KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Haftası için bulunduğu New York’ta BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile görüştü. Görüşmede Kıbrıs’ta güven yaratıcı önlemler, bölgesel gelişmeler ve Kıbrıs Türk heyetinin diplomatik temaslarına ilişkin başlıklar ele alındı.
Erhürman, görüşmenin ardından Kıbrıs Rum tarafının Kıbrıs Türk temsilcilerinin uluslararası temaslarını engellemek amacıyla BM ve Güvenlik Konseyi nezdinde yazılı girişim yaptığını söyledi. Kıbrıs Rum tarafının BM daimi temsilcilikleri ile daimi gözlemci misyonlarından Kıbrıs Türk temsilcileriyle görüşmemelerini talep ettiği bildirildi.
Guterres ile güven yaratıcı önlemler görüşüldü
Erhürman-Guterres görüşmesinin ana gündemini, Kıbrıs’ta güven yaratıcı önlemler oluşturdu. KKTC Cumhurbaşkanlığı heyetinde Cumhurbaşkanlığı Müsteşarı Mehmet Dânâ, KKTC New York Temsilcisi Büyükelçi Murat Soysal, Güven Yaratıcı Önlemler ve Teknik Komiteler Koordinatörü Seniha Birand Çınar ile Diplomasi ve Dış İlişkiler Danışmanı İpek Borman da yer aldı.
Erhürman, Guterres’in daha önce gündeme getirdiği yedi başlığın geçiş noktaları, mayınların temizlenmesi, afetlere ortak müdahale, düzensiz göçle mücadele, sivil toplum koordinasyonu, spor faaliyetleri ve karma evliliklerden doğan çocukların Avrupa Birliği vatandaşlığı hakkını kapsadığını anlattı.
Kıbrıs Türk tarafı, geçiş noktaları dışındaki altı öneriye daha önce olumlu yanıt verdiğini bildirdi. Erhürman, geçiş noktalarıyla ilgili öneriyi bütünüyle reddetmediklerini, ancak önerinin mevcut haliyle kabul edilemeyeceğini ve üzerinde çalışılması gerektiğini Guterres’e aktardıklarını söyledi.
Kıbrıs Türk heyetinin temasları engellenmek istendi
Erhürman’a göre Kıbrıs Rum tarafı, New York’ta Kıbrıs Türk heyetinin diplomatlar ve üst düzey yetkililerle yapacağı görüşmeleri engellemek için yazılı bir girişim yürüttü. Mektupta, Kıbrıs Türk temsilcilerinin temas taleplerinden kaçınılması istendiği, gerekçe olarak da BM Güvenlik Konseyi kararlarının gösterildiği belirtildi.
Erhürman, söz konusu girişimlerin Kıbrıs Türk tarafının uluslararası toplumla doğrudan temas kurmasını sınırlamayı hedeflediğini savundu. Kıbrıs Türk heyetinin görüşmelerini sürdürdüğünü belirten Erhürman, konunun yalnızca temas sayısıyla ilgili olmadığını, siyasi eşitlik tartışmasıyla da bağlantılı olduğunu söyledi.
KKTC Cumhurbaşkanı, güven yaratıcı önlemler üzerinde çalışma yürütülürken karşılıklı güveni zedelediğini düşündükleri uygulamaların da devam ettiğini Guterres’e ilettiklerini açıkladı. Erhürman; etkinlik iptali girişimleri, mülkiyet alanındaki uygulamalar, Taşınmaz Mal Komisyonu’na yönelik adımlar ve Avrupa Parlamentosu’ndaki bazı kararları gündeme taşıdıklarını bildirdi.
Yedi öneriden altısına olumlu yanıt verildi
Erhürman, Kıbrıs sorununda ilerleme için Guterres’in önerdiği sıranın korunması gerektiğini vurguladı. KKTC tarafı, önce güven yaratıcı önlemler üzerinde sonuç alınmasını, ardından yöntem ve esas müzakerelere geçilmesini savunuyor.
Kıbrıs Türk ve Rum heyetleri arasında BM yetkililerinin katılımıyla yapılan görüşmede, güven yaratıcı önlemler konusunda ortak bir zemin aranmıştı. Erhürman, toplantı sonunda herhangi bir başlıkta uzlaşma sağlanamadığını açıkladı. Erhürman’a göre uzlaşma çıkmaması, liderler arasında 2+1 formatında bir görüşme yapılması ihtimalini de ortadan kaldırdı.
Kıbrıs Rum basınında yer alan, Erhürman’ın 2+1 toplantısını veto ettiği yönündeki iddiaları reddeden KKTC Cumhurbaşkanı, Guterres’in böyle bir toplantı önerisi sunmadığını söyledi. Erhürman, BM Genel Sekreteri’nin New York’ta 2+1 ya da 5+1 formatında toplantı için gerekli koşulların henüz oluşmadığı yönündeki önceki değerlendirmesini hatırlattı.
Mehmet Dânâ BM temsilcileriyle görüşmeler yaptı
Cumhurbaşkanlığı Müsteşarı Mehmet Dânâ da New York’ta ayrı diplomatik temaslar gerçekleştirdi. Dânâ; BM Genel Sekreter Yardımcısı Rosemary A. DiCarlo, Pakistan’ın BM Daimi Temsilcisi Asim Iftikhar Ahmad, İsviçre’nin BM Daimi Temsilci Yardımcısı Oliver Hoehne, Rusya’nın BM Daimi Temsilci Yardımcısı Alexander Repkin ve Fransa’nın BM Daimi Temsilci Yardımcısı Jay Dharmadhikari ile görüştü.
Dânâ ayrıca Kıbrıslı Rum muhatabı Menelaos Menelau, Rosemary A. DiCarlo ve BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin’in katıldığı değerlendirme toplantısına katıldı. Temaslarda Kıbrıs sorununun mevcut durumu ile güncel gelişmeler üzerinde görüş alışverişi yapıldı.
Kıbrıs müzakerelerinde sonraki aşama ne olacak
Erhürman, Guterres’in görev süresinin sonuna kadar Kıbrıs sorunuyla ilgilenmeyi sürdüreceğini aktardı. KKTC tarafı da BM Genel Sekreteri’nin çalışmalarına destek verme iradesini bildirdi.
Tarafların güven yaratıcı önlemlerde ortak noktaya ulaşması, daha geniş müzakere başlıklarına geçiş için belirleyici olacak. Geçiş noktaları başta olmak üzere yedi öneride uzlaşma sağlanıp sağlanamayacağı, New York temaslarının ardından diplomatik gündemin temel başlıklarından biri olmaya devam edecek.
Sıkça Sorulanlar
Tufan Erhürman ile Antonio Guterres nerede görüştü?
KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM 81. Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Haftası sırasında ABD'nin New York kentindeki Birleşmiş Milletler Genel Merkezi'nde görüştü.
Erhürman-Guterres görüşmesinde hangi konular ele alındı?
Görüşmede Kıbrıs'ta güven yaratıcı önlemler, bölgesel gelişmeler ve Kıbrıs Türk heyetinin uluslararası toplum temsilcileriyle yaptığı temaslara ilişkin gelişmeler ele alındı.
Kıbrıs'ta gündeme gelen yedi güven yaratıcı önlem nedir?
Yedi başlık geçiş noktaları, mayın temizliği, afetlere ortak müdahale, düzensiz göçle mücadele, sivil toplum koordinasyonu, spor faaliyetleri ve karma evliliklerden doğan çocukların Avrupa Birliği vatandaşlığı hakkını kapsıyor.
Kıbrıs Türk tarafı güven yaratıcı önerilere nasıl yaklaşıyor?
Kıbrıs Türk tarafı, geçiş noktaları dışındaki altı öneriyi kabul ettiğini bildirdi. Geçiş noktaları önerisinin ise mevcut haliyle kabul edilemeyeceği, ancak üzerinde çalışılabileceği belirtildi.
2+1 formatında görüşme yapılacak mı?
Erhürman, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in New York'ta 2+1 toplantısı önermediğini ve taraflar arasında güven yaratıcı önlemlerde uzlaşma çıkmadığı için böyle bir toplantı ihtimalinin oluşmadığını söyledi.