Brezilya, cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva ile senatör Flávio Bolsonaro arasında tercih yapmak için 25 Ekim Pazar günü sandık başına gitti. İlk turda Flávio Bolsonaro’nun yaklaşık 2,2 milyon oy farkla öne geçmesinin ardından yarışın anketlerde yeniden başa baş hale gelmesi, katılım oranını belirleyici unsur haline getirdi.
Yaklaşık 160 milyon kayıtlı seçmenin bulunduğu Brezilya’da ilk turda 33 milyondan fazla kişi oy kullanmadı. Zorunlu oy uygulamasına rağmen ilk turdaki yüksek katılmama oranı, ikinci tur kampanyalarının kararsızlar ile sandığa gitmeyen seçmenler üzerinde yoğunlaşmasına neden oldu.
Lula ve Bolsonaro farklı kentlerde oy kullandı
80 yaşındaki Lula, siyasal yaşamına sendika lideri olarak başladığı São Bernardo do Campo’da sandığa gitti. Lula, son günlerde ülke genelindeki destek gösterilerinin siyasi partilerden bağımsız biçimde geliştiğini söyledi ve seçmenlere teşekkür etti.
45 yaşındaki Flávio Bolsonaro ise Rio de Janeiro’da bir okulda oy kullandı. Flávio Bolsonaro, güvenlik ve hayat pahalılığı eleştirilerini kampanyasının merkezine koyarak Brezilya’nın yön değiştirmesi gerektiğini savundu. Flávio Bolsonaro, eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun en büyük oğlu olarak seçime giriyor.
Adaylar, ilk tur sonuçlarının ardından farklı seçmen kümelerine ulaşmaya çalıştı. Lula’nın kampanyası, sosyal destekler, gelir dağılımı, kamusal eğitim ve demokratik kurumların korunması mesajlarını öne çıkardı. Flávio Bolsonaro’nun kampanyası ise suçla mücadelede sert önlemler, gıda fiyatları ve vergiler üzerinden değişim vaadi sundu.
İlk turdaki katılım ikinci turun sonucunu etkileyebilir
İlk turdaki oy farkı toplam oyların küçük bir bölümüne karşılık geldi. Seçim öncesi ölçümlerde iki aday arasındaki farkın daralması, ilk turda sandığa gitmeyenler ile elenen adayların seçmenlerini ikinci turun temel kitlesi yaptı.
Brezilya’da okuryazar 18-70 yaş arasındaki yurttaşlar için oy kullanmak zorunlu. Mazeretsiz seçmenler küçük bir para cezasıyla karşılaşıyor; art arda üç seçimde mazeretsiz oy kullanmama ise vergi kimliği, kamu bankalarından kredi ve pasaport işlemlerinde kısıtlamalara neden olabiliyor. Seçmenler sandığa giderek boş veya geçersiz oy da kullanabiliyor.
Flávio Bolsonaro ilk turda ülkenin güneyi, orta-batısı ve ekonomik ağırlığı yüksek güneydoğu eyaletlerinde güçlü sonuç aldı. Lula ise kuzeydoğu ile Amazon Havzası’nı kapsayan kuzey bölgesinde daha yüksek destek gördü. São Paulo, Rio de Janeiro ve Minas Gerais gibi büyük seçmen sayısına sahip eyaletlerin ikinci turdaki tercihi yarışın sonucu bakımından öne çıkıyor.
Güvenlik, geçim maliyeti ve kurumlar tartışıldı
Seçim kampanyasında güvenlik, enflasyon ve temel tüketim maliyetleri belirgin başlıklar arasında yer aldı. Flávio Bolsonaro, suçla mücadelede daha sert cezalar ve El Salvador’daki uygulamalardan esinlenen büyük cezaevi projeleri vadetti. Bolsonaro destekçileri, yüksek vergiler ve alım gücündeki gerileme eleştirilerini sıkça dile getirdi.
Lula ise sosyal politikalar, küçük işletmelere borç yapılandırması ve hafta sonlarında ücretsiz toplu taşıma gibi vaatlerle destek aradı. Lula destekçileri, yoksullukla mücadele, eğitim fırsatları ve sosyal hakları seçim tercihlerinin başlıca gerekçeleri arasında gösterdi.
Yargı ve demokratik kurumların geleceği de kampanyanın ana tartışmalarından biri oldu. Flávio Bolsonaro, seçilmesi halinde babası Jair Bolsonaro için af girişiminde bulunacağını açıkladı ve yargı sisteminde değişiklik vaat etti. Lula cephesi, Bolsonaro ailesinin yeniden iktidara gelmesinin demokratik kurumlar üzerinde baskı oluşturabileceği görüşünü savundu.
Seçimin Latin Amerika ve Amazon için önemi
Brezilya, Latin Amerika’nın en kalabalık ülkesi ve en büyük ekonomisi olduğu için seçim sonucu bölgesel dengeler bakımından da önem taşıyor. Flávio Bolsonaro’nun kazanması, Brezilya’nın dış politikada Washington’a daha yakın bir çizgiye yönelmesi anlamına gelebilir. Lula’nın yeniden seçilmesi ise Brezilya’nın sosyal politika, iklim ve bölgesel işbirliği başlıklarında mevcut çizgisini sürdürmesini sağlayabilir.
Amazon Ormanları’nın korunması, iklim politikaları ve doğal kaynakların kullanımı adayların ayrıştığı alanlar arasında bulunuyor. ABD-Brezilya ilişkileri ile nadir toprak elementleri gibi stratejik kaynaklara ilişkin ekonomik işbirliği de kampanya boyunca gündeme geldi.
Elektronik oy sistemi nedeniyle ilk sonuçların Brasília saatine göre sandıkların 17.00’de kapanmasından 30 ila 60 dakika sonra gelmesi bekleniyor. Sandıklardan çıkacak sonuç, Brezilya’nın ocak ayında göreve başlayacak yeni devlet başkanını belirleyecek.
Sıkça Sorulanlar
Brezilya cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turu ne zaman yapılıyor?
Brezilya cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turu 25 Ekim 2026 Pazar günü yapılıyor. Sandıklar Brasília saatine göre 08.00’de açıldı ve 17.00’de kapanacak.
Brezilya seçiminde hangi adaylar yarışıyor?
İkinci turda görevdeki Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva ile senatör Flávio Bolsonaro yarışıyor. Flávio Bolsonaro, eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğludur.
İlk turda sandığa gitmeyen seçmenler neden önemli?
İlk turda 33 milyondan fazla kayıtlı seçmen oy kullanmadı ve iki aday arasındaki fark sınırlı kaldı. İkinci turda katılımın artması, yarışın sonucunu değiştirebilir.
Brezilya’da seçim sonuçları ne zaman açıklanacak?
Brezilya elektronik oy sistemi kullanıyor. İlk sonuçların sandıkların Brasília saatine göre 17.00’de kapanmasından sonraki 30 ila 60 dakika içinde gelmesi bekleniyor.