Cumartesi, 21 Kasım 2026Köşesiz. Yorumsuz. Sadece haber.

İlaç şirketi Bayer’in Roundup davalarında 7,25 milyar dolarlık uzlaşması onaylandı

İlaç şirketi Bayer’in Roundup davalarında 7,25 milyar dolarlık uzlaşması onaylandı

nytimes.com

WhatsAppXE-Posta

Missouri’deki mahkeme, Bayer’in Roundup adlı yabani ot ilacının Hodgkin dışı lenfomaya neden olduğu iddiasıyla açılan davalar için hazırladığı 7,25 milyar dolarlık uzlaşmayı onayladı. Karar, ABD genelindeki mevcut başvuruların yanı sıra ileride hastalığa yakalanan ve uzlaşma koşullarını karşılayan Roundup kullanıcılarını da kapsıyor.

Yargıç Timothy Boyer, uzlaşmayı adil, makul ve yeterli buldu. Karar, Bayer’in yaklaşık on yıldır karşı karşıya kaldığı geniş kapsamlı Roundup uyuşmazlığının büyük bölümünü kapatabilecek bir aşama olarak görülüyor. Bayer ise Roundup’ın ya da etkin maddesi glifosatın kansere neden olduğu iddiasını kabul etmiyor.

Mahkeme 7,25 milyar dolarlık fonu onayladı

St. Louis çevre mahkemesindeki karar, Roundup kullandıktan sonra Hodgkin dışı lenfoma tanısı aldığını söyleyen on binlerce kişinin taleplerini kapsıyor. Uzlaşma, dava açmış ve hastalık tanısı almış kişilerin yanında, geçmişte ürüne maruz kaldığını belirten ancak ilerleyen yıllarda tanı alan kişiler için de başvuru imkânı öngörüyor.

Bayer, toplam tutarı tek seferde değil, en fazla 21 yıllık dönemde fona aktaracak. Uzlaşma metnindeki ödeme planı, uzun vadeli başvurular için de kaynak ayrılmasını hedefliyor. Mahkeme, bazı itirazlara rağmen hasta kişilere yapılacak ödemelerin daha fazla gecikmemesi gerektiği sonucuna vardı.

Karar, şubat ayında kamuoyuna duyurulan ön anlaşmanın kesinleşmesi anlamına geliyor. Uzlaşma, ABD’deki Roundup davalarının tamamını bitirmiyor; federal mahkemelerde bekleyen sınırlı sayıdaki bazı dosyalar kapsam dışında kalmayı sürdürüyor.

Tazminatlar 10 bin ile 165 bin dolar arasında

Hodgkin dışı lenfoma tanısı alan uygun başvuru sahipleri, 10 bin dolar ile 165 bin dolar arasında ödeme alabilecek. Tutar belirlenirken Roundup’ın ne sıklıkla kullanıldığı, kullanımın evde mi yoksa mesleki faaliyet kapsamında mı gerçekleştiği, tanı tarihi ve hastalığın şiddeti gibi ölçütler dikkate alınacak.

Ödeme sisteminin, özellikle peyzaj işçileri ve tarımsal faaliyetlerde ürüne düzenli maruz kaldığını belirten kişiler için ayrı değerlendirme ölçütleri içermesi bekleniyor. Her başvurunun otomatik olarak ödeme hakkı doğurmadığı, kişilerin uzlaşmada yer alan uygunluk şartlarını karşılaması gerektiği bildirildi.

Bazı davacı avukatları, kişi başına düşen tazminatların daha önce bireysel olarak sonuçlanan bazı davalardaki tutarların altında kaldığını savunarak plana itiraz etti. Yargıç Boyer ise itirazların ödemeleri belirsiz süreyle geciktirebileceğini belirterek uzlaşmayı onayladı.

Yüksek Mahkeme kararı davaların yönünü değiştirdi

Uzlaşma, ABD Yüksek Mahkemesinin haziranda Bayer lehine verdiği 7’ye 2’lik kararın ardından kesinleşti. Yüksek Mahkeme, Missouri’deki bir davacıya verilen 1,25 milyon dolarlık jüri tazminatını bozdu ve eyalet hukukuna dayalı bazı “uyarı eksikliği” taleplerinin federal düzenlemeler nedeniyle ileri sürülemeyeceğine hükmetti.

Davacıların temel iddiası, ürün etiketinde kanser riskine ilişkin uyarı bulunması gerektiği yönündeydi. Bayer, federal çevre düzenleyicisinin ürün etiketi için böyle bir kanser uyarısı zorunluluğu getirmediğini savundu. Yüksek Mahkeme kararı, eyalet mahkemelerindeki benzer davaların önemli bir bölümünü hukuki bakımdan zorlaştırdı.

Davacı tarafı, Yüksek Mahkeme kararının ardından birçok kişi için tazminata ulaşmanın en uygulanabilir yolunun uzlaşma olduğunu savundu. Bayer yönetimi de mahkeme onayının mevcut ve gelecekteki Roundup davalarından doğan mali ve hukuki riski azaltacağını açıkladı.

Glifosat tartışması ve Bayer’in önceki ödemeleri

Roundup, 1970’lerde Monsanto tarafından geliştirildi. Bayer, Monsanto’yu 2018 yılında satın aldıktan sonra ürünle ilgili davaların sorumluluğunu da devraldı. Şirket, son uzlaşmadan önce Roundup bağlantılı davaları çözmek için yaklaşık 10 milyar dolar ödeme yapmıştı; bazı değerlendirmelerde şirketin toplam dava maliyetinin daha da yüksek olduğu belirtiliyor.

Dünya Sağlık Örgütüne bağlı Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı, glifosatı 2015’te insanlar için muhtemel kanserojen olarak sınıflandırdı. Buna karşılık Bayer ve ABD Çevre Koruma Ajansı dahil bazı düzenleyici kurumlar, mevcut bilimsel verilerin glifosatın kanser yaptığı sonucunu desteklemediğini savunuyor.

Mahkemenin uzlaşmayı onaylaması, glifosatın kanserojen olup olmadığı konusunda bilimsel ya da hukuki bir kabul anlamına gelmiyor. Uzlaşma, tarafların yıllarca süren davaları ve belirsiz yargılamaları büyük ölçüde sona erdirmek için üzerinde anlaştığı tazminat düzenlemesini yürürlüğe koyuyor.

Sıkça Sorulanlar

Bayer’in Roundup uzlaşması ne kadar tutuyor?

Missouri mahkemesinin onayladığı Roundup uzlaşmasının üst sınırı 7,25 milyar dolar. Bayer, bu tutarı en fazla 21 yıl boyunca oluşturulacak fona yıllık ödemelerle aktaracak.

Roundup uzlaşmasından kimler tazminat alabilir?

Roundup kullandıktan sonra Hodgkin dışı lenfoma tanısı alan ve uzlaşmadaki koşulları karşılayan kişiler tazminat için başvurabilecek. Geçmişte ürüne maruz kalan ve gelecekte tanı alan kişiler de belirli koşullarla kapsamda bulunuyor.

Roundup davalarında tazminat miktarı nasıl belirlenecek?

Uygun başvuruculara 10 bin dolar ile 165 bin dolar arasında ödeme yapılması öngörülüyor. Tutar; ürünün kullanım sıklığı, kullanım türü, tanı tarihi ve hastalığın ağırlığı gibi ölçütlere göre belirlenecek.

Yüksek Mahkemenin Roundup kararı neydi?

ABD Yüksek Mahkemesi haziranda Bayer lehine 7’ye 2 karar vererek, eyalet hukukuna dayalı bazı etiket uyarısı eksikliği davalarının federal düzenlemeler nedeniyle açılamayacağına hükmetti. Karar, birçok Roundup davasının hukuki dayanağını daralttı.

Uzlaşma, Roundup’ın kansere neden olduğunu kabul ediyor mu?

Hayır. Mahkeme onayı, tazminat düzenlemesinin adil ve yeterli bulunduğunu gösteriyor; Roundup veya glifosatın kansere neden olduğuna dair hukuki ya da bilimsel bir kabul oluşturmuyor. Bayer, ürünün kansere yol açtığı iddiasını reddediyor.

Çerez tercihleri