ABD Doğu Kıyısı’nda Erken Poyraz Fırtınası Alarmı
ABD’nin Atlantik kıyısındaki eyaletler, genellikle sonbahar ortalarından ilkbahar aylarına kadar etkili olan poyraz fırtınalarının (nor’easter) nadir görülen erken bir örneğiyle karşı karşıya kaldı. Kuzey Karolina ve Virjinya açıklarında şekillenmeye başlayan alçak basınç sistemi, hafta ortasından itibaren kuzeye ilerleyerek New York, New Jersey ve New England kıyılarında etkisini artırıyor. Virjinya’nın Norfolk kentinde çarşamba sabahı ilk kıyı su baskınları kaydedildi.
Kıyı şeridinde yer alan kentlerde saatte 65 ila 110 kilometre hıza ulaşan rüzgârlar bekleniyor. Ağaçların henüz yapraklarını dökmemiş olması nedeniyle kuvvetli rüzgârların dal devrilmelerine ve yaygın elektrik kesintilerine yol açabileceği açıklandı. Meteoroloji uzmanları, fırtınanın mevsim gereği kar kıdemi taşımadığını ve yağmur şeklinde ilerleyeceğini ancak kıyılarda ciddi erozyon ve sel riski doğurduğunu bildirdi.
Fırtınanın İlerleme Rotasına Dair İki Farklı Senaryo
Hava tahmin modelleri, fırtınanın izleyeceği kesin rotada iki ana senaryo üzerinde duruyor. Avrupa tahmin modeline dayanan ilk senaryoya göre fırtına, New Jersey ve Long Island açıklarında yavaşlayarak bölgede uzun süre kalabilir. Bu durum, uzun süreli kuvvetli rüzgârlar, elektrik kesintileri, ağır yağış ve kıyı şeridinde kademeli su baskınlarına neden olabilir.
Amerikan tahmin modelini esas alan ikinci senaryo ise sistemin hafta sonuna doğru daha hızlı hareket ederek cumartesi öğleden sonra Boston ve New England kıyılarına yöneleceğini gösteriyor. Fırtınanın Boston Harbor ve Massachusetts kıyılarına yakın geçmesi halinde rüzgâr hızının saatte 110 kilometreyi (70 mil/saat) aşabileceği, deniz seviyesinde ani yükselmeler oluşabileceği ifade edildi.
Dolunay ve Yüksek Basınç Kıyı Su Baskınlarını Şiddetlendiriyor
Fırtınanın yarattığı riski artıran iki kritik etken bulunuyor. Bunlardan ilki, Kanada’nın doğusunda ve Büyük Göller bölgesinde konumlanan güçlü yüksek basınç alanı ile Atlantik’teki alçak basınç sistemi arasındaki basınç farkı. İki sistem arasında sıkışan hava akımı, Doğu Kıyısı boyunca poyraz rüzgârlarını sertleştiriyor.
İkinci etken ise 26 Eylül Cumartesi gününe denk gelen Hasat Dolunayı evresi. Dolunayın çekim gücüyle denizlerdeki gelgit seviyeleri aylık zirvesine ulaşırken, kıyıya doğru esen rüzgârlar deniz suyunu karaya itiyor. Üst üste beşten fazla gelgit döngüsü boyunca su seviyesinin yüksek kalması bekleniyor. Gelgit yüksekliğinin Boston Limanı’nda 3,1 metreye (10,2 feet), Atlantic City’de ise 1,4 metreye (4,7 feet) çıkacağı tahmin ediliyor.
Süper Fırtına Sandy Karşılaştırması ve Yapısal Farklar
Fırtınanın izlediği rota nedeniyle kamuoyunda 2012 yılında bölgeyi vuran Süper Fırtına Sandy ile karşılaştırmalar yapılsa da meteorologlar iki sistemin temelden farklı olduğuna dikkat çekiyor. Sandy, tropikal bir kasırga olarak başlayıp karaya çıkmadan önce tropikal dışı fırtınaya dönüşmüş, 940 milibar gibi aşırı düşük bir merkez basıncına ulaşıp yıkıcı dalgalar üretmişti.
Mevcut poyraz fırtınası ise başlangıcından itibaren tropikal olmayan bir alçak basınç sistemi şeklinde gelişiyor. Merkez basıncının 980 milibarın üzerinde kalması beklenen sistemin, Sandy kadar geniş bir etki alanına ve yıkıcı su yükselmelerine ulaşmayacağı öngörülüyor. Kıyılarda dalga boyunun 2 ila 3,5 metre arasında kalacağı, binalarda yaygın yapısal hasar beklenmediği kaydedildi.
Bölge Kentlerinde Beklenen Yağış, Rüzgâr ve Ulaşım Aksamaları
Kuzey Karolina’nın Outer Banks bölgesinden Maine eyaletine kadar uzanan geniş hatta kıyı altyapısında hasar ve bent erozyonu bekleniyor. Massachusetts sahillerinde ve Cape Cod bölgesinde yağış miktarının 150 milimetreye (6 inç) kadar ulaşabileceği uyarısı yapıldı.
Bölgedeki yerel yönetimler, alçak su seviyesindeki sahil yollarında suların çekilmekte zorlanacağını vurgulayarak vatandaşları tedbirli olmaya çağırdı. Fırtına nedeniyle özellikle Boston-Logan Uluslararası Havalimanı başta olmak üzere bölge genelindeki hava ve deniz ulaşımında hafta sonu boyunca ciddi rötarlar yaşanabileceği açıklandı.
Sıkça Sorulanlar
Poyraz fırtınası ABD Doğu Kıyısı'nda ne zaman etkili olacak?
Fırtına etkilerini çarşamba gününden itibaren hissettirmeye başladı. En şiddetli yağış, rüzgâr ve gelgit yükselmelerinin 25-28 Eylül tarihleri arasında hafta sonu boyunca sürmesi bekleniyor.
Dolunay fırtınanın etkisini nasıl artırıyor?
26 Eylül Cumartesi gününe denk gelen dolunay, Güneş ve Ay'ın yerçekimi kuvvetlerini birleştirerek denizlerdeki gelgit seviyesini yükseltiyor. Poyraz rüzgârlarının deniz suyunu karaya itmesiyle birleşen rekor gelgitler, kıyı sel riskini artırıyor.
Fırtına nedeniyle hangi ulaşım aksamaları yaşanabilir?
Özellikle Boston-Logan Uluslararası Havalimanı ve New York çevresindeki havalimanlarında uçuş rötarları bekleniyor. Ayrıca kıyı şeridindeki kara yollarında su baskınları ve devrilen ağaçlar nedeniyle ulaşım kesintiye uğrayabilir.
Bu poyraz fırtınası Süper Fırtına Sandy kadar yıkıcı mı?
Hayır. Meteoroloji uzmanları mevcut poyraz fırtınasının merkez basıncının 980 milibarın üzerinde kalacağını, 2012'deki Sandy kasırgası kadar büyük bir yıkım ve yapısal hasar oluşturmayacağını belirtiyor.