Batı Şeria’daki Taybeh köyünde zeytin hasadı için bulunan Avrupa diplomatik heyetine yönelik saldırı iddiası, İsrail hükümetinde farklı açıklamalara neden oldu. Tanıklar ve diplomatlar, maskeli İsrailli yerleşimcilerin Filistinli çiftçilere, diplomatik heyete ve Fransa’nın Aulnoye-Aymeries Belediye Başkanı Bernard Baudoux’ya saldırdığını bildirdi. İsrail polisi ve ordusu olayla ilgili inceleme başlatırken, Belçika saldırının sorumlularının yargılanmasını istedi.
Taybeh’teki ziyaret sırasında ne yaşandı?
Fransa, Belçika ve Polonya temsilcileri ile Katolik Kilisesi mensuplarından oluşan heyet, 17 Ekim Cumartesi günü Ramallah’ın doğusundaki, nüfusunun önemli bölümü Hristiyan olan Taybeh köyüne gitti. Ziyaretin amacı, zeytin hasadı yapan Filistinli çiftçilerle dayanışma göstermek ve sahadaki durumu incelemekti.
Bernard Baudoux’nun Taybeh’e yerel papazla birlikte bir iyi niyet anlaşması imzalamak üzere geldiği, hasada sembolik olarak katıldığı bildirildi. Zeytin, Filistinliler için ekonomik değerinin yanında kültürel önem de taşıyor.
Tanıkların anlatımına göre araç konvoyu köy çevresine ulaştığında maskeli kişiler bölgeye geldi. Saldırganların Filistinlilerin zeytin toplamasını durdurmaya çalıştığı, diplomatlara yönelik saldırgan sözler kullandığı ve araçların etrafını sardığı aktarıldı.
Belçika konsolosluğuna ait bir aracın camının taşla kırıldığı bildirildi. Polonyalı diplomatların saldırıdan fiziksel zarar görmediği açıklandı. Heyetteki bazı kişilerin kimlik belgelerinin istendiği de tanık anlatımlarında yer aldı.
Fransız Belediye Başkanı Baudoux yaralandı
78 yaşındaki Aulnoye-Aymeries Belediye Başkanı Bernard Baudoux, Taybeh yakınında hasada katıldığı sırada maskeli saldırganların kendisine şiddet uyguladığını söyledi. Baudoux, saldırganların kendisini tekmelediğini, demir çubuklarla vurduğunu ve yere attığını anlattı.
Olay sonrasında yayılan görüntülerde Baudoux, Fransız bayrağı renklerindeki belediye kuşağını taşırken bir aracın yanında yerde oturur hâlde görülüyor. Diplomatlar ve Baudoux ile konuşan kişiler, Fransız belediye başkanının yaralandığını ancak hastaneye kaldırılmasını gerektirecek bir durum bulunmadığını bildirdi.
Saldırganların sayısına ilişkin bilgiler farklılık gösterdi. Bazı haberlerde araçlarla gelen yaklaşık yedi maskeli kişinin saldırıya katıldığı, bazı anlatımlarda ise sayının 10 civarında olduğu belirtildi. İsrail makamları saldırganların kimliklerine ilişkin henüz açıklama yapmadı; soruşturma kapsamında ilk aşamada gözaltı bildirilmedi.
İsrailli bakan saldırıyı kınadı, koordinasyon eleştirisi yaptı
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, Taybeh bölgesindeki şiddet eylemlerini kınadı ve failleri “İsrailli vandallar” olarak niteledi. Saar, diplomatik heyetin ziyaret öncesinde İsrail ordusuyla koordinasyon kurmamasını da eleştirdi; koordinasyonun ziyaretçilerin güvenliğine katkı sağlayabileceğini savundu.
İsrail polisi, mağdurlara ulaşmak, ifade almak ve şüphelileri tespit etmek amacıyla soruşturma başlattığını açıkladı. İsrail ordusu da saldırıyı kınadığını ve olayı incelediğini bildirdi. Ordunun ilk incelemesine göre saldırı anında bölgede asker bulunmuyordu. Polis ekipleri daha sonra askeri refakatle olay yerinde delil topladı.
Başbakan Binyamin Netanyahu’nun ofisi ise saldırıya ilişkin haberlerin kesin biçimde sorumluluk ortaya koymadığını savundu. Başbakanlık, zeytin hasadı döneminde İsrail ve Batı Şeria’daki Yahudi yerleşimciler aleyhine eşgüdümlü bir karalama kampanyası yürütüldüğü iddiasını öne sürdü ve ciddi suçlamaların ciddi kanıt gerektirdiğini bildirdi.
Belçika ve Fransa saldırganların cezalandırılmasını istedi
Belçika Dışişleri Bakanı Maxime Prévot, Belçika’nın Filistinliler nezdindeki başkonsolosu ile Fransız ve Polonyalı diplomatların hedef alındığını açıkladı. Prévot, İsrail makamlarının işgalci güç olarak Filistinlileri, diplomatları ve gazetecileri koruması gerektiğini söyledi; Avrupa Birliği’nin sorumlular ve şiddeti destekleyenler hakkında yaptırım uygulaması için girişimde bulunacaklarını bildirdi.
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot da İsrail’den saldırının sorumlularını yakalamasını ve yerleşimci şiddetini acilen durdurmasını istedi. Filistin Devlet Başkan Yardımcısı Hüseyin eş-Şeyh saldırıyı kınadı; olayın Filistinlilerin günlük yaşamda maruz kaldığını söylediği şiddetin bir örneği olduğunu belirtti.
Zeytin hasadı döneminde şiddet olayları arttı
Taybeh saldırısı, Batı Şeria’da zeytin hasadı döneminde artan gerilim sırasında meydana geldi. Bir gün önce, hasadı izleyen ABD’li foto muhabiri Heidi Levine’in maskeli yerleşimcilerin saldırısında yaralandığı ve hastaneye kaldırıldığı bildirilmişti. Levine’in omurga kırıkları nedeniyle hastanede tedavi gördüğü aktarıldı.
Son günlerde Filistinli çiftçilerin yanı sıra gazeteciler, aktivistler ve uluslararası gözlemcilerin de hedef alındığına ilişkin haberler geldi. Taybeh’teki bir din görevlisi, saldırı sırasında bir kişinin başından yaralandığını ve dikiş atıldığını, 70’li yaşlarındaki bir kadının da darbedildiğini söyledi.
Soruşturmanın diplomatik etkisi ne olabilir?
Diplomatik heyete yönelik saldırı, Batı Şeria’daki güvenlik sorumluluğu ve yerleşimci şiddetine ilişkin tartışmayı Avrupa başkentlerinin gündemine taşıdı. Diplomatik misyonların güvenliği, uluslararası hukukun koruduğu temel yükümlülükler arasında bulunuyor.
İsrail polisi ve ordusunun incelemesinden çıkacak bulgular, saldırganların belirlenmesi ve olası ceza süreçleri bakımından belirleyici olacak. Belçika’nın Avrupa Birliği düzeyinde yaptırım çağrısı yapacağını açıklaması, olayın ikili diplomatik temasların ötesine taşınabileceğine işaret ediyor.
Sıkça Sorulanlar
Taybeh’deki diplomatik heyete ne oldu?
Fransa, Belçika ve Polonya temsilcilerinden oluşan heyetin Taybeh köyündeki araç konvoyunun maskeli İsrailli yerleşimcilerin saldırısına uğradığı bildirildi. Belçika konsolosluğuna ait bir aracın camı kırıldı ve Fransız Belediye Başkanı Bernard Baudoux yaralandı.
Bernard Baudoux’nun sağlık durumu nedir?
Aulnoye-Aymeries Belediye Başkanı Bernard Baudoux, saldırganların tekme ve demir çubuklarla kendisine vurduğunu söyledi. Baudoux’nun yaralandığı ancak hastaneye kaldırılmasını gerektirecek bir durumunun bulunmadığı bildirildi.
İsrail makamları Taybeh saldırısıyla ilgili ne yaptı?
İsrail polisi, mağdurların ifadelerini almak ve şüphelileri belirlemek için soruşturma başlattı. İsrail ordusu saldırıyı kınadı ve ilk incelemede olay anında bölgede asker bulunmadığını açıkladı.
Taybeh saldırısı neden diplomatik önem taşıyor?
Saldırının diplomatik temsilcileri hedef alması, Batı Şeria’daki güvenlik yükümlülükleri ve yerleşimci şiddeti tartışmasını Avrupa Birliği gündemine taşıdı. Belçika, sorumlular ile şiddeti destekleyenlere yönelik Avrupa Birliği yaptırımları için girişim yapacağını açıkladı.