11 Ekim saldırısı yüzlerce satış noktasını vurdu
Fransa, 11 Ekim’de ülke genelindeki marketlerin buzdolabı ve dondurucularını etkileyen siber saldırıdan İran’ı sorumlu tuttu. Fransız makamları, ticari soğutma sistemlerinin sıcaklık ayarlarının gece saatlerinde uzaktan yükseltildiğini, yüzlerce satış noktasında gıda kaybı ve yangınlar meydana geldiğini bildirdi.
Paris Savcılığı, saldırının yaklaşık 700 ticari noktayı hedef aldığını açıkladı. Hedefler arasında büyük market zincirlerinin yanı sıra kasap dükkânları, bir mezbaha ve gıda işleme tesisleri de yer aldı. Market çalışanları, bozulan et, süt ürünü ve donmuş gıdaları satıştan çekmek zorunda kaldı.
Maddi zararın ülke çapında milyonlarca avroya, bazı değerlendirmelere göre onlarca milyon avroya ulaşabileceği belirtiliyor. Yangın sayısına ilişkin açıklamalarda farklı rakamlar yer aldı: Resmî rapor en az 15 yangından söz ederken, savcılık yaklaşık 20 yangın bildirildiğini duyurdu.
Uzaktan erişimle sıcaklık ve çözülme ayarları değişti
Soruşturmaya göre saldırganlar, internet üzerinden erişilebilen soğutma kontrol cihazlarını ele geçirdi. Saldırganlar bazı sistemlerde sıcaklıkları yaklaşık 50 dereceye yükseltti; aynı anda olağan dışı çözülme döngülerini başlattı ve sıcaklık artışını haber veren güvenlik alarmlarını kapattı.
Soğutma ünitelerinin önemli bölümünde uzaktan yönetim yazılımı kullanılıyordu. Yetkililer ve siber güvenlik uzmanları, güncel olmayan yazılımlar, internete açık kontrol panelleri ve zayıf parolaların sisteme izinsiz giriş riskini artırdığını belirtti.
Fransız yetkililer, işletmelere soğuk zincir kontrol cihazlarını doğrudan internete açık bırakmamaları, erişimi güvenlik duvarı arkasına almaları ve yazılımları güncellemeleri çağrısında bulundu. Olay, gıda perakendesi ile lojistik sektöründe kullanılan bağlı endüstriyel sistemlerin fiziksel hasar ve ürün kaybına açık olduğunu gösterdi.
Fransa İran bağlantılı birimi ve üç kişiyi hedef aldı
Paris Savcılığı, İran Devrim Muhafızlarının Elektronik ve Siber Merkeziyle bağlantılı olduğunu bildirdiği Shahid Kaveh adlı siber birim hakkında adli soruşturma açtı. Savcılık, birimin yöneticisi olduğu belirtilen Hamid Reza Lashgarian ile Mahdi Lashgarian ve Reza Salarvand için uluslararası yakalama talebinde bulundu. Soruşturma, saldırıyla bağlantısı belirlenebilecek diğer kişileri de kapsıyor.
Savcılık, saldırıyı otomatik veri işleme sistemine hileli müdahale, insan güvenliği için tehlikeli yöntemlerle zarar verme ve örgütlü suç kapsamında inceliyor. Fransız makamları, eylemin yabancı bir gücün yararına, İran adına işlendiği değerlendirmesini paylaştı.
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, İran’ın Paris Büyükelçisi’nin bakanlığa çağrıldığını açıkladı. Barrot, saldırıyla bağlantılı görülen kişiler ve yapılar için Avrupa Birliği düzeyinde yaptırım uygulanacağını söyledi. Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas da üye ülkelerin dışişleri bakanlarının Fransız makamlarının İran’a yönelik suçlamasını ve olası karşılığı görüşeceğini bildirdi. Avrupa’ya giriş yasağı, mal varlıklarının dondurulması ve finansal hareketlerin engellenmesi gündemdeki yaptırım seçenekleri arasında yer alıyor. İran makamları, suçlamalara ilişkin açıklama yapılana kadar yanıt vermedi.
Fransız raporu, Shahid Kaveh birimiyle bağlantıyı saldırıda kullanılan dijital altyapı, daha önceki saldırılarla benzer yöntemler ve saldırı altyapısında bulunan Farsça izlere dayandırdı. Yetkililer ayrıca saldırganların farklı isimler altında faaliyet gösteren görünen gruplardan yararlandığını bildirdi. Fransız makamlarının İran’a yönelik suçlaması bağımsız kaynaklarca doğrulanmış değil.
Avrupa’daki yeni olaylarla bağ henüz doğrulanmadı
Fransa’daki saldırının ardından kasım ayı başında Belçika, Lüksemburg, İsveç, İrlanda, Hollanda, Estonya ve Finlandiya’daki 100’den fazla işletmenin soğutma sistemlerini etkileyen yeni olaylar bildirildi. Almanya’da da bir gıda işleme tesisi ile bir süpermarketin benzer olaylardan etkilendiği açıklandı. Fransa’da kan depolama tesislerinin soğuk zincir sistemleri de hedef alındı; alarm ve hızlı müdahale sayesinde kan ürünleri ile biyolojik numunelerin zarar görmediği açıklandı.
Fransız makamları, ekim ayındaki market saldırısı ile Avrupa’daki sonraki olayların aynı failler tarafından düzenlendiğini henüz teyit etmedi. Rusya yanlısı olduğu belirtilen iki grup Avrupa’daki bazı saldırıları üstlense de güvenlik uzmanları söz konusu iddialara temkinli yaklaştı.
ABD’de ağustos ayında en az altı askerî üs marketindeki soğutma arızaları için de ayrı bir inceleme yürütülüyor. Amerikan soruşturmasında İran bağlantılı aktörler olası şüpheliler arasında görülse de Fransa, ABD ve diğer Avrupa ülkelerindeki olayların tek bir kampanyaya bağlı olduğuna dair resmî bir doğrulama bulunmuyor.
Siber saldırı gıda güvenliği için neden önem taşıyor?
Siber saldırı, dijital bir müdahalenin kısa sürede gıda israfı, yangın riski ve ticari kayıp yaratabildiğini ortaya koydu. Soğuk zincirin kesintiye uğraması, ürünlerin insan tüketimi için güvenli olup olmadığının yeniden değerlendirilmesini gerektiriyor.
Fransa’nın İran’a yönelik açık suçlaması, saldırının diplomatik boyutunu da büyüttü. Adli soruşturma, uluslararası yakalama talepleri ve Avrupa Birliği yaptırımları, saldırıyla ilişkilendirilen kişi ve yapılara yönelik sonraki adımlar arasında bulunuyor.
Sıkça Sorulanlar
Fransa'daki soğutma sistemlerine yönelik siber saldırı ne zaman gerçekleşti?
Fransız makamlarına göre saldırı 11 Ekim gecesi gerçekleşti. Saldırganlar yaklaşık 700 ticari noktadaki soğutma kontrol sistemlerine uzaktan erişti.
Fransa marketlere yönelik siber saldırıdan kimi sorumlu tutuyor?
Fransa, saldırıdan İran Devrim Muhafızlarıyla bağlantılı Shahid Kaveh adlı siber birimi sorumlu tutuyor. Paris Savcılığı birimin yöneticisi olduğu belirtilen üç kişi için uluslararası yakalama talebinde bulundu.
Siber saldırı marketlerde hangi zararlara neden oldu?
Saldırı, soğutma ünitelerinin sıcaklık ve çözülme ayarlarını değiştirerek gıda ürünlerinin bozulmasına neden oldu. Resmî açıklamalarda en az 15, savcılık açıklamasında ise yaklaşık 20 yangın bildirildi.
Avrupa Birliği siber saldırıyla ilgili hangi adımı atacak?
Avrupa Birliği üyesi ülkelerin dışişleri bakanları, Fransa'nın İran'a yönelik suçlamasını ve olası karşılığı görüşecek. Gündemde mal varlığı dondurma, seyahat kısıtlaması ve finansal işlemlere yönelik tedbirler bulunuyor.