İsveç Başbakanı Ulf Kristersson Seçim Yenilgisi Sonrası İstifa Etti

İsveç Parlamentosunda Sandalye Dağılımı ve Seçim Sonuçları

İsveç’te gerçekleştirilen genel seçimlerin ardından oy sayım işlemlerinin tamamlanmasıyla ülkedeki siyasi tablo netleşti. İsveç Seçim Otoritesi tarafından açıklanan nihai oy sayım sonuçlarına göre, merkez sol muhalefet bloku 349 sandalyeli İsveç Parlamentosu Riksdag’da 176 sandalye elde ederek çoğunluğu sağladı. Başbakan Ulf Kristersson liderliğindeki sağ koalisyon bloku ise 173 sandalyede kaldı. Sayım sonuçlarının resmi olarak hafta sonu tescil edilmesi bekleniyor.

Yaklaşık 10,6 milyon nüfuslu ülkede iki blok arasındaki oy farkı yaklaşık 50 bin seviyesinde gerçekleşti. Yurt dışı oylar ile erken kullanılan oyların sayıma dahil edilmesiyle kesinleşen sonuçlarda, eski Başbakan Magdalena Andersson yönetimindeki Sosyal Demokrat Parti yüzde 28 oy oranı ve 99 sandalye ile parlamentodaki en büyük siyasi parti konumunu sürdürdü. Andersson, seçim sonrası açıklamasında İsveç halkının ülke için yeni bir yön tercihinde bulunduğunu söyledi.

Kristersson Görevden Ayrılma Talebini Meclise Sunarak İstifa Etti

Seçim sonuçlarının açıklanmasının ardından Başbakan Ulf Kristersson, parlamentonun resmi meclis başkanına istifa mektubunu iletti. İstifa kararını sosyal medya hesabı üzerinden açıklayan Kristersson, yeni hükümetin kurulması amacıyla yürütülecek sürecin hemen başlayabilmesi için görevden ayrılma talebinde bulunduğunu bildirdi. Kristersson ve kabinesi, yeni hükümet kurulana kadar geçici olarak görevini sürdürecek.

Kristersson, meclis başkanının yönlendireceği yeni hükümet kurma sürecine saygı duyacağını açıkladı. Seçim öncesinde partilerin yaptığı farklı açıklamaların hükümet kurma koşullarını karmaşık hale getirebileceğini belirten Kristersson, sürecin zorlu geçebileceğine işaret etti. 2022 yılından bu yana Ilımlı Parti, Hristiyan Demokratlar ve Liberallerden oluşan hükümeti yöneten Kristersson, dışarıdan aşırı sağcı İsveç Demokratları’nın desteğiyle meclis çoğunluğunu sağlıyordu.

Aşırı Sağcı İsveç Demokratlarının Seçimdeki Gerilemesi

Sandık sonuçlarının öne çıkan başlıklarından biri de göç karşıtı söylemleriyle bilinen aşırı sağcı İsveç Demokratları’nın oy kaybı oldu. 2010 yılında parlamentoya adım atmasından bu yana ilk kez oy kaybı yaşayan parti, önceki seçime kıyasla üç puan gerileyerek yüzde 17,5 oy oranında kaldı ve parlamentoda 62 sandalye kazanarak üçüncü sıraya düştü.

Seçim öncesi dönemde merkez sağ koalisyonda doğrudan bakanlıklar alarak hükümete dahil olmayı hedefleyen İsveç Demokratları, bu sonuçla beklentilerinin gerisinde kaldı. Özellikle büyükşehirlerin çok kültürlü mahallelerinde seçime katılımın artması ve sol partilere verilen desteğin yükselmesi, sağ blokun oy oranlarındaki dengeleri etkiledi.

Sol Blok İçi Görüşmeler ve Kabine Anlaşmazlıkları

Seçim galibiyetinin ardından Sosyal Demokrat Parti Lideri Magdalena Andersson’un önümüzdeki süreçte meclis başkanı tarafından yeni hükümeti kurmak üzere görevlendirilmesi bekleniyor. Dört yıllık aranın ardından yeniden başbakanlık makamına dönmeyi hedefleyen Andersson’u parlamentoda hassas bir dengenin beklediği değerlendiriliyor. Andersson; Sol Parti, Yeşiller ve Merkez Partisi ile temaslara başladı.

Merkez sol bloku oluşturan bu dört parti arasında vergi politikaları ve bakanlık paylaşımları konusunda fikir ayrılıkları bulunuyor. Merkez Partisi, Sol Parti’nin kabinede bakanlık görevi üstlenmesine karşı çıkarken, Sol Parti hükümette aktif bakanlık talebinde bulunuyor. Andersson ise Sol Parti’yi kabineye almadan dışarıdan desteğini temin etmeyi hedefliyor.

Hükümet Kurma Sürecindeki Olası Takvim ve Uluslararası Tepkiler

İsveç Parlamentosu’nda yeni başbakan için oylamanın en erken 29 Eylül 2026 tarihinde yapılması öngörülüyor. İsveç siyasetinde koalisyon kurma süreçleri uzun zaman alabiliyor. Ülkede 2018 genel seçimlerinin ardından hükümetin kurulması 134 gün sürerken, 2022 seçimlerinde bu süreç 37 günde tamamlanmıştı.

Seçim sonuçları uluslararası alanda da yankı buldu. İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, seçim başarısını kutlayarak İsveçli seçmenlerin yeniden sosyal refah devletine, sosyal adalete ve yeşil gündeme destek verdiğini belirtti.