvenli biçimde yapılması için gerekli görüyor. Rusya ise aynı sürenin Ukrayna ordusunun yeniden toparlanması için kullanılacağını ileri sürüyor.