854 kentte sıcaklığa bağlı ölümler hesaplandı
2026 yazında Avrupa’yı etkileyen sıcak hava dalgalarının, 30 ülkedeki 854 kentte tahminen 50.391 ölümle ilişkili olduğu hesaplandı. Imperial College London ile London School of Hygiene & Tropical Medicine araştırmacılarının analizi, incelenen kentlerin Avrupa Birliği, Birleşik Krallık, Norveç ve İsviçre’nin toplam nüfusunun yaklaşık yüzde 40’ını temsil ettiğini ortaya koydu.
Araştırmacılar, 2026 yazının son 26 yıl içinde Avrupa’da sıcaklığa bağlı ölüm bakımından en ağır yaz olabileceğini belirtti. Hesaplanan sayılar, resmi ölüm nedenleri kayıtları değil; yüksek sıcaklık ile ölüm oranları arasındaki geçmiş ilişkiye dayanan bilimsel tahminler niteliğinde. Çalışmanın bilimsel hakem değerlendirmesi için bir dergiye sunulduğu bildirildi.
Batı Avrupa’da yaz sıcaklıkları 1991-2020 ortalamasının yaklaşık 2,8-2,9 derece üzerine çıktı. Bazı günlerde sıcaklık farkı mevsim normallerinin 12 derece üzerine ulaştı. Araştırmaya göre, toplam tahmini ölümlerin yaklaşık üçte biri 17 Haziran ile 1 Temmuz arasındaki 15 günlük dönemde meydana geldi. Söz konusu günlerde ortalama sıcaklıklar referans dönemin 5 dereceden fazla üzerindeydi.
İtalya, Fransa ve İspanya en yüksek sayılara ulaştı
Tahmini sıcaklığa bağlı ölüm sayısının en yüksek olduğu ülke İtalya oldu. Analiz İtalya için 13.303 ölüm tahmini yaptı. Fransa’da 7.268, İspanya’da 6.824, Almanya’da 6.340 ve Birleşik Krallık’ta 4.354 ölümün aşırı sıcaklarla ilişkili olduğu hesaplandı.
Akdeniz ülkeleri yüksek sıcaklıkların en yoğun görüldüğü yerler arasında yer aldı. Ancak araştırma, ölüm yükünün yalnızca güney Avrupa ile sınırlı kalmadığını gösterdi. Kuzey Avrupa kentlerinde de binlerce sıcaklığa bağlı ölüm tahmin edildi.
İspanya’da Barcelona için 1.842, Madrid için 1.067 sıcaklığa bağlı ölüm hesaplandı. İtalya’nın Milano kentinde iklim değişikliğine atfedilen tahmini ölüm sayısının 1.627 olduğu bildirildi. Kent bazındaki tahminler, nüfus yapısı, sıcaklık düzeyi, sağlık hizmetlerine erişim ve yapılaşma koşulları gibi etkenlere göre farklılaştı.
İklim değişikliğinin ölüm yükündeki payı yüzde 65
Araştırmacılar, tahmini 50.391 ölümün yaklaşık yüzde 65’inin, insan faaliyetlerinin yol açtığı iklim değişikliğinin ek sıcaklık etkisiyle bağlantılı olduğunu hesapladı. Oran, 32 binden fazla kişinin iklim değişikliği olmadan yaşanmayacak sıcaklık koşullarına maruz kalmış olabileceğine işaret ediyor.
Hesaplama, gerçekleşen sıcaklıklarla insan kaynaklı küresel ısınmanın bulunmadığı varsayımsal koşullardaki sıcaklıkları karşılaştırdı. Ardından istatistiksel modeller, ek ısınmanın ölüm riskini ne ölçüde artırdığını tahmin etti. En yüksek iklim değişikliği payları Estonya, Bulgaristan, İspanya ve Finlandiya’da görüldü.
Yaşlılar en yüksek risk grubunu oluşturdu. Yine de aşırı sıcakların etkisi yalnızca ileri yaştaki kişilerle sınırlı kalmadı. Araştırma, 65 yaş altındaki kişiler arasında 6 binden fazla sıcaklığa bağlı ölüm tahmin etti. Yüksek sıcaklıklar kalp ve solunum hastalıklarını ağırlaştırabilir; sıcak çarpması, sıvı kaybı ve inme riskini artırabilir.
Sıcak hava dalgaları sağlık ve ekonomi üzerinde baskı kurdu
2026 yazındaki sıcak hava dalgaları, hastaneler, ulaşım ağları ve enerji sistemleri üzerindeki yükü de artırdı. Uzun süren sıcak dönemler, özellikle serinleme imkânı sınırlı olan yaşlılar, kronik hastalığı bulunan kişiler, açık havada çalışanlar ve düşük gelirli haneler için daha yüksek sağlık riski yarattı.
Ayrı bir ekonomik modelleme, aşırı sıcakların nisan-eylül döneminde Avrupa Birliği ekonomisinde yaklaşık 17 milyar avroluk kayıpla ilişkilendirildiğini öngördü. Tahmine göre kayıp, Avrupa Birliği’nin gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 0,17’sine karşılık geldi. Sıcaklıkların altyapı arızaları, orman yangınları, iş gücü verimliliği kaybı ve soğutma talebi üzerinden ekonomik etkiler oluşturduğu değerlendirildi.
Araştırmacılar, kentlerde gölgelik alanların ve yeşil alanların artırılması, hava kirliliğinin azaltılması, sağlık kuruluşlarının sıcak hava planları hazırlaması ve risk altındaki kişilere erken uyarı sistemleri kurulması gerektiğini vurguladı. Bilim insanlarına göre, sera gazı salımlarının azaltılması ile yerel uyum önlemlerinin birlikte uygulanması, gelecekteki sıcak hava dalgalarında ölüm riskini sınırlamak için önem taşıyor.
Sıkça Sorulanlar
2026 yazındaki Avrupa sıcakları kaç ölümle ilişkilendirildi?
Araştırmacılar, Avrupa'da 30 ülkedeki 854 kentte 2026 yazında 50.391 ölümün aşırı sıcaklarla ilişkili olduğunu tahmin etti. Sayı, resmi ölüm nedeni kaydı değil, sıcaklık ve ölüm verilerine dayalı bilimsel hesaplamadır.
Avrupa'da sıcaklığa bağlı ölümler en çok hangi ülkelerde görüldü?
Tahmini sıcaklığa bağlı ölüm sayısı İtalya'da 13.303 ile en yüksek düzeyde hesaplandı. İtalya'yı Fransa, İspanya, Almanya ve Birleşik Krallık izledi.
İklim değişikliği sıcaklığa bağlı ölümlerin ne kadarından sorumlu tutuldu?
Araştırma, 2026 yazında tahmin edilen sıcaklığa bağlı ölümlerin yaklaşık yüzde 65'ini insan kaynaklı iklim değişikliğinin oluşturduğu ek ısınmayla ilişkilendirdi. Oran, 32 binden fazla tahmini ölüme karşılık geliyor.
2026 yazında Avrupa'da en ağır sıcak dönem ne zamandı?
17 Haziran ile 1 Temmuz arasındaki 15 günlük dönem en ağır sıcak dönemi oluşturdu. Araştırmaya göre, tahmini yaz ölümlerinin yaklaşık üçte biri söz konusu günlerde meydana geldi.
Aşırı sıcaklar neden özellikle kentlerde sağlık riski yaratıyor?
Yoğun yapılaşma ve yetersiz yeşil alanlar kentlerde sıcaklığı artırabilir. Yüksek sıcaklıklar, özellikle yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan kişilerde kalp, solunum ve sıcak çarpması riskini yükseltir.