Fed 3 yıl sonra faiz artırdı: Politika faizi %3,75-4,00 aralığına yükseldi

ABD Merkez Bankasından Üç Yıl Sonra İlk Faiz Artışı Kararı

ABD Merkez Bankası (Fed), iki gün süren Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısının ardından gösterge politika faizini 25 baz puan artırarak %3,75-4,00 aralığına çıkardı. Temmuz 2023’ten bu yana gerçekleşen bu ilk faiz artışı kararı, komitede oy hakkı bulunan 12 üyenin tamamının oy birliğiyle alındı. Böylece ABD para politikasında önceki dönemde uygulanan faiz indirimleri ve sabit tutma kararlarının ardından yeniden sıkılaşma dönemine geçilmiş oldu.

Kararın ardından açıklamalarda bulunan Fed Başkanı Kevin Warsh, enflasyonun uzun süredir hedeflenen seviyenin üzerinde seyrettiğini bildirdi. Fiyat istikrarını yeniden sağlamak için kararlı adımlar atılması gerektiğini vurgulayan Warsh, yaz aylarında açıklanan ekonomik verilerin temel enflasyon eğiliminde kalıcı bir iyileşme göstermediğini belirtti. Merkez bankasının temel amacının enflasyonu %2’lik hedefe daha hızlı bir şekilde geri getirmek olduğu açıklandı.

Yüksek Enflasyon ve Ekonomik Göstergeler Kararda Etkili Oldu

Alınan faiz artışı kararında ABD genelinde tüketici fiyatlarındaki yükseliş ve enerji maliyetlerındaki baskılar belirleyici rol oynadı. Ağustos ayı çekirdek tüketici fiyat endeksinin beklentilerin üzerinde gerçekleşmesi, yeni ithalat tarifeleri ve Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin enerji fiyatlarına yansıması enflasyonist riskleri tırmandırdı. Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışı ve Suudi Arabistan’ın boru hattı kapasite artırımı çalışmaları piyasalarca izlenirken, akaryakıt ile ulaşım maliyetlerındaki artışın genel fiyatlar düzeyine ikincil etkileri para politikasında sıkılaşmayı zorunlu kıldı.

Fed verilerine göre ABD ekonomisi büyüme performansını ve direncini koruyor. İşgücü piyasasında istihdam artışı sürerken işsizlik oranı %4,1 seviyesinde sabit kaldı. Büyüme tahminini 2026 yılı için %2,3 seviyesine çıkaran merkez bankası yetkilileri, güçlü tüketici harcamaları ve verimlilik artışının ekonominin daha yüksek borçlanma maliyetlerine dayanıklılık göstermesine imkan tanıdığını bildirdi. Ayrıca krediyle desteklenen yapay zeka yatırımlarının da fiyat baskılarını artırabileceği değerlendirildi.

Donald Trump ve Beyaz Saray Karara Sert Tepki Gösterdi

Faiz kararının duyurulmasının ardından ABD Başkanı Donald Trump karara sert eleştiriler yöneltti. Mevcut faiz oranlarının son derece yüksek olduğunu belirten Trump, bu adımın siyasi gerekçelerle doğrudan kendi yönetimine karşı atıldığını savundu. ABD’nin en güçlü kredi notuna sahip ülke olarak küresel ölçekte en düşük faiz oranlarına ulaşması gerektiğini açıklayan Trump, borçlanma maliyetlerinin %1 veya daha altına çekilmesini talep etti. Buna rağmen Trump, Fed Başkanı Kevin Warsh’a olan güveninin sürdüğünü söyledi.

Beyaz Saray yetkilileri de kararın ikna edici bir iktisadi temele dayanmadığını belirtti. Hazine yetkilileri, son dönemdeki enflasyon artışının esas olarak petrol fiyatları ve gümrük vergilerinden kaynaklanan geçici bir arz şokunu yansıttığını öne sürerek merkez bankasına ilave sıkılaşma adımları öncesinde temkinli davranma çağrısında bulundu. Öte yandan Trump, bölgesel gerilimlere değinerek İran ile doğrudan yürütülen temaslar doğrultusunda çatışmaların sonuna yaklaşılmasını umduğunu ekledi.

Piyasaların İlk Tepkisi: Altın Düşerken Bitcoin Yükseldi

Faiz kararı küresel finans piyasalarında farklı varlık sınıflarında belirgin bir dalgalanmaya yol açtı. Karar öncesinde ons başına 4.365 dolar seviyelerini test eden spot altın, açıklamanın ardından %1,2 oranında gerileyerek 4.240 dolar seviyesine indi. Benzer şekilde gümüşün ons fiyatı da 62,57 dolara çekilerek seansı düşüşle tamamlarken, yıllık bazda %52,32’lik güçlü kazancını korudu. Platin fiyatı ise %2,3 azalarak 1.735 dolara indi. ABD 10 yıllık Hazine tahvillerinin getirisinin %5’i aşması ve ABD dolarının güçlenmesi, faiz getirisi olmayan değerli metaller üzerinde satış baskısı oluşturdu.

Buna karşılık kripto para piyasalarında faiz artışının daha önceden vadeli piyasalarda %92’nin üzerinde ihtimalle fiyatlanmış olması nedeniyle kararın ardından yukarı yönlü bir tepki görüldü. Karar öncesinde 75.350 dolar seviyesine gerileyen Bitcoin, faiz kararının duyurulmasıyla birlikte 76.500 doların üzerine tırmandı ve 76.100 dolar bandında dengelendi. Hisse senedi piyasalarında ise satış ağırlıklı bir seyir izlendi; Dow Jones endeksi 631 puan (%1,21) düşerken S&P 500 %0,45 ve Nasdaq %0,01 oranında değer kaybetti.

Yıl Sonuna Kadar Yeni Faiz Artışı Sinyali

Fed yetkililerinin yayımladığı son faiz tahmin grafiği (dot plot), parasal sıkılaşma sürecinin gelecek yıllarda da devam edebileceğini ortaya koydu. Güncellenen projeksiyonlara göre 18 kurul üyesinden 16’sı yıl sonuna kadar en az bir kez daha faiz artışına gidilmesini öngörüyor. Federal fon oranına ilişkin 2026 yıl sonu beklentisi %3,8’den %4,1’e yükseltilirken, 2027 tahmini %4,1, 2028 beklentisi %3,9 ve 2029 beklentisi %3,6 olarak açıklandı.

Merkez bankası makroekonomik tahminlerinde de revizyona gitti. Yıl sonu enflasyon beklentisi %3,6’dan %3,7’ye yükseltilirken, büyüme tahmini %2,2’den %2,3’e çıkarıldı. İşsizlik oranı tahmini ise %4,1 seviyesine çekildi. Ekonomik projeksiyonlar enflasyonun %2’lik hedef seviyeye dönmesinin zaman alacağını gösterirken, piyasa uzmanları yüksek faiz oranlarının borçlanma maliyetlerini artırma riskine karşın merkez bankasının enflasyonla mücadeleyi ana öncelik haline getirdiğini belirtiyor.