Fatma Betül Sayan Kaya ile eşi İlyas Kaya’nın, Özata Denizcilik Sanayi ve Ticaret AŞ paylarındaki işlemlerden elde ettikleri öne sürülen yaklaşık 2,2 milyar lirayı Hazine ve Maliye Bakanlığının bildirdiği hesaba aktardıkları bildirildi. Aktarıma ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sermaye Piyasası Kurulundan (SPK) henüz kamuoyuna yapılmış ayrı bir doğrulama gelmedi.
Kaya çiftinin aktarımının hukuki niteliği tartışılıyor. Bazı değerlendirmelerde ödeme etkin pişmanlık düzenlemesiyle ilişkilendirilirken, Kaya çiftinin söz konusu düzenleme kapsamında işlem görüp görmediğine dair resmî açıklama bulunmuyor.
Özata Denizcilik hisseleri için aktarılan tutar
Haberlerde, Kaya çiftinin yaklaşık 2,2 milyar lirayı Hazine ve Maliye Bakanlığının bildirdiği hesaba yatırdığı bilgisi yer aldı. Tutarın, Özata Denizcilik pay piyasasındaki işlemlerden elde edildiği öne sürülen gelirle bağlantılı olduğu belirtildi.
Fatma Betül Sayan Kaya, Özata Denizcilik hisselerine ilişkin iddiaların gündeme gelmesinin ardından 26 Eylül’de AK Parti’deki görevlerinden affını istemişti. Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talebi kabul ettiği, Kaya’nın MYK ve MKYK üyeliklerinin sona erdiği açıklanmıştı.
Hazine hesabına aktarıldığı bildirilen paranın hangi işlem kalemlerinden oluştuğu, ödeme belgesinin içeriği ve tutarın hangi resmî hesaplama üzerinden belirlendiği kamuoyuyla paylaşılmadı. Bu nedenle yaklaşık 2,2 milyar liralık rakam, resmî makamların yayımladığı kesinleşmiş işlem dökümü niteliği taşımıyor.
İddia edilen yatırım ve satış rakamları
Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre Fatma Betül Sayan Kaya ve İlyas Kaya, Özata Denizcilik hisselerine toplam 163 milyon 46 bin lira yatırdı. Hisselerin satışından yaklaşık 2 milyar 170 milyon lira gelir elde edildiği de öne sürüldü.
Yatırım ve satış rakamları, çiftin kesinleşmiş hesap hareketleri olarak resmî makamlarca açıklanmadı. Soruşturma veya idari inceleme kapsamında yapılacak hesaplama, işlem maliyetleri, menfaat tutarı ve ilgili işlemlerin hukuki değerlendirmesi bakımından belirleyici olacak.
Özata Denizcilik paylarındaki hareketler, sermaye piyasalarındaki fon soruşturmasıyla ilgili gelişmelerin ardından kamuoyunun gündemine geldi. Soruşturmanın kapsamı, ilgili kurumların incelemesi ve adli makamların değerlendirmesiyle netleşecek.
Etkin pişmanlıkta iki kat ve süre koşulu
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 107/3. maddesi, işlem bazlı piyasa dolandırıcılığıyla ilgili bazı koşullarda etkin pişmanlık imkânı düzenliyor. Düzenlemeye göre hakkında suç duyurusu kararı verilen kişinin, 500 bin liradan az olmamak üzere elde ettiği veya elde edilmesine neden olduğu menfaatin iki katını Hazine’ye yatırması gerekiyor.
SPK bültenlerinde yer alan uygulamaya göre ödeme, Kurul kararından itibaren 15 gün içinde Hazine ve Maliye Bakanlığının e-tahsilat hesabına yapılmalı; ödeme belgesi de aynı süre içinde Kurula sunulmalı. Düzenlemenin sonucu, ödemenin miktarına ek olarak ödeme tarihi, soruşturmanın aşaması ve ilgili makamların tespitiyle belirleniyor.
Siyasi muhalefetten yapılan değerlendirmelerde, yaklaşık 2,2 milyar liralık menfaat tutarının esas alınması halinde etkin pişmanlık için ödenmesi gereken toplam miktarın yaklaşık 4,4 milyar lira olacağı savunuldu. Aynı değerlendirmelerde, yalnızca 2,2 milyar liralık aktarımın etkin pişmanlık için yeterli sayılamayacağı ileri sürüldü.
Resmî doğrulama ve soruşturmanın durumu
Özata Denizcilik pay işlemleriyle ilgili 25 Eylül tarihli SPK bülteninde 11 kişi hakkında suç duyurusu kararı verildiği bildirilmişti. Haberlerde Fatma Betül Sayan Kaya ile İlyas Kaya’nın söz konusu isimler arasında yer almadığı belirtildi.
SPK’nin daha sonraki tarihli bülteninde ise Tera Finansal Yatırımlar Holding pay piyasası işlemleri nedeniyle 37 kişi hakkında suç duyurusu kararı yer aldı. Tera Finansal Yatırımlar Holding işlemlerine dair liste, Özata Denizcilik işlemlerinden ayrı bir karar niteliği taşıyor.
Kaya çiftinin yaptığı bildirilen aktarımın 107/3. madde kapsamında etkin pişmanlık başvurusu olup olmadığı, çift hakkında ayrı bir suç duyurusu veya soruşturma bulunup bulunmadığı ve resmî menfaat hesabının ne olduğu açıklanmadı. Hazine ve Maliye Bakanlığı, SPK ve adli makamların açıklamaları, ödemenin hukuki sonucu ile soruşturmadaki konumu bakımından belirleyici olacak.
Hazine hesabına yapılan bir aktarımın fon yatırımcılarının zararlarının karşılanmasına doğrudan nasıl yansıyacağı da açıklığa kavuşmuş değil. Fonların tasfiye süreci ile bireysel yatırımcıların alacaklarına ilişkin işlemler, ilgili mevzuat ve yetkili kurumların kararları çerçevesinde yürütülüyor.
Sıkça Sorulanlar
Fatma Betül Sayan Kaya ve İlyas Kaya ne kadar para aktardı?
Fatma Betül Sayan Kaya ile İlyas Kaya'nın, Özata Denizcilik pay işlemlerinden elde ettikleri öne sürülen yaklaşık 2,2 milyar lirayı Hazine ve Maliye Bakanlığının bildirdiği hesaba aktardıkları bildirildi. Tutar, resmî makamlarca yayımlanmış kesinleşmiş işlem dökümü olarak açıklanmadı.
Kaya çiftinin ödemesi etkin pişmanlık anlamına geliyor mu?
Kaya çiftinin aktarımının etkin pişmanlık kapsamında olduğuna dair SPK veya Hazine ve Maliye Bakanlığından resmî açıklama yapılmadı. Etkin pişmanlık için ödeme miktarı, süre, soruşturma aşaması ve yetkili makamların tespiti birlikte değerlendiriliyor.
Sermaye Piyasası Kanunu'nda etkin pişmanlık için hangi tutar öngörülüyor?
Sermaye Piyasası Kanunu'nun 107/3. maddesinde, belirli koşullarda elde edilen veya elde edilmesine neden olunan menfaatin iki katının, en az 500 bin lira olmak üzere Hazine'ye yatırılması öngörülüyor. Ödemenin Kurul kararından itibaren 15 gün içinde yapılması şartı da bulunuyor.
Fatma Betül Sayan Kaya ve İlyas Kaya SPK'nin Özata Denizcilik listesindeydi mi?
Haberlerde, Özata Denizcilik pay işlemleriyle ilgili 25 Eylül tarihli SPK bülteninde yer alan 11 kişilik suç duyurusu listesinde Fatma Betül Sayan Kaya ile İlyas Kaya'nın bulunmadığı belirtildi. Kaya çiftiyle ilgili hukuki durum için resmî açıklama bekleniyor.