Manchester City’nin Premier Lig mali kurallarını ihlal ettiği yönündeki bağımsız komisyon kararı, kulübün 2009-2018 arasındaki transfer harcamalarının Avrupa futboluna etkisini yeniden tartışmaya açtı. Komisyonun sahip finansmanının sponsorluk geliri gibi gösterildiği sonucuna bağladığı dosyada Manchester City karara itiraz etti. İtirazın merkezindeki sponsor finansmanı savunması ile Etihad Airways’in 2015 tarihli resmî beyanı arasında uyumsuzluk bulunduğu ileri sürülüyor.
Komisyonun mali ihlal bulguları neyi kapsıyor?
Bağımsız disiplin komisyonu, Manchester City’nin dokuz sezon boyunca yaklaşık 830 milyon sterlinlik sahip finansmanını sponsorluk geliri gibi göstererek mali kuralları ihlal ettiğine hükmetti. Değerlendirmede, kulübün ek sponsor gelirlerinin Abu Dabi hükümeti tarafından karşılandığı yönündeki açıklamasının, gerçeği gizlemek amacıyla sonradan oluşturulduğu sonucuna yer verildi.
Manchester City, 1 Ekim’de karara karşı resmî itiraz başvurusunda bulundu ve herhangi bir usulsüzlük yapmadığını bildirdi. Kulübün itirazında hukuk, ilke ve maddi olgu hataları bulunduğu savunuluyor. Dosyada yaptırım henüz kesinleşmediği için puan silme, para cezası ya da başka bir spor yaptırımı konusunda karar açıklanmış değil.
Premier Lig kurallarındaki hızlandırılmış takvime göre itiraz yargılamasının 12 hafta içinde tamamlanması, duruşmanın ise kesintisiz en fazla beş gün sürmesi öngörülüyor. Ancak Manchester City’nin, 2023’te başlatılan soruşturma ve 2024’teki ilk duruşma sırasında söz konusu hızlandırılmış kuralların yürürlükte olmadığını savunması halinde takvim uzayabilir.
Etihad Airways beyanı savunmayı neden etkiliyor?
Manchester City’nin itirazda, sponsor anlaşmalarına ilişkin ek kaynağın kulübün çoğunluk sahibi Abu Dhabi United Group’tan değil Abu Dabi hükümetinden geldiğini öne sürebileceği belirtiliyor. Komisyon, ilk yargılamada aynı açıklamayı kabul etmedi.
Etihad Airways’in Mayıs 2015’te ABD makamlarına sunduğu 60 sayfalık başvuruda ise Abu Dabi hükümetinin Manchester City sponsorluğunu ödediği iddiası açık biçimde reddedildi. Havayolu şirketi, 2011’de yapılan 10 yıllık stadyum isim hakkı ve sponsorluk anlaşmasını kendi likiditesiyle finanse ettiğini bildirdi.
Etihad Airways, Abu Dabi hükümetine ait bir şirket olduğunu, ancak devlet sübvansiyonu almadığını da aynı belgede savundu. Şirketin eski üst yöneticisinin UEFA Mali Fair Play dosyasında verdiği tanıklıkta da Manchester City’ye yönelik sponsorluk yükümlülüklerinin Etihad Airways’in kendi kaynaklarından ödendiği belirtilmişti. Söz konusu belgeler, Manchester City’nin itiraz gerekçelerinin komisyon önünde yeniden nasıl değerlendirileceği sorusunu öne çıkarıyor.
Transfer harcamaları hangi kulüplere ulaştı?
Manchester City, 2009 ile 2018 arasında futbolcu transferlerine yaklaşık 1,2 milyar sterlin harcadı; net harcama yaklaşık 900 milyon sterlin oldu. İnceleme döneminde kulübün bonservis ödediği 46 farklı takım, 19 ayrı ulusal lig sisteminde yer aldı. Bonservislerin dörtte birinden biraz fazlası İngiltere’nin en üst ligindeki kulüplere gitti.
Kulüp, sekizer takımla Premier Lig ve İspanya La Liga’dan futbolcu transferi yaptı. Arsenal, söz konusu dönemde Manchester City’nin en fazla futbolcu aldığı kulüp oldu; Manchester City Arsenal’den dört oyuncu transfer etti. Wolfsburg, Monaco, Benfica ve Porto da yüksek bonservis gelirleri elde eden kulüpler arasında yer aldı.
Transfer zincirinden doğrudan pazarlık masasında bulunmayan kulüpler de pay aldı. Raheem Sterling’in 2015’te Liverpool’dan Manchester City’ye transferindeki sonraki satış payı nedeniyle Queens Park Rangers’ın yaklaşık 9 milyon sterlin aldığı, John Stones’un 2016’da Everton’dan transferinde Barnsley’nin yaklaşık 7 milyon sterlin kazandığı hesaplanıyor. Everton’ın 2009’daki Joleon Lescott transferi sonrasında Wolverhampton’a yaklaşık 2,5 milyon sterlin aktardığı da belirtiliyor.
Bonservis gelirleri kulüplere kalıcı fayda sağladı mı?
Manchester City’nin yüksek harcama kapasitesi, oyuncu ücretleri ve bonservis beklentilerinin Avrupa genelinde yükselmesine katkı verdi. Ancak transfer geliri alan her kulüp için sportif başarı ortaya çıkmadı. Wolfsburg, Kevin De Bruyne satışından sonra kadrosuna Julian Draxler ve Dante gibi isimleri kattı; takım sonraki sezonlarda lig sıralamasında geriledi ve kümede kalma mücadelesi verdi.
Monaco da Benjamin Mendy ile Bernardo Silva satışlarından sonra yaptığı transferlerle aynı sportif düzeyi koruyamadı. Fransız kulübü, lig şampiyonluğu ve Şampiyonlar Ligi yarı finali yaşadığı dönemin ardından iki yıl içinde alt sıralara yaklaştı. Arsenal ise Manchester City’ye yaptığı dört satışa rağmen söz konusu dönemde Premier Lig şampiyonluk yarışında kalıcı biçimde yer alamadı.
Futbol ekonomisindeki etki yalnızca bonservis alan kulüplerle sınırlı değil. Menajerlik ücretleri, hukuk hizmetleri, imza paraları ve sonraki satış payları, transfer bütçelerinin farklı aktörlere dağılmasına neden oldu. Manchester City’den doğrudan ödeme almayan kulüpler de rakiplerinin elde ettiği transfer geliri nedeniyle rekabet koşullarının değiştiğini savunabilir.
İtiraz sonucu futbol ekonomisini nasıl etkileyebilir?
İtiraz kurulu, bağımsız komisyonun kararını onaylayabilir, değiştirebilir veya usule ilişkin değerlendirmeler yapabilir. Kesin kararın ardından olası yaptırımın kapsamı ile rakip kulüplerin tazminat taleplerinin hukuki zemini daha netleşecek.
Geçmiş transferlerin sportif sonuçlarını geriye dönük olarak ayırmak mümkün görünmüyor. Manchester City’nin harcamaları, oyuncu fiyatlarından kulüp kadrolarına ve alt liglerdeki sonraki satış paylarına kadar geniş bir ekonomik ağda etkili oldu. İtiraz dosyası, mali düzenlemelerin kulüpler arası rekabet ve transfer piyasası üzerindeki sınırlarını belirlemesi bakımından önem taşıyor.
Sıkça Sorulanlar
Manchester City mali ihlal kararına itiraz etti mi?
Manchester City, bağımsız disiplin komisyonunun mali kural ihlali kararına 1 Ekim 2026’da resmî itiraz başvurusu yaptı. Kulüp, herhangi bir usulsüzlük yapmadığını ve kararda hukuk ile olgu hataları bulunduğunu savunuyor.
Manchester City’nin inceleme dönemindeki transfer harcaması ne kadardı?
Manchester City’nin 2009-2018 arasında futbolcu transferleri için yaklaşık 1,2 milyar sterlin harcadığı, net harcamanın ise yaklaşık 900 milyon sterlin olduğu hesaplanıyor. Bonservis ödemeleri 19 farklı lig sistemindeki 46 kulübe ulaştı.
Etihad Airways’in 2015 tarihli beyanı ne söylüyor?
Etihad Airways, 2015’te ABD makamlarına sunduğu belgede Abu Dabi hükümetinin Manchester City sponsorluğunu ödediği iddiasını reddetti. Şirket, 2011 tarihli sponsor anlaşmasını kendi likiditesiyle finanse ettiğini bildirdi.
Manchester City transferlerinden hangi kulüpler dolaylı gelir elde etti?
Queens Park Rangers, Raheem Sterling’in Manchester City’ye transferindeki sonraki satış payı üzerinden yaklaşık 9 milyon sterlin aldı. Barnsley’nin John Stones transferinden yaklaşık 7 milyon sterlin, Wolverhampton’ın ise Joleon Lescott transferinden yaklaşık 2,5 milyon sterlin kazandığı belirtiliyor.
Manchester City dosyasında yaptırım açıklandı mı?
Manchester City hakkında uygulanacak nihai yaptırım henüz açıklanmadı. İtiraz kurulunun kararı, olası puan silme, para cezası veya diğer spor yaptırımlarının değerlendirilmesinden önce belirleyici olacak.