ABD’de iş gücü piyasasına ilişkin eylül verileri, açık iş sayısı, işe alım ve çalışan istifalarında artışa; işten çıkarmalarda ise düşüşe işaret etti. Çalışma İstatistikleri Bürosunun JOLTS araştırmasına göre açık pozisyon sayısı ağustosa kıyasla 333 bin artarak 7,523 milyona çıktı. Sonuç, ekonomistlerin yaklaşık 7,1-7,2 milyon aralığındaki beklentisinin üzerinde gerçekleşti.
Açık iş oranı yüzde 4,3’ten yüzde 4,5’e yükseldi. İşsiz olarak sınıflandırılan kişi sayısından yaklaşık 414 bin daha fazla açık pozisyon bulunması, iş gücü talebinin tamamen zayıflamadığını gösterdi. Eylül verileri, düşük işe alım ve düşük işten çıkarma görünümünün sürdüğü ABD iş piyasasında sınırlı bir toparlanmaya işaret ediyor.
Açık pozisyonlar beklentilerin üzerinde arttı
Ağustos ayı açık iş verisi 7,079 milyondan 7,190 milyona yukarı yönlü revize edildi. Revize edilmiş ağustos seviyesi temel alındığında, eylüldeki 333 bin kişilik yükseliş son aylardaki en güçlü artışlardan biri oldu. Her işsiz kişi başına yaklaşık 1,05-1,06 açık iş düştü.
Açık pozisyonlardaki artış, imalat sanayisi, profesyonel ve ticari hizmetler ile eyalet ve yerel yönetimlerde yoğunlaştı. Profesyonel ve ticari hizmetlerde açık iş sayısı 106 bin, eğitim dışı eyalet ve yerel yönetimlerde yaklaşık 104-108 bin arttı. İmalat sektöründeki artış ise 54 bin olarak açıklandı.
Finans ve sigorta ile sağlık ve sosyal yardım alanlarında açık pozisyonlar geriledi. Sektörler arasındaki farklılaşma, işverenlerin yeni personel talebinin ekonominin tamamına eşit biçimde yayılmadığını gösteriyor.
İşe alımlar 5,4 milyona, istifalar 3,365 milyona çıktı
Eylül ayında işe alım sayısı 131 bin artarak 5,402 milyona ulaştı. İşe alım oranı yüzde 3,3’ten yüzde 3,4’e yükseldi. Konaklama ve yiyecek hizmetleri, inşaat ve perakende ticaret, işe alımlardaki yükselişte öne çıkan alanlar oldu.
Çalışanların kendi isteğiyle işten ayrılmasını gösteren istifalar da 321 bin artarak 3,365 milyona çıktı. İstifa oranı yüzde 1,9’dan yüzde 2,1’e yükseldi. İstifalardaki artışın 197 binlik bölümü konaklama ve yiyecek hizmetlerinden geldi.
İstifalar, çalışanların yeni iş bulma olasılığına ilişkin güvenini ölçen göstergelerden biri sayılıyor. Ancak istifa oranı, salgın öncesi dönemin bazı aylarındaki seviyelerin altında kalmayı sürdürdü. Bu nedenle eylül verileri güçlü bir iş gücü piyasasına dönüşten çok, temkinli bir iyileşme olarak değerlendiriliyor.
İşten çıkarmalar düşük seviyesini korudu
İşten çıkarma ve işten ayrılma sayısı eylülde 127 bin azalarak 1,641 milyona geriledi. İşten çıkarma oranı yüzde 1,1’den yüzde 1’e düştü. Seviyenin Mart 2025’ten beri en düşük noktaya gerilemesi, işverenlerin kadro azaltma konusunda temkinli kaldığını ortaya koydu.
Ağustos ayı işten çıkarma verisinin 127 bin yukarı revize edilmesi, aylık değişimin yorumlanmasında önem taşıyor. Revizyon, ağustosta ilk açıklanan düşüşün gerçekte artış olduğunu gösterdi; eylül verisi ise işten çıkarmaları önceki açıklanan ağustos düzeyine yakın bir seviyeye geri getirdi.
Sağlık ve sosyal yardım, profesyonel ve ticari hizmetler ile toptan ticaret alanlarında işten çıkarmalar azaldı. İnşaat sektöründe ise işten çıkarmalarda artış görüldü. Genel görünüm, şirketlerin işe alım hızını sınırlasa da mevcut çalışanlarını korumayı sürdürdüğüne işaret ediyor.
Eylül verileri ekim istihdam raporu öncesinde geldi
JOLTS verisi, ekim ayına ilişkin tarım dışı istihdam raporu öncesinde açıklandı. Eylül ayında tarım dışı istihdam 29 bin kişi artmıştı. Piyasa beklentileri, ekimde istihdamın yaklaşık 59 bin ila 65 bin kişi artacağı ve işsizlik oranının yüzde 4,2’de kalacağı yönünde.
Açık işlerdeki yükseliş, işe alımlardaki artış ve düşük işten çıkarma oranı, ekim istihdam raporu için olumlu bir ön sinyal olarak görülebilir. Buna karşılık işe alım oranının uzun dönem ortalamalarının altında kalması, iş piyasasındaki ivmenin hâlâ sınırlı olduğuna işaret ediyor.
İşverenlerin yüksek finansman maliyetleri, enflasyon ve jeopolitik belirsizlikler nedeniyle yeni işe alımlarda ihtiyatlı davrandığı belirtiliyor. Eylül sonuçlarının kalıcı bir güçlenmeyi gösterip göstermediği, takip eden aylarda açıklanacak istihdam, ücret ve işsizlik verileriyle daha net anlaşılacak.
Verilerin ekonomi politikası açısından önemi
ABD Merkez Bankası, faiz kararlarında enflasyonla birlikte iş gücü piyasasındaki dengeyi de izliyor. Açık pozisyonların işsiz sayısını aşması ve işten çıkarmaların düşük kalması, istihdam tarafında ani bir bozulma yaşanmadığını gösteriyor.
Öte yandan tek aylık JOLTS sonuçları, iş piyasasının yönünü kesin olarak belirlemek için yeterli sayılmıyor. Araştırmanın yanıt oranındaki düşüş de verilerin değerlendirilmesinde dikkate alınan unsurlar arasında yer alıyor. Ekim istihdam raporu ve sonraki JOLTS verileri, eylül ayındaki hareketin geçici mi yoksa daha kalıcı mı olduğunu gösterecek.
Sıkça Sorulanlar
ABD'de eylül ayında açık iş sayısı kaç oldu?
ABD'de açık iş sayısı eylül ayında 333 bin artarak 7,523 milyona ulaştı. Açık iş oranı yüzde 4,5 olarak açıklandı.
ABD'de işe alımlar ve işten çıkarmalar nasıl değişti?
Eylül ayında işe alımlar 131 bin artarak 5,402 milyona yükseldi. İşten çıkarma ve işten ayrılma sayısı 127 bin azalarak 1,641 milyona geriledi.
ABD'de çalışan istifaları neden izleniyor?
Gönüllü istifalar, çalışanların yeni iş bulabileceklerine dair güveni için göstergelerden biri kabul edilir. Eylülde istifalar 321 bin artarak 3,365 milyona çıktı.
Eylül JOLTS verileri ABD ekonomisi için ne anlama geliyor?
Açık pozisyonların ve işe alımların artması, iş gücü talebinin sürdüğünü gösteriyor. İşe alım oranının uzun dönem ortalamalarının altında kalması ise iş piyasasındaki toparlanmanın sınırlı olduğuna işaret ediyor.