Almanya Rusya yaptırımlarına bağlı kalacağını açıkladı
Almanya hükümeti, ABD yönetiminin Rus dizel yakıtının küresel piyasalara sunulması için yaptırımları geçici olarak gevşetme kararının ardından Moskova’ya yönelik yaptırım politikasını değiştirmeyeceğini bildirdi. Berlin, Avrupa Birliği ortaklarıyla yeni yaptırım paketleri üzerinde çalışmayı sürdüreceğini, Ukrayna’ya siyasi ve ekonomik desteğin devam edeceğini duyurdu.
Almanya Hükümet Sözcüsü Stefan Kornelius, Washington’ın dizel sevkiyatına ilişkin kararını not ettiklerini söyledi. Kornelius, federal hükümetin Rusya’ya karşı alınan yaptırım kararlarına bağlı olduğunu ve Ukrayna desteğinin süreceğini belirtti. Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanlığı da ülkenin AB yaptırımlarını bütünüyle uyguladığını açıkladı.
ABD ile Rusya arasında dizel tedarik anlaşması yapıldı
ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı görüşmenin ardından Rus dizelinin ABD ve uluslararası piyasalara sevk edilmesine yönelik mutabakatı duyurdu. Trump, anlaşmanın çiftçiler, nakliyeciler ve diğer yakıt tüketicileri için fiyatları düşürmesini beklediğini söyledi.
ABD yönetimi, dizel sevkiyatının önünü açmak için Rus akaryakıtına yönelik bazı yaptırımları geçici olarak askıya aldı. Açıklamalara göre anlaşma yüz binlerce ton dizeli kapsıyor. Rusya tarafı da dizel ihracatındaki kısıtlamaların kısmen kaldırıldığını ve ilk aşamada 500 bin ton yakıtın dünya piyasalarına gönderilebileceğini bildirdi.
Washington’ın verdiği geçici iznin, tankerlere yüklenmiş Rus dizelinin Nisan 2027’ye kadar uluslararası pazara arzına imkân tanıdığı açıklandı. Anlaşmanın sevkiyat miktarı, dağıtım güzergâhları ve fiyatlara yansımasının hangi takvimde gerçekleşeceği konusunda ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.
Yüksek dizel fiyatları ara seçim baskısını artırdı
Trump yönetimi, anlaşmanın küresel akaryakıt fiyatlarını aşağı çekmeyi amaçladığını savunuyor. ABD’de dizelin galon fiyatı 22 Eylül’de 6,52 dolara çıkarak rekor seviyeye ulaştı. Dizel fiyatlarındaki artış, taşımacılık maliyetleri üzerinden tüketici fiyatlarına da yansıyabiliyor.
Yüksek yakıt maliyeti, 3 Kasım’da yapılacak ve Kongre’deki çoğunluğu belirleyecek ara seçimler öncesinde Cumhuriyetçi Parti üzerindeki baskıyı artırdı. Trump, Rusya’dan ek dizel arzının fiyatları hızlı biçimde düşüreceğini öne sürdü. Buna karşılık uzmanlar, ilave Rus dizelinin ABD’deki ve küresel pazarlardaki fiyatlar üzerinde ne ölçüde etkili olacağı konusunda temkinli değerlendirmeler yapıyor.
Almanya Yakıt ve Enerji Birliği de anlaşmanın Alman akaryakıt istasyonlarındaki fiyatlara büyük etki yapmasını beklemediğini bildirdi. Birlik, AB’nin Rus dizeline yönelik ithalat yasağının 5 Şubat 2023’ten bu yana yürürlükte olduğunu ve değişmediğini vurguladı.
Ukrayna ve ABD Kongresinden anlaşmaya itiraz geldi
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, dizel anlaşmasının Moskova’nın savaş gelirlerini artıracağını savundu. Zelenskiy, Rusya’nın petrol ürünleri ihracatından elde edeceği ek gelirin askeri kapasitesine aktarılabileceğini söyledi. Ukrayna heyeti, güvenlik garantileri, toprak meselesi ve yeniden inşa başlıklarının görüşüldüğü Miami temaslarından anlaşma sonrasında çekildi.
Trump ise Zelenskiy’nin Rus rafinerilerine yönelik saldırıları sürdürmesinin yakıt piyasasındaki baskıyı artırdığını ileri sürdü. ABD Başkanı, Ukrayna yönetiminin barış görüşmeleri için fırsatları değerlendirmediğini savundu.
ABD Kongresindeki Demokrat siyasetçiler de karara tepki gösterdi. Demokrat Senato Azınlık Lideri Chuck Schumer, anlaşmanın Putin’e ekonomik avantaj sağlayacağını ileri sürdü. Bazı Demokrat senatör ve temsilciler, geçici yaptırım muafiyetinin Ukrayna’daki savaşı uzatabileceğini ve Rusya’nın savaş finansmanını güçlendirebileceğini savundu.
Avrupa’nın enerji yaptırımlarındaki tutumu değişmiyor
Berlin, enerji tedarikini Rus petrolünden bağımsız hâle getirdiğini ve arz güvenliğinin korunduğunu belirtiyor. Almanya, 2023’ten beri Rusya’dan petrol ithal etmediğini; tedarik kaynaklarını çeşitlendirdiğini açıkladı.
ABD-Rusya dizel mutabakatı, Washington’ın kısa vadeli yakıt fiyatı hedefi ile Avrupa’nın Rusya’ya ekonomik baskı uygulama politikası arasındaki ayrışmayı görünür hâle getirdi. Almanya’nın açıklaması, AB’nin mevcut ithalat yasağını ve Ukrayna’ya desteğini koruyacağı anlamına geliyor. Anlaşmanın küresel dizel fiyatları, Rusya’nın ihracat geliri ve Ukrayna savaşına yönelik diplomatik temaslar üzerindeki etkisi, sevkiyatların başlamasıyla daha netleşecek.
Sıkça Sorulanlar
Almanya, ABD'nin Rus dizel anlaşmasına nasıl yanıt verdi?
Almanya hükümeti, ABD'nin geçici yaptırım muafiyetine rağmen Rusya'ya yönelik yaptırımlara bağlı kalacağını açıkladı. Berlin ayrıca Ukrayna'ya desteğini sürdüreceğini ve Avrupa Birliği ortaklarıyla yeni yaptırım paketleri üzerinde çalıştığını bildirdi.
ABD ve Rusya arasındaki dizel anlaşmasının amacı nedir?
ABD yönetimi, Rusya'dan yüz binlerce ton dizel tedarik ederek küresel ve iç piyasadaki akaryakıt fiyatlarını düşürmeyi hedefliyor. Yüksek dizel fiyatları, 3 Kasım 2026'daki Kongre ara seçimleri öncesinde ABD yönetimi üzerinde baskı oluşturuyor.
Avrupa Birliği'nin Rus dizeline yönelik yasağı devam ediyor mu?
Evet. Avrupa Birliği'nin Rus dizeli ithalat yasağı 5 Şubat 2023'ten beri yürürlükte ve Almanya, ABD-Rusya anlaşmasının bu yasağı değiştirmediğini belirtiyor.
Ukrayna dizel anlaşmasına neden karşı çıkıyor?
Ukrayna yönetimi, Rusya'nın petrol ürünleri ihracatından elde edeceği gelirin savaş kapasitesini artırabileceğini savunuyor. Volodimir Zelenskiy ayrıca anlaşmanın Ukrayna heyetine önceden bildirilmediğini söyledi.