Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), Türkiye’deki insansız hava aracı operasyonlarının güncel ihtiyaçlar, teknolojik gelişmeler ve uluslararası uygulamalar doğrultusunda düzenlenmesi amacıyla yeniden hazırlanan İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı’nı (SHT-İHA) onaylayarak yürürlüğe koydu. Düzenlemeyle kayıt, tescil, ithalat, operasyon, pilot yetkilendirme, emniyet ve denetim işlemleri yeni bir yapıya bağlandı.
Yeni SHT-İHA Talimatı’nın Türkiye’de kayıtlı 90 binden fazla insansız hava aracı ile 2 milyona yakın İHA pilotunu doğrudan ilgilendirdiği belirtildi.
P0, P1 ve P2 lisans sistemi geliyor
Talimatın en önemli değişikliklerinden biri, uçuş yetkisinin İHA’nın ağırlığından ayrılarak pilotun lisans seviyesine bağlanması oldu.
Yeni yetkilendirme modeli üç farklı lisans seviyesinden oluşacak:
Bunlara da Göz Atabilirsiniz
Polonya’dan Ukrayna’ya MiG-29 Resti: “İHA Vermediler, Savaş Uçaklarını da Alamayacaklar”
GÖKBEY İçin Dijital Eğitim Dönemi Başladı: Bakım Teknisyenlerine KDM-ORG Üzerinden Tip Eğitimi
İtalyan Donanması Baykar TB3’ü Uçak Gemisinden Kullanacak
- P0: Amatör seviye
- P1: Ticari seviye
- P2: İleri seviye
SHGM, P0, P1 ve P2 lisanslarına dayanan yeni sistemin dünyada ilk kez Türkiye’de uygulanacağını bildirdi. Modelin, uluslararası standartlarla uyumlu, daha sade ve daha etkin bir pilot yetkilendirme yapısı sunması hedefleniyor.
Her uçuş için risk analizi istenmeyecek
Yeni Talimat ile İHA uçuş izin süreçlerinin kolaylaştırılması ve hızlandırılması planlanıyor.
Her uçuş için ayrı ayrı risk analizi hazırlanması uygulamasına son verilecek. Kayıt, uçuş bildirimi ve izin işlemleri tek bir dijital kanal üzerinden gerçekleştirilecek.
Harita üzerinde yeşil bölge olarak belirlenen alanlarda ayrıca uçuş izni alınmasına gerek kalmayacak.
Oyuncak İHA’lar kapsam dışında tutulacak
Oyuncak niteliğindeki basit insansız hava araçları, lisans ve kayıt yükümlülüklerinden muaf olacak.
Bununla birlikte operasyonel esnekliğin uçuş emniyetinden ödün verilmeden sağlanması amacıyla bazı teknik gereklilikler zorunlu hâle getirilecek.
Geofence ve uzaktan tanımlama zorunluluğu
Yeni düzenleme kapsamında coğrafi sınırlama sistemi olarak kullanılan geofence, uzaktan tanımlama ve yazılım sertifikasyonu gibi teknik gereklilikler uygulanacak.
Uzun mesafeli ve otonom uçuşların gerçekleştirilebilmesi amacıyla özel İHA koridorları da tanımlanacak.
Bu koridorların, insansız hava araçlarının belirlenen güzergâhlarda güvenli ve kontrollü şekilde operasyon yapmasına imkân sağlaması amaçlanıyor.
Mevcut lisansların hakları korunacak
Yeni sistem yürürlüğe girerken mevcut belge ve lisans sahiplerinin kazanılmış hakları korunacak.
İHA pilotları, işletmeciler, üreticiler ve ilgili kuruluşlara yeni düzenlemelere uyum sağlamaları için 31 Temmuz 2027 tarihine kadar geçiş süresi tanındı.
İHA trafiği İHATTYS üzerinden yönetilecek
Yeni Talimat kapsamında İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) devreye alınacak.
İHATTYS, Türk hava sahasındaki insansız hava aracı trafiğinin merkezî olarak izlenmesini, kayıt altına alınmasını ve yönetilmesini sağlayacak.
İzin ve bildirimler tek platformda toplanacak
İHA uçuş bildirimleri, izin ve yetkilendirme işlemleri ile kısıtlanmış bölgeler ve İHA koridorlarına ilişkin veriler İHATTYS üzerinden yayımlanacak.
Sistemin devreye alınmasıyla birlikte kayıt, izin ve operasyon süreçlerinin tamamı tek bir dijital platformdan yürütülecek.
SHGM, İHATTYS’nin en kısa sürede kullanıma alınacağını, sisteme ve entegrasyon çalışmalarına ilişkin bilgilere ihatakip.shgm.gov.tr adresinden ulaşılabileceğini açıkladı.