Nvidia yönetimi soruşturmayı nasıl yürütecek?
Nvidia çiplerinin Çinli şirketlere sevkiyatında en az 7,5 milyar dolarlık işlem yapıldığı ve sevkiyatların Jensen Huang ile Alice Huang arasındaki ilişki sayesinde kolaylaştığı öne sürüldü. İddialara göre yaklaşık 240 bin H100, H200 ve bazı A100 çipi, ABD ihracat kısıtlamalarına rağmen Çin’e ulaştı. Nvidia, yeni iddialar hakkında henüz açıklama yapmadı; bilgilerin bağımsız doğrulaması da bulunmuyor.
Nvidia Yönetim Kurulu, kurucu ve Üst Yönetici Jensen Huang’ın yabancı bir istihbarat girişiminin hedefi olduğu iddiaları üzerine bağımsız soruşturma açtı. Yönetim kurulu, incelemeyi bağımsız üyelerden kurulu bir komitenin yürüteceğini, komiteye dışarıdan bağımsız hukuk danışmanlarının destek vereceğini açıkladı.
Bağımsız yöneticiler dış hukuk danışmanını seçecek. Jensen Huang’ın danışman seçimine katılmayacağı bildirildi. Şirketin açıklamasında, ABD’nin ulusal ve ekonomik güvenliğinin Nvidia ile hissedarlarının çıkarları bakımından öncelik taşıdığı vurgulandı. Nvidia, mevcut aşamada ulusal güvenliğin ya da şirket sırlarının tehlikeye atıldığına ilişkin bir gerekçe bulunmadığını bildirdi. Buna rağmen komite, erişilebilen tüm bilgileri değerlendirecek.
Jensen Huang, soruşturmaya destek verdiğini ve incelemeyle tam iş birliği yapacağını açıkladı. Yönetim kurulu ayrıca Huang’a ve liderlik ekibine güven duyduğunu bildirdi. Şirket sözcüsü, Huang’ın Nvidia’yı Üst Yönetici olarak kesintisiz biçimde yönetmeye devam edeceğini söyledi. Soruşturmanın tamamlanma takvimi veya olası sonuçlarına ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.
ABD Başkanı Donald Trump, 9 Kasım’da FBI’ın Jensen Huang’la ilgili konuyu incelediğini söyledi. Trump, incelemenin kapsamı, hangi aşamada olduğu veya ne zaman başladığı hakkında ayrıntı vermedi. FBI da devam eden bir incelemeye ilişkin açıklama yapmadı.
Trump, Jensen Huang ile aynı gün görüştüğünü ve Huang’ın Alice Huang’ın istihbarat bağlantısı bulunduğunu bilmediğini söylediğini aktardı. Trump, Huang’ın bu açıklamasına inandığını belirtti. Başkanın açıklaması, Huang’ın herhangi bir suç işlediğini veya FBI’ın Nvidia’nın ticari sırlarının sızdığı sonucuna ulaştığını göstermiyor.
Nvidia hisseleri 9 Kasım’da piyasa öncesi işlemlerde yaklaşık yüzde 4 ila yüzde 6 geriledi. Seansın açılışında kayıp yüzde 8’e ulaştı ve hissenin fiyatı kısa süreliğine yaklaşık 172 dolara indi. İlk yarım saatin ardından kayıp yaklaşık yüzde 5’e geriledi; gün sonunda hisse yüzde 4’ün üzerinde ekside kapandı. Farklı işlem platformları ve saatlerdeki fiyatlar değişiklik gösterirken, satışlar yatırımcıların soruşturmanın şirket yönetimi, ABD kurumlarıyla ilişkiler ve Çin’e çip satışları üzerindeki etkisini değerlendirdiğini gösterdi. Şirket, operasyonlarında derhal bir aksama yaşandığına ilişkin açıklama yapmadı.
Bazı hissedarlar, şirketin Huang’ın ilişkisi hakkında yatırımcıları yanıltıcı açıklamalar yaptığı veya önemli bilgileri açıklamadığı iddiasıyla toplu dava başvurusu yaptı. Davanın esasına ilişkin henüz bir yargı kararı bulunmuyor.
İddialar ve Huang’ın kişisel açıklaması
Yeni haberlerde, Alice Huang’ın eşi ve kız kardeşiyle birlikte Çin ve Singapur’da Nvidia çipi edinmeye yönelik bir şirket ağı kurduğu öne sürüldü. Ağın merkezinde, Haziran 2023’te kurulan Şanghay merkezli Century Litong’un bulunduğu; şirketin kısa süre sonra Nvidia’nın öncelikli bulut ortağı statüsünü aldığı bildirildi. Alice Huang’ın kız kardeşi Huang Yu’nun, şirketin ilk dönemindeki ortaklık yapısıyla bağlantılı olduğu da iddialar arasında yer aldı.
İddialara göre ihracat denetimine tabi çip siparişleri aksadığında Alice Huang, Nvidia ve dağıtım kanallarındaki temaslarını kullanarak tedarik sağladı. Century Litong’un veri merkezleri işlettiği, hesaplama kapasitesini kiraladığı ve bazı çiplerin Alibaba, Tencent ile daha küçük yapay zekâ laboratuvarlarına hizmet verdiği ileri sürüldü. Singapur kayıtlı Megaspeed’in yöneticilerinden biri olan Alice Huang’ın, Güneydoğu Asya’daki veri merkezlerinden kapasite kiralama veya donanımı fiziksel olarak Çin’e taşıma yöntemlerinde rol oynadığı öne sürüldü.
Söz konusu anlatım, sevkiyatların gerçekleştiği ya da Jensen Huang’ın iddia edilen faaliyetleri bildiği yönünde doğrulanmış resmi tespit niteliği taşımıyor. Nvidia, Megaspeed, Century Litong, Alibaba ve Tencent, iddialar hakkında henüz kamuya açık yanıt vermedi.
Jensen Huang, Nvidia çalışanlarına gönderdiği notta eşiyle evliliği dışında bir ilişki yaşadığını kabul etti ve ailesinden özür diledi. Huang, söz konusu davranışın eşi ve çocuklarına zarar verdiğini, sorumluluğu üstlendiğini yazdı. Kişisel ilişkiye dair kabul, Alice Huang hakkındaki casusluk iddiasının doğrulandığı veya Jensen Huang’ın olası bir istihbarat faaliyetinden haberdar olduğu anlamına gelmiyor.
Jensen Huang daha önce Alice Huang ile temaslarının Megaspeed’le ilgili olağan ticari ilişkiler kapsamında olduğunu savunmuştu. Çin Dışişleri Bakanlığı 9 Kasım’da Alice Huang’a yönelik casusluk iddialarını temelsiz ve Çin’i karalamaya yönelik olarak niteleyerek reddetti. Singapur İçişleri Bakanlığı, Singapurlu yetkililerin Alice Huang’ın Jensen Huang’la bağları veya Çin istihbaratıyla ilişkisi hakkında kaygı bildirmediğini ve Alice Huang hakkında böyle bir soruşturma yürütülmediğini açıkladı. Buna karşılık, Singapur polisi Megaspeed’e ilişkin incelemelerin sürdüğünü bildirdi. Tarafların açıklamaları, iddiaların henüz bağımsız bir resmi bulguyla kesinleşmediğini gösteriyor.
Şirket sırlarına dair mevcut değerlendirme
Nvidia, soruşturma duyurusunda ticari sırların veya ABD ulusal güvenliğinin ihlal edildiğine inanmak için neden görmediğini bildirdi. Yönetim kurulunun bağımsız inceleme kararı, açıklamanın bir ihlal tespiti olmadığı; olası güvenlik risklerinin araştırılacağı anlamına geliyor.
Megaspeed, yasa dışı Nvidia çipi transferi iddialarını reddetti. Şirket, son altı ayda ABD Ticaret Bakanlığına bağlı Sanayi ve Güvenlik Bürosu, Malezya Yatırım, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı ile Nvidia tarafından yerinde denetim ve incelemelerden geçirildiğini; söz konusu incelemelerde yasa dışı çip transferi veya başka bir ihlale dair kanıt bulunmadığını savundu. Megaspeed, ihracat denetimi kurallarına uyduğunu bildirdi ve iddialar nedeniyle hukuki yollara başvurma ihtimalini açık tuttu.
Megaspeed’in Nvidia müşterisi olduğu ve şirketin gelişmiş yapay zekâ çiplerinin Çin’e sevkiyatına ilişkin incelemelerin gündeminde bulunduğu haberlerde yer aldı. Megaspeed’in son iki yılda Nvidia’dan 4,8 milyar doların üzerinde çip satın aldığı da bildirildi. Nvidia’nın en yüksek kapasiteli yapay zekâ çiplerinin Çin’e satışı, ABD’nin ihracat denetimleri nedeniyle ciddi kısıtlamalara tabi. Söz konusu kısıtlamalar, çip tasarımları, müşteri bilgileri ve ticari planlara ilişkin erişim iddialarını ulusal güvenlik tartışmasının merkezine taşıyor.
Nvidia, çalışanlara ve yatırımcılara yönelik mesajında operasyonların kesintiye uğramayacağını belirtti. Jensen Huang’ın şirketi yönetmeyi sürdürme niyeti de şirket tarafından doğrulandı. Güney Kore’de planlanan bazı kurumsal ziyaret ve tanıtım etkinlikleri iptal edilse de, Nvidia ile yapılan iş anlaşmalarının ve çip teslimatlarının sürmesi bekleniyor. Yönetim kurulunun ilerleyen dönemde paylaşacağı bulgular, güvenlik protokolleri ve yönetsel kararlar bakımından belirleyici olacak.
Kongre talebi ve çip güvenliği tartışması
Nvidia ve Jensen Huang, yönetim kurulu soruşturmasından önce de ABD Kongresinin gündemine girmişti. Temsilciler Meclisindeki dış ilişkiler, istihbarat ve Çin’e ilişkin özel komitelerin Cumhuriyetçi başkanları, yabancı rakiplerin casusluğuna karşı güvenlik önlemleri ile Alice Huang’la temaslar hakkında kapalı bir bilgilendirme toplantısı talep etti. Milletvekilleri 18 Kasım için görüşme önerdi ve Huang’dan 11 Kasım’a kadar katılımını doğrulamasını ya da alternatif tarih bildirmesini istedi; önerilen toplantının kesinleştiğine dair bilgi bulunmuyor.
Jensen Huang, geçen yıl eylül ayında Birleşik Krallık’ta yaptığı açıklamalarda, H200 gibi yüksek performanslı yapay zekâ çiplerinin Çin’e ihracatına yönelik yasakların kaldırılmasını savunmuştu. Huang, Çin dahil dünyanın ABD teknolojilerine bağımlı olmasının Amerikan çıkarlarına hizmet edeceğini, askerî güçlerin ise rakip ülkelerin teknolojisine dayanmayacağını söylemişti. Ulusal güvenlik çevrelerinin bir bölümü, gelişmiş yapay zekâ çiplerine erişimin Çin’in askerî, siber ve ekonomik kapasitesini artırabileceği görüşünde.
Kongredeki denetim baskısının seçimlerin ardından artması bekleniyor. Demokrat üyeler, gelişmiş yapay zekâ teknolojilerinin Çin’e erişimi, Nvidia’nın ihracat politikaları ve yönetimin iddialardan ne ölçüde haberdar olduğu hakkında inceleme sözü verdi. Cumhuriyetçi komite başkanlarının talep ettiği kapalı oturum da ayrı bir denetim kanalı oluşturuyor.
Nvidia’nın 17 Kasım’da açıklaması beklenen üçüncü çeyrek bilançosu, soruşturma sonrasında yatırımcıların ilk kapsamlı değerlendirme fırsatlarından biri olacak. Jensen Huang’ın analistlerin sorularını yanıtlayıp yanıtlamayacağı ve Washington’da 1 Aralık’ta yapılması planlanan konferansta konuşup konuşmayacağı da takip edilecek.
Kongre üyeleri, hassas ABD teknolojilerine ve bilgilere erişim riskinin kapsamının açıklığa kavuşturulmasını istedi. Nvidia ise üst düzey yöneticilerin müşterilerle yaygın biçimde görüştüğünü, müşteri temsilcilerine olağan ticari bilgiler verildiğini savundu.
Nvidia’nın yapay zekâ altyapısında kullanılan çiplerdeki küresel konumu, soruşturmayı şirket içi bir mesele olmanın ötesine taşıyor. Bağımsız komitenin bulguları, Nvidia’nın güvenlik uygulamalarını, Kongre denetimini ve ABD-Çin teknoloji rekabetindeki ihracat denetimlerini etkileyebilir. Mevcut resmi açıklamaya göre, Nvidia’nın ticari sırlarının sızdırıldığına dair doğrulanmış bir bulgu yok.
Sıkça Sorulanlar
Nvidia çiplerinin Çin'e sevkiyatına ilişkin yeni iddia nedir?
İddialara göre Nvidia'nın en az 7,5 milyar dolar değerindeki H100, H200 ve A100 çipleri Çinli şirketlere ulaştı. Sevkiyatların ABD ihracat kısıtlamalarını aşacak biçimde gerçekleştirildiği öne sürülüyor, ancak bilgiler bağımsız olarak doğrulanmadı.
Alice Huang'ın iddia edilen rolü ne?
Alice Huang'ın eşi ve kız kardeşiyle Çin ve Singapur'da çip tedarikine dönük bir şirket ağı kurduğu ileri sürülüyor. İddialarda Alice Huang'ın Nvidia ve dağıtım kanallarındaki bağlantılarını tedarik sağlamak için kullandığı öne sürülüyor.
FBI ve Nvidia Yönetim Kurulu neyi inceliyor?
FBI, Jensen Huang'ın yabancı bir istihbarat girişiminin hedefi olup olmadığını inceliyor. Nvidia Yönetim Kurulu da bağımsız komite aracılığıyla olası güvenlik ve ticari sır risklerini araştırıyor.
Nvidia'nın ticari sırlarının sızdığı doğrulandı mı?
Hayır. Nvidia'nın mevcut resmi açıklamasında, ticari sırların veya ABD ulusal güvenliğinin ihlal edildiğine inanmak için neden bulunmadığı bildirildi.