Christa Pike başarısız infazdan sonra konuşmaya başladı
Christa Gail Pike, Tennessee’deki başarısız infaz girişiminin ardından hastanede bilincini açtı ve konuşmaya başladı. Pike’ın avukatları, 50 yaşındaki hükümlünün kritik tıbbi bakım almaya devam ettiğini, kollarında ağır hasar bulunduğunu ve uzun bir iyileşme dönemi beklediklerini açıkladı.
Pike, 30 Eylül akşamı Riverbend Yüksek Güvenlikli Cezaevi’nde yapılan infaz girişiminde iki doz pentobarbital verilmesine rağmen hayatta kaldıktan sonra Nashville bölgesindeki hastaneye kaldırıldı. Pike’ın avukatlarından Stephen Ferrell, 5 Ekim itibarıyla Pike’ın infaz girişiminden beri bilincini geri kazanmadığını ve durumunun kritik olduğunu söylemişti. Avukatların 6 Ekim’deki açıklamasına göre Pike artık bilinci açık ve konuşabiliyor.
Pike hastanede kritik bakım almaya devam ediyor. Savunma ekibi, Pike’ın kollarında ciddi hasar bulunduğunu, hastane yatağına kelepçeli ve zincirli tutulduğunu bildirdi. Savunma ekibine danışmanlık yapan anestezi ve cerrahi uzmanı Joel Zivot, Pike’ın ventilatörden ayrılıp konuşabilecek düzeye geldiğini, ancak yoğun bakımda kaldığını ve ciddi risklerin sürdüğünü söyledi. Zivot, iyileşmenin kapsamının haftalar ya da aylar sonra anlaşılabileceğini belirtti.
Joel Zivot’un verdiği bilgiye göre Pike, adını hatırlıyor ve temel düzeyde iletişim kurabiliyor. Pike’ın infaz girişimine ilişkin anısı bulunmadığı, tarihle ilgili soruda ise ayın hâlâ eylül olduğunu düşündüğü aktarıldı. Zivot, Pike’ın bilişsel iyileşmesinin tam olup olmadığını söylemek için erken olduğunu, mevcut düzelmeye rağmen sağlık risklerinin sürdüğünü belirtti.
Pike’ın sağlık kararlarını, kendisine verilen tıbbi vekâlet yetkisi kapsamında başka bir kişinin aldığı açıklandı. Savunma ekibi, bu kişinin kimliğini paylaşmadı ve Pike’ın mahremiyetine saygı gösterilmesini istedi. Hastane personelinin, yüksek miktardaki pentobarbitali vücuttan uzaklaştırmak için tedavi uyguladığı belirtildi.
Mahkeme dosyasına göre hastane personeli, Pike’ın yaşamını kurtarmak ve vücudundaki pentobarbitali temizlemek için tedavi uyguluyor. Savunma ekibi, Pike hastaneye ulaştığında iki kolunda şişlik, yanık ve kabarcıklar bulunduğunu bildirdi. Pike’ın uzun vadeli iyileşme olasılığı hakkında ayrıntı açıklanmadı.
Avukatlar, cezaevi ekibinin damar yollarını doğru yerleştiremediğini veya damarların hasar gördüğünü fark etmediğini; pentobarbitalin tamamen ya da kısmen kan dolaşımı yerine vücut dokularına aktığını iddia etti. Savunmaya göre ekip, sorunu gidermek yerine ikinci ilaç dozunu hazırlayıp uyguladı. Eyalet yetkilileri, infaz girişiminde neyin yanlış gittiğine ilişkin ayrıntılı açıklama yapmadı.
Vali Lee, Pike’ın hayatta kalmasının ardından 3 Aralık’ta yapılması planlanan Gary Sutton infazı dahil yıl içindeki kalan infazları durdurdu. Lee, olayda ne yaşandığını saptamak amacıyla kapsamlı ve bağımsız bir inceleme emri verdi.
Savunma avukatı Randy Spivey, infaz ekibinin damar yolu açmak için yaklaşık bir saat uğraştığını, Pike’ın yalnızca sol kolunda en az yedi iğne girişimi saydığını söyledi. Spivey, girişimlerden birinde çıkarılan iğnenin eğilmiş göründüğünü belirtti. Spivey’nin anlatımına göre Pike, ekibin damar yolu bulmasına yardım etmeye çalışarak omzuna daha yakın bir noktanın denenmesini de istedi. Savunma, Pike’ın işlem sırasında kolunda şiddetli baskı hissettiğini söylediğini aktardı.
Vali Lee, eyaletin yasal bir cezayı uygularken işlemin hukuka, Anayasa’ya ve etkililik ölçütüne uygun yürütülmesinden sorumlu olduğunu söyledi. İnceleme, ilaç uygulaması, damar yolu işlemleri, sağlık müdahalesi ve cezaevi protokolünün uygulanmasını kapsayacak.
Frank Strada bağımsız inceleme sürerken istifa edecek
Tennessee Ceza İnfaz Kurumu Komiseri Frank Strada, Christa Gail Pike’a yönelik başarısız infaz girişiminin ardından ay içinde görevinden ayrılacağını açıkladı. Tennessee Valisi Bill Lee, Strada’nın istifasını kabul ettiğini ve cezaevi yönetiminde sorunsuz bir geçiş sağlanacağını bildirdi. Yetkililer geçici bir komiser atanacağını da duyurdu.
Strada, görevden çekilmesinin bağımsız inceleme yürütülürken Tennessee halkının yararına olduğunu söyledi. Strada, incelemenin gerekli olduğunu belirtti ve 30 Eylül akşamı yapılan infaz girişiminde ne yaşandığının aydınlatılması için araştırmacılarla iş birliği yapacağını açıkladı.
Vali Lee, incelemeyi yürütmek üzere eski federal savcı Ed Stanton’ı görevlendirdi. Stanton, 2022’de iptal edilen başka bir infazın ardından yapılan incelemeyi de yürütmüş; o incelemede Tennessee yetkililerinin kendi ölümcül iğne prosedürlerine uymadığını tespit etmişti.
Delillerin korunması için mahkemeye başvuru yapıldı
Pike’ın avukatları, başarısız infaz girişimine ilişkin tüm fiziksel, yazılı ve elektronik kayıtların korunması için mahkemeden acil karar istedi. Savunma, kayıtların olayın nasıl gerçekleştiğinin belirlenmesi ve Pike’ın hukuki haklarının korunması için gerekli olduğunu savundu.
Mahkeme, delillerin korunması talebine ilişkin 7 Ekim sabahı hızlandırılmış durum duruşması yaptı. Duruşmada savunma, Pike’ın bilincini açtığını ancak sınırlı biçimde konuşabildiğini bildirdi; taraflar mahkemenin talep hakkında karar verme yetkisini de tartıştı. Savunma ekibi, ilaç parti numaraları, iğneler, şırıngalar, kayıtlar ve infaz girişimine ilişkin diğer bilgilerin korunmasını istiyor. Eyalet yönetimi ise söz konusu materyalleri koruma yükümlülüğünün zaten bulunduğunu savunuyor.
Tanıklar, yaklaşık 45 dakikalık damar yolu hazırlığının ardından perdenin 19.27’de açıldığını ve Pike’ın sedyeye bağlandığını gördüklerini aktardı. İlk dozun tamamlandığını gösteren işaretin verilmesinden birkaç dakika sonra Pike’ın din görevlisiyle konuşmayı sürdürdüğü, ikinci dozun ardından ise yüksek sesli soluma ve horlamaya benzer seslerin yaklaşık 40 dakika duyulduğu bildirildi. Savunma avukatları, uygulama sürerken acil başvurular yaparak Pike’ın hayatta olduğunu, tıbbi yardım alması gerektiğini ve infazın durdurulmasını istedi.
Tennessee Ceza İnfaz Kurumu, personelin başsavcılık tarafından onaylanan infaz protokolündeki bütün adımları izlediğini bildirdi. Kurum, protokolde kullanılan ilacın daha önce etkili olduğunu, mevcut prosedürün o gece gerçekleştirilen işlemlerin ötesinde ek bir uygulamaya izin vermediğini ve Pike’ın tesis dışındaki sağlık merkezine nakledildiğini açıkladı.
Protokolde ikinci doz sonrasına ilişkin boşluk var
Yazılı protokol, ilk uygulamadan sonra mahkûmun ölmemesi hâlinde ikinci doz ilaç verilmesini öngörüyor. Ancak ikinci dozun ardından kişinin hayatta kalması durumunda izlenecek tıbbi ve hukuki adımlar açık biçimde düzenlenmiyor.
Savunma ekibi, damar yolu açılması, damarların durumu, pentobarbitalin etkisi ve acil tıbbi müdahale olanakları konusunda daha önce dile getirdikleri kaygıların gerçekleştiğini savundu. Savunmanın mahkeme başvurusunda, Pike’ın trombositoz olarak bilinen ve kan pıhtılaşmasını etkileyebilen bir sağlık sorunu ile küçük damarları bulunduğu da hatırlatıldı.
Pike’ın eski avukatlarından James Crowson, savunmanın infaz öncesinde damar erişimi sorunlarının uygulamayı tehlikeli ve gereksiz acıya neden olabilecek hâle getireceği yönünde uyarılarda bulunduğunu söyledi. Crowson, bildirilen kol yaralanmalarının ilacın kan dolaşımına ulaşmak yerine çevre dokulara verilmiş olabileceği iddiasıyla uyumlu göründüğünü belirtti.
İdam cezası alanındaki uzmanlar, iki doz ölümcül ilaç verildikten sonra mahkûmun hayatta kalmasını sıra dışı bir durum olarak nitelendiriyor. Daha önce bazı infaz girişimlerinde damar yolu açılamaması nedeniyle uygulamalar tamamlanamamıştı. Ancak ölümcül ilaçların verildiği bir uygulamanın ardından mahkûmun hayatta kalması ayrı bir hukuki ve tıbbi tartışma yarattı.
Pike’ın yeniden infaz edilip edilemeyeceği de hukuki tartışmanın merkezinde yer alıyor. ABD Yüksek Mahkemesinin geçmiş içtihatları, başarısız bir infaz girişiminin tek başına ikinci girişimi kesin olarak engellemediğine işaret ediyor. Ancak Pike’ın mevcut sağlık durumu ve ilk girişimdeki olaylar, savunmanın yeni anayasal itirazlar sunmasına zemin oluşturabilir.
Yüksek Mahkeme infazın önünü saatler önce açtı
Pike’ın infazından önce hukuk mücadelesi yaşandı. Altıncı Daire Temyiz Mahkemesi, savunmanın çocukluk dönemindeki istismar geçmişiyle ilgili iddialarını değerlendirmek için daha fazla zamana ihtiyaç bulunduğu gerekçesiyle infazı geçici olarak durdurdu.
ABD Yüksek Mahkemesi ise bu geçici durdurma kararını kaldırarak infazın yapılmasının önünü açtı. Karara Sonia Sotomayor, Elena Kagan ve Ketanji Brown Jackson karşı çıktı. Karşı oy kullanan yargıçlar, alt mahkemelerin Pike’ın iddialarını yeterince değerlendirmesine fırsat verilmediği görüşünü bildirdi.
Vali Lee, infazdan önce Pike’ın af talebine müdahale etmeyeceğini açıkladı. Pike’ın sağlık durumu, eyaletin yeni bir infaz tarihi isteyip istemeyeceği ve savunmanın hangi hukuki başvuruları yapacağı henüz bilinmiyor.
Colleen Slemmer cinayetinde verilen idam cezası
Christa Pike, Knoxville’deki Job Corps eğitim merkezinde birlikte öğrenim gördüğü Colleen Slemmer’ın öldürülmesiyle ilgili davada suçlu bulundu. Savcılık, Pike’ın Slemmer’ı erkek arkadaşı konusunda rakibi olarak gördüğünü, genç kadını tenha bir bölgeye götürdüğünü, darbedip bıçaklayarak öldürdüğünü bildirdi.
Cinayet işlendiğinde 18 yaşında olan Pike, 30 Mart 1996’da idam cezasına çarptırıldı. Pike’ın dönemin erkek arkadaşı Tadaryl Shipp ise suç tarihinde 17 yaşında olduğu için ömür boyu hapis cezası aldı.
Pike suçunu inkâr etmiyor. Öldürülen Colleen Slemmer’ın annesi May Martinez, Pike’ın kızının ölümünden sorumlu tutulması gerektiğini söyledi. Martinez, infaz girişiminde tanık olarak bulunduğunu ve yetkililerin yaşananlar hakkında kendilerine uzun süre bilgi vermediğini anlattı.
Başarısız girişim ölümcül iğne tartışmasını büyüttü
Pike’ın infazı gerçekleşseydi, Tennessee’de yaklaşık iki yüzyıl sonra idam edilen ilk kadın olacaktı. Pike’ın hayatta kalması, tek ilaçlı pentobarbital protokolünün uygulanmasına ilişkin soruları öne çıkardı. Tennessee’de mayıs ayında Tony Carruthers’ın infazı da personelin damar yolu açamaması nedeniyle tamamlanamamıştı.
Tennessee Temsilciler Meclisi Başkanı Cameron Sexton, yasama organının Pike girişimi ile önceki infaz aksaklıklarını inceleyeceğini açıkladı. Sexton, ölümcül iğnede kullanılan ilaçların değiştirilmesi, potasyum klorür eklenmesi ve alternatif infaz yöntemlerinin değerlendirilmesi seçeneklerini gündeme getirdi.
Eyaletin önde gelen Cumhuriyetçi isimleri, 2027 yasama döneminde infaz yöntemlerinin kapsamını genişletmeyi görüşmeye hazırlanıyor. Mevcut yasa, makul çabaya rağmen ölümcül iğne uygulanamadığında elektrikli sandalyeye izin veriyor; 1999’dan önce suç işleyen mahkûmlar da elektrikli sandalyeyi seçebiliyor. Bazı milletvekilleri elektrikli sandalyenin birincil yöntem olmasını, bazıları ise eyaletin farklı yöntemler arasında seçim yapabilmesini öneriyor.
Vali Lee’nin emrettiği bağımsız incelemenin ardından Tennessee’nin infaz prosedüründe değişiklik yapılıp yapılmayacağı henüz bilinmiyor. Pike hakkında yeni bir infaz talebinin gelip gelmeyeceği de belirsizliğini koruyor; savunma, uygulamanın acı ve olağandışı ceza yasağını ihlal ettiği iddiasıyla yeni başvurular hazırlıyor.
Tennessee’deki Katolik, Episkopal ve Lüteriyen kiliselerini temsil eden yedi din adamı, Vali Lee’ye ortak mektup göndererek Pike’ın idam cezasının ömür boyu hapse çevrilmesini istedi. Din adamları, Colleen Slemmer’ın öldürülmesinin ağırlığını ve ailesinin yaşadığı kaybı kabul ettiklerini, ancak kamu güvenliğini sağlayan bir cezanın Pike’ın yeniden infaz edilmesini gerektirmediğini savundu.
Birleşmiş Milletler insan hakları yüksek komiseri Volker Türk ile dokuz bağımsız insan hakları uzmanı da Tennessee’den Pike hakkında yeni bir infaz girişiminde bulunmamasını istedi. Açıklamada, birden fazla başarısız infaz girişiminin fiziksel ve ruhsal acı yaratabileceği, ölüm cezasının ise insan hakları bakımından sorunlu olduğu vurgulandı.
May Martinez ise infaz girişiminin sonuçsuz kalmasının ardından eyalet yönetiminden özür beklediğini söyledi. Martinez, infazı izlemek için Florida’dan Nashville’e gittiğini ve yaklaşık otuz yıllık bekleyişin ardından uygulamanın neden tamamlanmadığına dair yeterli açıklama alamadığını belirtti.
Sıkça Sorulanlar
Christa Pike'ın sağlık durumu nedir?
Christa Pike'ın bilincinin açık olduğu ve sınırlı biçimde konuşabildiği bildirildi. Ventilatörden ayrılan Pike, hastanede kritik tıbbi bakım almaya devam ediyor; uzun vadeli iyileşme öngörüsü henüz net değil.
Christa Pike neden hastaneye kaldırıldı?
Christa Pike, 30 Eylül 2026'da iki doz pentobarbital uygulanmasına rağmen hayatta kalınca cezaevinden hastaneye nakledildi. Savunma, damar yollarındaki sorun nedeniyle ilacın tamamen veya kısmen kan dolaşımı yerine kol dokularına geçmiş olabileceğini savunuyor.
Delillerin korunması davasında ne talep ediliyor?
Savunma, iğneler, şırıngalar, kalan ilaçlar, ilaç parti numaraları, infaz kayıtları ve ilgili elektronik yazışmaların korunmasını istiyor. Eyalet yönetimi, söz konusu delilleri muhafaza etme yükümlülüğünün zaten bulunduğunu bildiriyor.
Christa Pike yeniden infaz edilebilir mi?
Tennessee yetkilileri Christa Pike için yeni bir infaz girişimi yapılıp yapılmayacağını açıklamadı. Başarısız ilk girişim tek başına ikinci girişimi kesin olarak engellemese de Pike'ın sağlık durumu ve olayın anayasal boyutu yeni hukuki itirazlara konu olabilir.