İstanbul’da R4 ve R4+E3 toplantıları yapılacak
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 23 Ekim 2026’da İstanbul’da R4 ve R4+E3 dışişleri bakanları toplantılarına ev sahipliği yapacak. Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’dan oluşan R4 ile Almanya, Birleşik Krallık ve Fransa’nın yer aldığı E3 ülkeleri, Türkiye’nin girişimiyle ilk kez aynı formatta bir araya gelecek.
Görüşmelerin ana gündemini Filistin meselesi, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, Yemen’deki durum ve Rusya-Ukrayna Savaşı’na ilişkin diplomatik çözüm arayışları oluşturacak. Bakanların, yedi ülke arasında ilerleyen dönemde kurulabilecek işbirliği ve koordinasyon kanallarını da değerlendirmesi bekleniyor.
Toplantıya hangi dışişleri bakanları katılacak?
İstanbul’daki görüşmelere Almanya Dışişleri Bakanı Johann David Wadephul, Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Ed Miliband ve Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot katılacak. Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdulati, Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammad Ishaq Dar ve Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan Al Suud da toplantıda yer alacak.
Hakan Fidan’ın başkanlık edeceği toplantı, Türkiye’nin R4 ve E3 ülkelerini aynı diplomatik zeminde buluşturduğu ilk görüşme niteliğini taşıyor. Katılımcı listesinde yedi ülkenin dışişleri bakanları bulunurken, bazı haberlerde İtalya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani’nin de İstanbul’a katılacağı bilgisi yer aldı.
Filistin, Hürmüz ve Yemen başlıca gündemde
Hakan Fidan’ın konuşmalarında bölgesel güvenlikte öncelikli sorumluluğun bölge ülkelerinde bulunduğunu vurgulaması bekleniyor. Türkiye, bölgesel sahiplenmeye dayalı diplomasi mekanizmalarının güçlendirilmesini savunuyor.
Fidan’ın, Filistin’de devam eden işgalin, iki devletli çözüm perspektifini zedeleyen uygulamaların ve bölgeye yayılan gerilimin Orta Doğu’daki istikrarsızlığı derinleştirdiğini söylemesi öngörülüyor. Kudüs’ün tarihî ve hukuki statüsünü etkileyebilecek adımlardan kaçınılması, yasa dışı yerleşimlerin genişletilmesine karşı uluslararası toplumun daha kararlı davranması da Türkiye’nin gündeme taşıyacağı konular arasında bulunuyor.
ABD ile İran arasındaki anlaşmazlıkta diplomasi ve diyalog vurgusu da görüşmelerde öne çıkacak. Hakan Fidan’ın askerî yöntemlerin kalıcı çözüm üretmediğini, aksine bölgesel kırılganlıkları artırdığını belirtmesi bekleniyor. Hürmüz ve Babülmendep boğazlarında seyrüsefer özgürlüğünün korunması, enerji ve ticaret yollarının güvenliği bakımından bölgesel ve küresel istikrarla ilişkilendiriliyor.
Yemen başlığında Husilerin Suudi Arabistan’daki sivillere ve sivil altyapıya yönelik saldırıları ele alınacak. Türkiye’nin Suudi Arabistan’ın güvenliğine desteğini yinelemesi ve Mekke Savunma İttifakı çerçevesindeki dayanışmaya dikkat çekmesi bekleniyor.
Suriye ve Karadeniz için diplomasi mesajı
Suriye’de istikrar ve refahın güçlendirilmesi de İstanbul’daki toplantının başlıkları arasında yer alıyor. Türkiye, R4 ve E3 ülkelerinin Suriye’nin istikrarına katkı sağlayabilecek diplomatik ve ekonomik imkânlara sahip olduğunu değerlendiriyor. Hakan Fidan’ın, İsrail’in Suriye’deki eylemlerinin ülkenin istikrarını olumsuz etkilediği yönündeki Türkiye görüşünü aktarması bekleniyor.
Rusya-Ukrayna Savaşı da toplantıda geniş biçimde ele alınacak. Karadeniz’e kıyısı bulunan Türkiye, savaşın Karadeniz havzasına yayılmasının önlenmesi ve sivil can kayıplarının sona ermesi için taraflara çözüm önerileri iletmeyi sürdürüyor.
Fidan’ın, Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmaların yoğunlaşmasının bölgesel güvenlik bakımından oluşturduğu risklere dikkat çekmesi öngörülüyor. Türkiye, savaşın diyalog ve diplomasi yoluyla sona erdirilmesi için destek vermeye hazır olduğunu toplantıda yeniden bildirecek.
R4 ve E3 mekanizmaları nasıl oluştu?
R4 mekanizması; Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan tarafından bölgesel sahiplenme anlayışıyla kuruldu. Mekanizma, kalıcı istikrara katkı sağlamak ve bölgesel meselelerde ülkeler arası diyaloğu geliştirmek amacı taşıyor.
R4 dışişleri bakanları ilk toplantısını 18 Mart’ta Riyad’da yaptı. R4 formatındaki son görüşme ise Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Haftası kapsamında 21 Eylül’de New York’ta düzenlendi. İstanbul buluşması öncesinde R4 dışişleri bakanları altı kez bir araya geldi.
E3 ise Almanya, Birleşik Krallık ve Fransa’nın 2003’ten itibaren İran’ın nükleer programı hakkında yürüttüğü üçlü diplomatik işbirliğinden doğdu. E3 ülkeleri, zaman içinde İran dosyasının yanı sıra farklı bölgesel ve uluslararası meselelerde ortak diplomatik girişimler geliştirdi. İstanbul’daki R4+E3 görüşmesi, iki yapının ortak gündemle ilk kez Türkiye’de buluşmasını sağlayacak.
Sıkça Sorulanlar
R4+E3 dışişleri bakanları toplantısı ne zaman ve nerede yapılacak?
R4 ve R4+E3 dışişleri bakanları toplantıları, 23 Ekim 2026'da İstanbul'da Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın ev sahipliğinde yapılacak.
R4+E3 toplantısına hangi ülkeler katılıyor?
Toplantıya Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın oluşturduğu R4 ile Almanya, Birleşik Krallık ve Fransa'nın yer aldığı E3 ülkeleri katılıyor.
İstanbul'daki R4+E3 toplantısında hangi konular görüşülecek?
Görüşmelerde Filistin meselesi, Hürmüz Boğazı'ndaki durum, Yemen ve Suriye'deki gelişmeler ile Rusya-Ukrayna Savaşı'na ilişkin diplomatik çözüm arayışları ele alınacak.
R4+E3 formatı neden önem taşıyor?
R4+E3 formatı, yedi ülkenin bölgesel krizler ve işbirliği imkânları için ilk kez Türkiye'nin girişimiyle aynı diplomatik masada buluşmasını sağlıyor.